Archiwa tagu: WWO Wilk 105

Polska koncepcja kołowej brygady średniej z 2001 roku

W 2001 r. w Szefostwie Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych Wojsk Lądowych opracowano koncepcję brygady piechoty zmotoryzowanej (nazywanej „brygadą lekką”), wyposażonej jednolicie w kołowe transportery opancerzone (KTO) w różnych wersjach.  Struktura i wyposażenie brygady były inspirowane rozwiązaniami amerykańskimi wprowadzonymi w US Army w brygadach SBCT (Stryker Brigade Combat Team).

Polska brygada miała być samodzielnym, autonomicznym oddziałem (w praktyce związkiem taktycznym), składającym się z trzech batalionów  bojowych, samodzielnych w możliwościach ogniowych i logistycznych, tj. nie wymagających sił wzmocnienia i wsparcia bojowego. Każdy batalion powinien być zdolny do walki z przeciwnikiem w każdych warunkach terenowych i pogodowych, o każdej porze doby.  Brygada powinna mieć taką organizację, aby móc działać całością sił lub poszczególnymi grupami batalionowymi.

Mobilność brygady powinna być rozumiana dwojako, jako mobilność taktyczna (zdolność do szybkiego przemieszczenia własnymi środkami transportowymi w ramach teatru operacji) i jako mobilność operacyjna (zdolność do szybkiego przerzutu środkami transportowymi na odległy teatr operacji). Wymagano zdolności do natychmiastowego podjęcia działań co najmniej jednym batalionem po wykonaniu przemieszczenia (przerzutu).

Brygada miała składać się z batalionu dowodzenia, trzech batalionów bojowych, dywizjonu artylerii, dywizjonu przeciwlotniczego, kompanii rozpoznawczej, kompanii saperów, kompanii przeciwchemicznej i batalionu logistycznego.

brygada_zmotoryzowana_kto_rosomak_1Struktura brygady „lekkiej” (wariant).

W składzie batalionu dowodzenia miały znaleźć się kompania łączności, kompania regulacji ruchu i kompania zabezpieczenia, w tym zabezpieczenia manewru, wszystkie z elementami wydzielanymi w przypadku samodzielnych działań poszczególnych batalionów.

Batalion brygady lekkiej powinien składać się z kompanii dowodzenia, trzech kompanii bojowych, kompanii wsparcia i kompanii logistycznej. Struktura kompanii piechoty miała być w praktyce powtórzeniem struktury batalionu – drużyna dowodzenia, trzy plutony piechoty i pluton wsparcia. Kompania piechoty miała być pododdziałem zdolnym do działań samodzielnych, autonomicznym pod względem dowodzenia, rozpoznania i prowadzenia ognia na dystansie 2000-3000 m, zdolnym do pokonywania zapór minowych typu lekkiego, w tym powierzchniowych pól minowych. Pluton piechoty, analogicznie jak kompania, powinien być przygotowany do samodzielnych działań i wsparcia ogniem drużyn na dystansie do 1200-1500 m. W skład plutonu powinny wejść trzy drużyny piechoty oraz drużyna wsparcia z moździerzem lub granatnikiem samoczynnym. Drużyna piechoty jako pododdział do wykonywania zadań ogniowo-manewrowych, powinna składać się z dwóch sekcji (ogniowej i manewrowej).

Kompania wsparcia batalionu powinna zapewnić wsparcie ogniowe walczącym kompaniom i powinna składać się z dwóch plutonów moździerzy, plutonu wsparcia i pluton przeciwpancernego.

brygada_zmotoryzowana_kto_rosomak_2

Struktura batalionu brygady (wariant).

Podstawowe wsparcie ogniowe batalionom bojowym powinien zapewniać brygadowy dywizjon artylerii  z trzema autonomicznymi ogniowo bateriami, uzbrojony w lekkie samobieżne haubice polowe. Dywizjon przeciwlotniczy powinien składać się z trzech baterii przeciwlotniczych z mobilnymi zestawami rakietowo-artyleryjskimi.

