Archiwa tagu: wieża Bofors

Polsko-szwedzkie bojowe wozy opancerzone – BWP-40 i BWO-40

W 1992 r. Huta Stalowa Wola S.A., po zerwaniu kontaktów dotyczących eksportu sprzętu wojskowego do ZSRR i wobec braku zamówień ze strony polskiego resortu obrony, rozpoczęła współpracę ze szwedzkim koncernem Bofors Weapon Systems. Na początku 1993 r. dostarczono do Polski wieżę prototypowego bojowego wozu piechoty CV 90 z armatą Bofors L/70 kalibru 40 mm. Polski projekt obejmował posadowienie wieży na dwóch typach pojazdów gąsienicowych – BWP-1 oraz SPG-2A.

Wozy miały być pojazdami studyjnymi, służącymi do badania głównego uzbrojenia wieży w postaci armaty kalibru 40 mm i porównania do standardowych zachodnich wzorów uzbrojenia średniokalibrowego kalibru 30-40 mm. Założeniem było także udowodnienie możliwości nieskomplikowanej integracji zachodniego systemu uzbrojenia ze wschodnimi rozwiązaniami technicznymi i wskazanie możliwości modernizacji uzbrojenia poradzieckiego bez konieczności całkowitej wymiany infrastruktury wojskowej, np. remontowej. Dla potrzeb projektu wykorzystano BWP-1, czyli rosyjski BMP-1, pojazdy tego typu nie były w Polsce produkowane – importowano je z ZSRR i ówczesnej Czechosłowacji w latach 1969-1988. Natomiast podwozie SPG-2A powstało w HSW w latach 1987-1990 na bazie transportera opancerzonego MT-LB produkowanego na licencji w HSW do 1991 r.

BWP-40

W pierwszym przypadku kadłub BWP-1 poddano stosowanej modyfikacji – dostosowano otwór w stropie kadłuba pod nową wieżę, zaślepiono dwa z czterech włazów stropowych przedziału desantowego i właz kierowcy. W układzie jezdnym, napędowym i wyposażeniu pojazdu nie dokonano żadnych zmian, poza zmniejszeniem pojemności zasadniczego zbiornika paliwa. Liczba miejsc w przedziale desantowym spadła z ośmiu do czterech.

BWP-40 1

BWP-40 w widoku z boku.

BWP-40 miał klasyczny układ konstrukcyjny BWP-1, tj. przedział silnikowy z przodu, bojowy w środku i desantowy z tyłu – zamykany drzwiami otwieranymi na zewnątrz. Załoga pojazdu składała się z dowódcy i działonowego zajmujących miejsce w wieży i kierowcy w kadłubie. BWP-40 mógł zabrać do czterech żołnierzy desantu. Z uwagi na przeniesienie dowódcy do wieży zlikwidowano jego miejsce w kadłubie i zaślepiono właz w stropie kadłuba. Kadłub BWP-40 pozostał nie zmieniony – spawany z blach stalowych o grubości od 7 do 19 mm, zapewniających odporność na pociski przeciwpancerne kalibru 12,7 x 99 mm (przód kadłuba) lub kalibru 7,62 x 51 mm i odłamki artyleryjskie (pozostałe powierzchnie). BWP-40 zachował po trzy pary otworów strzelniczych desantu w burtach kadłuba, zamykanych odchylanymi pokrywami.

Napęd stanowił sześciocylindrowy silnik wysokoprężny bez doładowania UTD-20 o pojemności 15,8 litra o mocy 221 kW (300 KM) przy 2600 obr/min. z podgrzewaczem rozruchowym, chłodzony cieczą z eżektorowym wymuszeniem obiegu powietrza przez chłodnice. Zblokowany z silnikiem układ przeniesienia napędu składał się z sześciobiegowej skrzyni biegów oraz dwóch planetarnych mechanizmów skrętu i był sterowany mechanicznie i hydraulicznie. Układ jezdny tworzyło sześć par kół jezdnych z bandażami gumowymi, zawieszonych na wahaczach i wałkach skrętnych. Wahacze pierwszej, drugiej i ostatniej pary kół nośnych były dodatkowo wyposażone w teleskopowe amortyzatory hydrauliczne dwustronnego działania. Koła napędowe z przodu, napinające z tyłu.  Gąsienice jednogrzebieniowe jednosworzniowe stalowe z przegubami gumowo-metalowymi, chronione od góry osłonami metalowymi, pełniącymi jednocześnie rolę tuneli hydrodynamicznych w czasie pływania. Mechaniczny układ napinania gąsienic był sterowany z wewnątrz wozu. Pojazd posiadał także trzy rolki biegu powrotnego gąsienic. Na czas pływania miał być podnoszone pneumatycznie falochron i kominek poboru powietrza do silnika oraz uruchamiany mechanizm dociskający drzwi tylne do otworu kadłuba. BWP-40 zachował również układ przeciwpożarowy komory silnika, system ochrony przed bronią masowego rażenia i układ ogrzewania wnętrza oraz pompę zęzową.

