Archiwa tagu: Type 99A1

Chińskie czołgi podstawowe – ewolucja (V)

Od lat dziewięćdziesiątych ub. wieku w Chinach opracowano kilka typów czołgów podstawowych, których konstrukcja jest pewną próbą zerwania z układem pojazdów poprzedniej generacji, czyli Typ 69 i Typ 80, przy zachowaniu niektórych kluczowych elementów wozów poprzedniej generacji, takich jak armata, zmechanizowany układ zasilania w amunicję rozdzielnego ładowania, czy podzespoły układu jezdnego.

Typ 90

Projektowanie czołgu rozpoczęto jeszcze w latach siedemdziesiątych w biurze konstrukcyjnym zakładów NORINCO. Początkowo planowano pojazd, w którym wykorzystano by korpus i układ jezdny radzieckiego T-72. Odmienne miało być uzbrojenie, obejmujące gładkolufową armatę kal. 120 mm z chińskim systemem kierowania ogniem, zachodni układ napędowy i przeniesienia mocy oraz spawana wieża rodzimej konstrukcji. Elementy pojazdu testowano na eksperymentalnym czołgu Typ 59G.

Type 90-II

Prototyp Typ 90-II.

Projekt otrzymał oznaczenie Typ 90-II i podlegał w czasie realizacji wielu zmianom. Początkowo w opracowywaniu pojazdu brało udział aktywnie kilka firm brytyjskich i francuskich. Później, wykorzystując ocieplenie stosunków rosyjsko-chińskich na początku lat dziewięćdziesiątych, zakupiono w Rosji nieujawnioną liczbę czołgów T-72 i dokumentację kluczowych podzespołów, które wykorzystano jako źródło kopiowania rozwiązań konstrukcyjnych. Według różnych informacji około połowy elementów nowego pojazdu pochodziło z wozów Typ 59, Typ 69 i Typ 85. Początkowo planowano zastosowane wieży z czołgu Typ 88C oraz uzbrojenia głównego w postaci rosyjskiej 125-mm armaty 2A46 z automatem załadowania. W pojeździe zastosowano znaczną część elementów czołgu T-72A (właściwie eksportowych wersji T-72M).

Wprowadzenie embarga w 1989 r. spowodowało, że ze wsparcia projektu wycofały się firmy zachodnie. Program był jednak nadal kontynuowany, zawarto bowiem kontrakt z Pakistanem na opracowanie nowego czołgu dla sił zbrojnych tego kraju, który pozwolił na dokończenie prac.

Pierwszy prototyp pojazdu Typ 90-II z silnikiem MTU 396 zblokowanym z przekładnią ZF LSG 3000 ukończono w 1990 r. Wieża z armatą kal. 125 mm pochodziła z czołgu Typ 88C i miała system kierowania ogniem IFCS-212 oraz układ stabilizacji będący pochodną rosyjskiego modelu 2E28M stosowanego m.in. w T-72M1. W kolejnym etapie prób na pojeździe zamontowano pancerz reaktywny FY. Drugi egzemplarz prototypowy miał silnik Perkins Condor CV-12-1200 z przekładnią SESM ESM 500 oraz zachodni system kierowania ogniem. Na trzecim egzemplarzu Typ 90-IIA planowano zamontować jednostkę napędową z czołgu Leclerc, tj. silnik SACM sprzężony z przekładnią ESM 500, ale z uwagi na embargo ostatecznie zdecydowano się na rozwiązanie ukraińskie, czyli silnik 6TD-2 z planetarnymi skrzyniami biegów. Ten ostatni wariant oznaczono Typ 90-IIM, a na potrzeby eksportowe – MBT-2000. Na jego bazie chiński przemysł ukończył zmodyfikowany wariant oznaczony VT-1A.

Type 90-II_2

Czołg Typ 90-II.

Kadłub czołgu Typ 90-II miał konstrukcje zbliżoną do T-72 i był spawany jednorodnych z płyt pancernych. Przednia górna płyta kadłuba miała konstrukcję wielowarstwową, zamontowano na niej również 28 modułów pancerza reaktywnego FY. Wieża spawana ze stali pancernej, z modułami pancerza specjalnego w części czołowej. Na wieży umieszczono również 15 elementów pancerza reaktywnego FY. Typ 90-II miał układ jezdny wzorowany na T-72, który składał się z sześciu par podwójnych kół nośnych zawieszonych niezależnie na wahaczach i wałkach skrętnych, dwóch kół napinających z przodu i dwóch kół napędzających z tyłu. Pierwsza, druga i szósta para kół miała amortyzatory hydrauliczne obustronnego działania. Gąsienice staliwne o szerokości 580 mm, podtrzymywane w górnym biegu przez trzy rolki.