Kompania rozpoznawcza brygady powinna dysponować trzema lub czterema plutonami z bojowymi wozami rozpoznawczymi wyposażonymi i uzbrojonymi tak, aby mogły podjąć skuteczna walkę z pojazdami opancerzonymi przeciwnika. Trzy lub cztery plutony powinna mieć również kompania saperów z mobilnymi środkami do minowania, a także rozminowania i inżynieryjnego przygotowania terenu. Kompania przeciwchemiczna brygady powinna być zdolna do rozpoznania i likwidacji skażeń przez przeciwnika używającego różnych środków chemicznych i biologicznych.

Batalion logistyczny brygady miał składać się z trzech kompanii – zaopatrzenia, remontowej i medycznej – wyposażonych w odpowiednie środki i sprzęt.

W koncepcji z 2001 r. założono posiadania funkcjonowanie w polskich Wojskach Lądowych trzech samodzielnych brygad tego typu „o potencjale zbliżonym do brygad sojuszników”.

Copyright © Redakcja Militarium/Rys. MON

Wskaźniki potencjału bojowego sprzętu wojsk lądowych Sił Zbrojnych RP

Możliwości bojowe danej struktury organizacyjnej są określane wskaźnikiem składającym się z wielu czynników, dzielących się – według najogólniejszego dychotomicznego podziału – na materialne i niematerialne. Do materialnych czynników możliwości bojowych należą: potencjał bojowy i możliwości bojowe środków walki, natomiast niematerialne czynniki możliwości bojowych to: poziom wyszkolenia, stopień gotowości bojowej, struktura organizacyjna zespołów, pododdziałów, oddziałów i związków taktycznych, dyscyplina wojskowa i umiejętności wykorzystywania środków walki.

Potencjał bojowy jest definiowany jako suma iloczynów posiadanych środków walki oraz ich współczynników jakościowych. Potencjał bojowy stosuje się do określania jakościowo-ilościowego stosunku sił, jaki może uzyskać określona jednostka wojsk własnych w starciu z daną jednostką sił zbrojnych przeciwnika. Obliczenie potencjału bojowego następuje na podstawie wielu współczynników, z których jednym z najważniejszych są parametry taktyczno-techniczne, czyli jakościowe, własnego uzbrojenia i sprzętu wojskowego oraz parametr odporności na uderzenia środków rażenia przeciwnika.

Leopard 2A4 1

Wskaźnik potencjału bojowego czołgu Leopard 2A4 jest znacznie wyższy niż innych typów sprzętu bojowego wojsk lądowych.

Potencjał bojowy jest uniwersalną miarą jakościowo-ilościową, która z uproszeniem pozwala na porównanie różnych typów broni i uzbrojenia, poprzez uwzględnienie ich efektywności bojowej, czyli zdolności do rażenia sił przeciwnika. Wskaźniki potencjału bojowego poszczególnych rodzajów broni i uzbrojenia mogą być uznane za wskaźniki potencjału bojowego pododdziału lub oddziału, pozwalając na obliczenie ich potencjału bojowego (Pb), który będzie stanowił sumę iloczynów ilości poszczególnych rodzajów uzbrojenia i sprzętu wojskowego znajdującego się w wyposażeniu danego pododdziału lub oddziału (N) pomnożoną przez jednostkowe wskaźniki bojowe – jakościowe (Wj).

Pb = N x Wj

Dokładniejszą miarą jest wartość bojowa, która jest wypadkową istotnych cech danego uzbrojenia i sprzętu wojskowego, tj. parametrtów taktyczno-technicznych, niezawodności, trwałości, poziomu technicznego i technologicznego, czy zdolności do działania w każdych warunkach terenowych, technicznych, bojowych i meteorologicznych. Wartość bojowa (Wb) będzie stanowiła sumę ilości poszczególnych rodzajów uzbrojenia i sprzętu wojskowego znajdującego się w wyposażeniu danego pododdziału lub oddziału (N) pomnożoną przez współczynnik (W).