Podstawowe uzbrojenie BWP-40 stanowiła armata samoczynna Bofors m/36B kalibru 40 mm z elektrospustem, o szybkostrzelności teoretycznej 300 strz./min. Armata działała na zasadzie długiego odrzutu lufy. Działo było połączone sztywno, komorą nabojową od spodu, z trzykomorowym magazynem amunicyjnym o pojemności 24 naboje. Każda komora magazynu zawierała zwykle jeden typ amunicji i po dokonaniu wyboru naboju silnik hydrauliczny przesuwał magazyn względem armaty. Puste łuski wyrzucane były przez właz w dachu wieży. Całkowity zapas amunicji wynosił 240 nabojów, z tego 24 w magazynach, 48 w karuzelowym podajniku szybkiego załadowania, a pozostałe w koszu wieży. Przeładowanie wszystkich komór trwało nie dłużej niż 60 sekund. Napędy wieży były elektryczne, kąty wychylenia w elewacji od -8 do +35 stopni. Masa broni z pełnym 24-nabojowym magazynem wynosiła 665 kg. Do armaty stosowano amunicję odłamkowo-burzącą z zapalnikiem programowalnym lub zbliżeniowo-uderzeniowym, podkalibrową z odrzucanym sabotem oraz szkolną.

Wieża miała szerokość 2160 mm i długość 1850 mm, łożysko o średnicy 1970 mm i masę 3,6 tony. Posiadała konstrukcję spawaną z blach pancernych o grubości od 10 do 18 mm zapewniających odporność na pociski przeciwpancerne kalibru 14,5 x 114 mm. Kąty ostrzału w płaszczyźnie pionowej wynosiły od -8 do +35 stopni, w płaszczyźnie poziomej – 360 stopni. Prędkość obrotu wieży wynosiła 57 stopni/s, uzbrojenia w pionie 28,5 stopnia/s. Prototyp BWP-40 nie był wyposażony w żaden inny typ uzbrojenia poza armatą, z uwagi na doświadczalny charakter pojazdu. W docelowej postaci przewidywano zastosowanie karabinu maszynowego kalibru 7,62 mm i wyrzutni pocisków przeciwpancernych. Dodatkowo na wieży zamontowano stelaże dla wyrzutni granatów dymnych.

BWP-40 2

BWP-40 – widok z tyłu.

System kierowania ogniem obejmował przyrządy obserwacyjne dowódcy (sześć peryskopów optycznych Sopelem M371) oraz celowniczego (moduł UTTAS z celownikiem dzienno-nocnym z noktowizorem i dalmierzem laserowym Simrad LV-401) oraz przelicznik balistyczny MYBOF. Dane z przyrządu celowniczego i z dalmierza laserowego, parametry środowiska wraz z danymi o ruchu pojazdu były przekazywane do przelicznika balistycznego.

Kierowca dysponował trzema peryskopami optycznymi TNPO-170A umieszczonymi wokół włazu. Środkowy peryskop mógł być wymieniony na optyczny peryskop podnoszony TNPO-350B służący do obserwacji przy podniesionym falochronie lub peryskopy nocne TWNE-4PA albo TWN-2B, wymagające oświetlenia terenu reflektorem podczerwieni PG-125. Żołnierze desantu mogli obserwować teren przy pomocy czterech peryskopów TNPO-160 w stropie pojazdu.

BWO-40

Wieżę Boforsa zmontowano również na podwoziu gąsienicowym SPG-2A, prototyp wozu oznaczono BWO-40. Pojazd był dłuższy od BWP-1 i miał większą nośność. SPG-2A był zmodyfikowanym gąsienicowym transporterem opancerzonym MT-LB. Układ konstrukcyjny był następujący – przedział napędowy i kierowania z przodu, silnikowy (z przejściem do przedziału kierowania) i bojowy z łożyskiem oporowym i koszem wieży w środku oraz desantowy, zamykany drzwiami otwieranymi na zewnątrz, z tyłu. Załoga składała się z trzech osób, a desant – maksymalnie ośmiu osób.