W układzie napędowym przewidziano zastosowanie różnych wariantów silnika i przekładni zblokowanych w power-pack. Planowano wprowadzenie dwóch układów – niemieckiego z ośmiocylindrowym silnikiem MTU 396 o mocy 882 kW (1200 KM) z przekładnią Renk LSG3000 lub brytyjsko-francuskiego z dwunastocylindrowym silnikiem CV-12-1200 TCA o mocy 890 kW (1217 KM) z przekładnią SESM ESM 500. Ostatecznie zastosowano silnik 6TD-2 o mocy 881 kW (1200 KM) z układem ESM 500. Zapas paliwa wynosił 1400 litrów w zbiornikach wewnętrznych i zewnętrznych.

Type 90-IIM

Grafika przedstawiająca eksportowy czołg Typ 90-IIM.

Głównym uzbrojeniem czołgu Typ 90-II była armata gładkolufowa kal. 125 mm z przedmuchiwaczem i osłoną termiczną lufy. Kąty ruchu działa w pionie wynosiły od -6 do +14 stopni, napędy działa w pionie i wieży elektohydrauliczne. Armata mogła prowadzić ogień przeciwpancernymi pociskami kierowanymi. Z głównym uzbrojeniem sprzężono karabin maszynowy Typ 86  kal. 7,62 mm. Na wieży czołgu znajdował się wielkokalibrowy karabin maszynowy Typ 85 kal. 12,7 mm. Zapas amunicji obejmował 39 nabojów do armaty (z tego 22 w automacie załadowania, a 17 – w kadłubie), 500 nabojów do wielkokalibrowego karabinu maszynowego i 2250 nabojów do karabinu maszynowego. Po bokach wieży zamontowano dwa bloki po 6 wyrzutni granatów dymnych i odłamkowych. Stabilizator uzbrojenia był kopią rosyjskiego urządzenia 2E28M Sireń.

System kierowania ogniem to wersja rozwojowa układu ISFCS-212 (Typ 37) z czołgu Typ 85-IIAP ze zmodyfikowanym przelicznikiem balistycznym i nowym zespołem czujników. Pojazd miał przyrząd obserwacyjno-celowniczy dowódcy ze wzmacniaczem obrazu i dalmierzem laserowym. Powiększenie wynosiło 7,5 razy przy polu widzenia 7,5 stopnia. Przyrząd dowódcy mógł obracać się w azymucie w zakresie -/+90 stopni od osi symetrii kadłuba. Dodatkowo dowódca dysponował pięcioma peryskopami optycznymi. Celownik działonowego był nową wersją modelu znanego z wcześniejszych chińskich czołgów, ale integrował celownik dzienny, celownik termowizyjny i dalmierz laserowy o zasięgu 5000 m. Celownik dysponował czterokrotnym powiększeniem przy polu widzenia 20 stopni i dziesięciokrotnym przy polu widzenia 6 stopni. Termowizor i dalmierz laserowy o zasięgu 5000 m. Łączność zapewniała radiostacja Typ 889 i telefon wewnętrzny VIC-8.

Masa czołgu wynosiła 46 ton, wymiary: długość kadłuba 6900 mm, szerokość 3372 mm, wysokość do stropu wieży 2300 mm, prześwit 470 mm. Prędkość maksymalna sięgała 65 km/h, a zasięg 400 km, z dodatkowymi zbiornikami – 550 km. Pojazd mógł pokonywać przeszkody wodne o głębokości do 1,4 m, a po przygotowaniu do 5 m, ścianki pionowe o wysokości 0,85 m, rowy o szerokości 2,7 m i podjazdy o nachyleniu 30 stopni.

Type 90-IIM VT-1A

Czołg VT-1A (MBT-2000) sił zbrojnych Bangladeszu.