Wb = N x W

Przy założeniu, że podstawowym modułem bojowym w polskich siłach lądowych jest batalion (batalionowa grupa bojowa, taktyczna grupa bojowa), to określenie jego potencjału bojowego w aspekcie walki w danym punkcie ciężkości wysiłku bojowego (określonym miejscu i czasie) w odniesieniu do konkretnego przeciwnika, będzie wysoce niedokładne i nie może stanowić podstawy do oceny rezultatów ewentualnej walki. Jest to spowodowane tym, że przy prostym obliczaniu potencjału bojowego takiego batalionu (grupy bojowej) nie uwzględnia się wysiłku przewidzianego na jego rzecz przez dodatkowe siły, np. realizowanego przez jednostki przydzielone przez przełożonego.

W polskich wojskach lądowych, będących zasadniczym komponentem Sił Zbrojnych RP, wykorzystywane są określone jednostkowe wskaźniki jakościowe podstawowego uzbrojenia (pojazdów bojowych), obliczane za pomocą metody Techniqe for Assessing Comperative Force Modernization (TASCFORM), czyli szacunkowego porównania nowoczesności poszczególnych systemów na bazie Equipment Potential Capability Comparison (EPOCC) z 2013 r. Poniżej prezentowane są te wskaźniki.

Typ uzbrojenia Wskaźnik bojowy EPOCC
Leopard 2A4 7,14
PT-91/PT-91AM 3,40
T-72A/T-72M1 3,02
BWP-1 1,28
Rosomak z wieżą Hitfist-30P 2,07
BRDM-2B Żbik 0,94
PPK Spike 1,05
Samobieżny moździerz Rak 2,22
Moździerz wz. 43 1,13
Moździerz M-98 1,31
Moździerz LM-60D 0,24
Śmigłowiec Mi-24D/W 1,75
Śmigłowiec W-3W/PL 1,68-1,79

Według innych założeń, prezentowanych m.in. przez autorów z Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu wskaźniki bojowe, obliczane są zgodnie z inną metodyką i – w odniesieniu do różnych typów uzbrojenia i sprzętu wojskowego – są zbliżone do siebie w większym stopniu, co może wzbudzać uzasadnione wątpliwości. Poniżej prezentowane są te wskaźniki.

Typ uzbrojenia Wskaźnik bojowy
Leopard 2A4 2,30
T-80 2,30
PT-91 2,35
T-72 2,15
Wóz wsparcia ogniowego Wilk 1,247894
BWP-1 0,8
BWP-2 0,85
Marder 0,45
Rosomak z wieżą Hitfist-30P 0,9265596
Rosomak z wkm kalibru 12,7 mm 0,805396196
Haubica 2S1 0,81
Moździerz samobieżny kalibru 120 mm 0,9727152
Moździerz holowany kalibru 120 mm 0,59247031
Moździerz kalibru 60 mm 0,56344401
Zestaw przeciwpancerny Konkurs 0,91
Zestaw przeciwpancerny Spike-ER (na HMMWV) 1,035396196
Zestaw przeciwpancerny Spike-ER 0,72085712
Zestaw przeciwpancerny Fagot 0,62
Granatnik automatyczny kalibru 40 mm 0,27892142
Karabin maszynowy kalibru 7,62 mm 0,51531756
Granatnik przeciwpancerny RPG-7 0,12944571
Granatnik Carl Gustav 0,24

Niezależnie od oceny wiarygodności wskazanych wyliczeń, wskaźniki potencjału bojowego nie powinny być stosowane w prosty sposób. Najbardziej zbliżone do rzeczywistości może być użycie wskaźnika potencjału bojowego przy realizowaniu symulacji komputerowych walki na poziomie taktycznym. Symulacja komputerowa może, w określonym stopniu, pozwolić na porównanie zaplanowania działań z przewidywaną sytuacją mogącą zaistnieć w walce.

Copyright © Redakcja Militarium