Kadłub spawany ze stalowych blach pancernych o grubości od 9 do 14 mm, w stropie tylnej części dwa otwory ewakuacyjne zamykane pokrywami. Kierowca zajmował miejsce w lewej przedniej części kadłuba i posiadał oknem z szybą pancerną, zamykaną stalową pokrywą oraz standardowe przyrządy obserwacyjne – trzy peryskopy optyczne TNPO-170A i noktowizor pasywny TWN-2B lub TWNE-4PA. Miejsce z prawej strony w przedziale kierowania dysponowało oknem z szybą pancerną, zamykaną stalową pokrywą, wieżyczką obrotową z  dwoma peryskopami optycznymi TNPO-170A i przyrządem TKN-3B w wieżyczce oraz dwoma nieruchomymi peryskopami TNPO-170A (miejsce pozostawało puste – dowódca i działonowy BWO-40 zajmowali miejsce w wieży.

Napęd pojazdu stanowił ośmiocylindrowy silnik wysokoprężny SWT 11/307/2 o pojemności 16,2 litra i mocy 235 kW (320 KM) przy 2100 obr./min. z podgrzewaczem rozruchowym, chłodzony cieczą. Układ przeniesienia napędu obejmował sprzęgło z reduktorem sterowane mechaniczne przekazujące moc na sześciobiegową skrzynię biegów i mechanizmy skrętu ze sprzęgłami bocznymi i przekładniami bocznymi. Układ jezdny składał się z siedmiu par kół jezdnych z bandażami gumowymi, zawieszonych na wałkach skrętnych i wahaczach. Pierwsze i ostatnie pary kół nośnych miały amortyzatory hydrauliczne dwustronnego działania ze zderzakami sprężynowymi. Gąsienice metalowe jednosworzniowe dwugrzebieniowe, bez rolek biegu powrotnego, koła napędowe z przodu, napinające z tyłu. Gąsienice były napinane mechanicznie z zewnątrz pojazdu.

BWO-40

BWO-40.

Transporter posiadał napęd w wodzie w postaci pędników napędzanych mechanicznie. BWP-40 posiadał również system ochrony przed bronią masowego rażenia i układ ogrzewania wnętrza oraz pompę zęzową.

BWP-40 BWO-40
Masa bojowa 15,4 tony 16 ton
Długość 6730 mm 7610 mm
Szerokość 2940 mm 3080 mm
Wysokość 2570 mm 3000 mm
Prześwit 370 mm 380 mm
Prędkość maksymalna 65 km/h 60 km/h
Prędkość pływania 8 km/h*
Zasięg 350 km 500 km
Wzniesienia 30 stopni 20 stopni
Przechył boczny 20 stopni 20 stopni
Rowy 2500 mm 2400 mm
Ścianki pionowe 700 mm 600 mm

*Teoretycznie.

W okresie od stycznia 1993 r. do stycznia 1994 r. pojazdy poddano próbom – trakcyjnym i ogniowym w Wojskowym Instytucie Techniki Uzbrojenia na zlecenie Departamentu Rozwoju i Wdrożeń MON, w ramach pracy badawczo-rozwojowej „Testy BWP-40 i BWO-40 – przygotowanie i przeprowadzenie pokazu”. Pojazd BWP-40 posiadał gorsze możliwości jezdne niż BMP-1. Znacznie cięższa wieża spowodowała zwiększenie masy pojazdu o 2,5 tony, co implikowało znaczne zwiększenie nacisku jednostkowego na grunt, przemieszczenie środka ciężkości, zmniejszenie dynamiki wozu i zasięgu. Pojazd nie pływał z uwagi na zbyt niski zapas pływalności. Testy ogniowe polegały natomiast na sprawdzeniu skuteczności różnych dostępnych rodzajów amunicji, celność armaty przy strzelaniu ogniem seryjnym i rozkład sił w momencie prowadzenia ognia, w szczególności charakterystyki pracy zawieszenia oraz odkształcenia korpusu. Podobne wnioski wyciągnięto z badań BWO-40. Wobec zakończenia pracy badawczo-rozwojowej, projektów obu pojazdów nie kontynuowano.

Copyright © Redakcja Militarium/Fot. Huta Stalowa Wola

.