W 2003 r. czołgi VT-1A zostały wybrane przez Bangladesz, ale z uwagi na problemy finansowe zrezygnowano wówczas z zakupu. Po raz drugi wyboru dokonano w 2011 r. – pojazdy były dostarczane Bangladeszowi od 2013 r. W 2009 r. kontrakty na dostawy tych czołgów podpisały Maroko i Mjanma, oba państwa, z uwagi na ograniczone środki finansowe, zamówiły wozy z uproszczonym systemem kierowania ogniem i bez termowizorów. W tym samym roku czołg został wybrany przez siły zbrojne Peru, ale kontrakt został w atmosferze skandalu anulowany.

Głównym odbiorcą pojazdów w ostatecznej wersji znanej pod oznaczeniem Typ 90-IIM został Pakistan. Specjalna wersja czołgu oznaczona Al-Chalid została zamówiona przez resort obrony tego państwa w 2000 r.

Typ 98

Dalsza modernizacja pojazdu i wprowadzenie nowych rozwiązań konstrukcyjnych spowodowały zmianę oznaczenia czołgu – nowa odmiana otrzymała sygnaturę Typ 98. Pojazd po raz pierwszy pokazano publicznie w 1999 r., a dwa lata później rozpoczęto seryjną produkcję pod oznaczeniem Typ 98 (ZTZ98).

Type 98

Typ 98.

Przeprojektowano (wydłużono i podwyższono) kadłub, który jednak w swoich zasadniczych nawiązuje do rozwiązań pierwowzoru, czyli T-72M1, szczególnie w zakresie układu jezdnego. Kadłub czołgu Typ 98 jest spawany jednorodnych z płyt pancernych o grubości od 30 mm (tył-góra) do 70-100 mm (boki-przód-dół). Jedynie przednia górna płyta pancerza ma konstrukcję wielowarstwową. Wieża spawana ze stali pancernej z wewnętrznymi modułami pancerza specjalnego.

Układ bieżny składa się z sześciu par podwójnych kół nośnych zawieszonych niezależnie na wahaczach i wałkach skrętnych, dwóch kół napinających z przodu i dwóch kół napędzających z tyłu. Pierwsza, druga i szósta para kół ma amortyzatory hydrauliczne dwustronnego działania. Gąsienice staliwne o szerokości 580 mm, podtrzymywane w górnym biegu przez cztery rolki.

Napęd Typ 98 stanowi ośmiocylindrowy silnik wysokoprężny MTU WD396 o mocy 882 kW (1200 KM), stanowiący rozwinięcie odmiany MTU 396.

Uzbrojenie zasadnicze Typ 98 stanowi armata gładkolufowa ZPT-98 kal. 125 mm o długości lufy 48 kalibrów, z przedmuchiwaczem i osłoną termiczną lufy ze stopów aluminium. Kąty ruchu działa w pionie wynoszą od -6 do +14 stopni, napędy działa w pionie i wieży elektohydrauliczne. Armata może prowadzić ogień przeciwpancernymi pociskami kierowanymi. Z działem sprzężono karabin maszynowy Typ 86  kal. 7,62 mm. Na wieży czołgu znajduje się wielkokalibrowy karabin maszynowy Typ 85 kal. 12,7 mm. Zapas amunicji obejmuje 42 naboje do armaty (z tego 22 w automacie załadowania, a 19 – w kadłubie), 300 nabojów do wielkokalibrowego karabinu maszynowego i 2000 nabojów do karabinu maszynowego. Po bokach wieży zamontowano dwa bloki po 6 wyrzutni granatów dymnych i odłamkowych Typ 84. Stabilizator uzbrojenia jest kopią rosyjskiego urządzenia 2E28M Sireń.

Type 98_5

Typ 98 z gąsienicami z nakładkami gumowymi.

System kierowania ogniem obejmuje przyrząd obserwacyjny dowódcy, celownik działonowego, czujniki i przelicznik balistyczny. Przyrząd obserwacyjno-celowniczy dowódcy ze wzmacniaczem obrazu i dalmierzem laserowym z możliwością obrotu w poziomie. Powiększenie kanału dziennego wynosi 7,5 razy przy polu widzenia 7,5 stopnia. Dodatkowo dowódca dysponuje sześcioma peryskopami optycznymi. Celownik działonowego integruje celownik dzienny, celownik termowizyjny i dalmierz laserowy o zasięgu 5000 m. Celownik dysponuje czterokrotnym powiększeniem przy polu widzenia 20 stopni i dziesięciokrotnym przy polu widzenia 6 stopni. Łączność zapewnia radiostacja Typ 889W i telefon wewnętrzny VIC-8.

Masa czołgu wzrosła do 48 ton, wymiary: długość kadłuba 6900 mm, szerokość 3372 mm, wysokość do stropu wieży 2805 mm, prześwit 470 mm. Prędkość maksymalna sięga 65 km/h, a zasięg 400 km, z dodatkowymi zbiornikami – 550 km. Pojazd mógł pokonywać przeszkody wodne o głębokości do 1,4 m, a po przygotowaniu do 5 m, ścianki pionowe o wysokości 0,85 m, rowy o szerokości 2,7 m i podjazdy o nachyleniu 30 stopni.

Type 98G

Typ 98G.

W poprawionym Typie 98G (Typ 98A) na wieży zastosowano panele modułowego pancerza ukształtowane w kształt klina. Według najbardziej wiarygodnych informacji Moduły zawierają elementy pancerza reaktywnego NERA (Non Explosive Reactive Armour). Na przedniej płycie kadłuba umieszczono natomiast kostki pancerza reaktywnego ERA (Explosive Reactive Armour).

Na czołgach Typ 98 zamontowano system ochrony aktywnej JD-3, z czujnikami ostrzegawczymi LRW i generatorami LDSW, zakłócający działania układów naprowadzania przeciwpancernych pocisków kierowanych i oślepiający przyrządy obserwacyjne wozów bojowych przeciwnika. Na części wozów można zauważyć także system laserowy JT-1 służący do oślepiania przyrządów celowniczych przeciwnika.

Typ 99

Rozwinięciem wozu Typ 98G jest Typ 99, znany od 2000 r. Zmiana oznaczenia miała charakter formalny, bowiem czołg ma identyczny z wcześniejszą wersją kadłub i układ napędowy oraz wieżę oraz konfigurację i kształt opancerzenia dodatkowego NERA/ERA na kadłubie i wieży. Według niektórych danych zmniejszono do 41 sztuk nabojów zapas amunicji do armaty ZPT-98 kal. 125 mm.

Type 99

Typ 99.

W systemie kierowania ogniem wprowadzono monitory na stanowiskach dowódcy i działonowego – na obu może być prezentowany obraz z termowizora celownika działonowego.

Masa czołgu po raz kolejny wzrosła i wynosi 50 ton, wymiary: długość kadłuba 6920 mm, szerokość 3372 mm, wysokość do stropu wieży 2200 mm, prześwit 470 mm. Prędkość maksymalna wynosi 65 km/h, a zasięg 450 km, z dodatkowymi zbiornikami – 650 km. Pojazd mógł pokonywać przeszkody wodne o głębokości do 1,4 m, a po przygotowaniu do 5 m.

W zmodyfikowanej wersji Typ 99G (Typ 99A) wprowadzono zmiany w systemie kierowania ogniem.

Type 99A1

Typ 99A1.

W kolejnym zidentyfikowanym wariancie Typ 99A1 zastosowano nowe moduły pancerza specjalnego na wieży i nową konfigurację pancerza reaktywnego na przodzie kadłuba. Pojazd ma zamontowany czujnik ugięcia lufy. System kierowania ogniem po raz kolejny zmodernizowano, wprowadzając nowy tryb pracy załogi hunter-killer. Zamontowano nowe radiostacje i układ łączności wewnętrznej oraz system dowodzenia, a także system nawigacji. Wozy Typ 99A1 mają także system ochrony aktywnej JD-3.

Type 99A2_1

Typ 99A2 – widoczne zmiany kształtu pancerza dodatkowego wieży z przodu i z boków.

Najnowszą wersją jest jak dotychczas Typ 99A2 z panelami opancerzenia dodatkowego wieży o nowym kształcie. W układzie napędowym zastosowano silnik o mocy 1102 kW (1500 KM) zblokowany w power-pack z automatyczną skrzynią przekładniową. W systemie kierowania ogniem znajduje się nowy celownik działonowego. Pojazd ma ponadto wszystkie udoskonalenia poprzednich wariantów czołgów Typ 98/99.

Copyright © Redakcja Militarium