Archiwa tagu: Rosja

Nowy program modernizacji technicznej sił zbrojnych Rosji – znaczne spowolnienie zakupów?

Stanowiący ramową podstawę realizowanych kontraktów dotyczących uzbrojenia i sprzętu wojskowego dla rosyjskiej armii, Państwowy Program Zbrojeniowy na okres 2011-2020, PPZ-2020 (ros. Государственная Программа Вооружения на период 2011–2020), został zatwierdzony w grudniu 2010 r. W pierwszym etapie realizacji zasadniczym celem programu było osiągnięcie w 2015 r. 30% wskaźnika modernizacji SZ FR oraz utrzymanie rocznego tempa w tym zakresie na poziomie 9-11% w następnych latach. Pełna realizacja PPZ 2011-2020 miała oznaczać wzrost wskaźnika nowoczesności SZ FR z 6-10% w 2010 r., poprzez 50% w 2016 r. do 70% w 2020 r.

Kolejny ramowy państwowy program zbrojeniowy miał – zgodnie z ustaleniami resortu obrony Rosji – obowiązywać w latach 2017-2025. W związku z faktem, że PPZ-2020, obowiązujący od 2011 r. został zatwierdzony przed końcem 2010 r., kolejny PPZ-2025 powinien być uchwalony przed końcem 2016 r. Jednakże źródła rosyjskie wskazują, że jeszcze w latach 2014-2015, w czasie opracowywania pierwszej wersji PPZ-2025, znacznie gorsze prognozy ekonomiczne dla Rosji, zmniejszenie stabilności wpływów budżetowych oraz sankcje spowodowały odłożenie uchwalenia nowego programu zakupów uzbrojenia i sprzętu dla armii. Ma ob być zatwierdzony w pierwszej połowie 2017 r.

Według nieoficjalnych informacji, nowy PPZ-2025 ma być znacznie okrojony pod względem finansowym – Ministerstwo Obrony FR zmniejszyło planowane wydatki związane z modernizacją sił zbrojnych z 55 bln rubli do 30 bln rubli, natomiast rosyjski resort finansów preliminował wstępnie na ten cel jedynie 12 bln rubli. Warto dodać, że rządowy plan PPZ-2020 przeznaczał na modernizację armii 19,1 bln rubli.

Wykonanie PPZ-2020 nie jest również silną stroną rosyjskiego resortu obrony – do 2017 r., czyli w ciągu sześciu lat zaplanowanego na dekadę planu wydano nie więcej niż 40% tej kwoty, tj.  7,7 bln rubli.

Według wiceministra obrony Jurija Borysowa, odpowiedzialnego za przemysł obronny, w zakresie zakupów uzbrojenia nacisk w najbliższych latach będzie połozony na zamówienia sprzętu już sprawdzonego – Borysow podał jako przykłady tranposrtery BTR-82, samoloty bojowe Su-30SM, okręty podwodne projektu 636 i modernizację już uzywanych typów sprzętu bojowego. Ma to pozwolić na uzyskanie 70-procentowego wskaźnika nowoczesności sprzętu w siłach zbrojnych (uzbrojenie nowe lub zmodernizowane). Sprzęt zupełnie nowej generacji, taki jak czołgi T-14 na platformie Armata lub myśliwce T-50, pojawić się ma na uzbrojeniu w więkzszej ilości po 2020 r.

Copyright © Redakcja Militarium

Modernizacja sił zbrojnych Federacji Rosyjskiej w latach 2011-2016 – Wojska Lądowe i Wojska Powietrznodesantowe

Modernizacja sił lądowych rosyjskiej armii w ostatnich latach przebiega na podstawie PPZ 2020, czyli Państwowego Programu Zbrojeniowego na okres 2011-2020 (Государственная Программа Вооружения на период 2011–2020), który wskazuje ramy modernizacji oraz – w niektórych przypadkach – ilości planowanego do pozyskania uzbrojenia oraz wskaźniki postępu procesu modernizacji. PPZ-2020 ma jednak charakter jedynie kierunkowy, rzeczywiste dostawy uzbrojenia i sprzętu wojskowego następowały w latach 2011-2016 na podstawie obejmujących dany rok państwowych zamówień obronnych GOZ (Государственный Oборонный Заказ), np. GOZ 2015, GOZ 2016. Na bazie informacji o PPZ i realizacji poszczególnych GOZ można pokusić się o zestawienie zamówień oraz dostaw uzbrojenia i sprzętu wojskowego dla rosyjskich sił zbrojnych w latach 2011-2016, w czasie obowiązywania ramowego PPZ-2020.

Pojazdy bojowe

Systemy rakietowe i artyleryjskie

Zestawy przeciwlotnicze

Copyright © Redakcja Militarium

Rejestr rosyjskich samolotów wojskowych – MiG-29K/R i MIG-29KUB/R

Pokładowy samoloty myśliwski MiG-29K/R (9.41R) i pokładowy samolot szkolno-bojowy MiG-29KUB/R (9.47R) zostały opracowane w biurze konstrukcyjnym zakładów MiG. Pierwszy lot MiG-29K odbył się 23 czerwca 1988 r., a MiG-29KUB – 20 stycznia 2007 r. Oba warianty są produkowane w zakładach MAPO im. P.W. Dementiewa w Moskwie. Łącznie dostarczono odbiorcy 20 szt. MiG-29K i 4 szt. MiG-29KUB w latach 2014-2015.

Rejestr samolotów MiG-29K/KUB w WMF (Marynarka Wojenna) Rosji rejestr_mig-29k-kub

© Copyright Redakcja Militarium

Możliwości bojowe białoruskich wojsk lądowych i obrony terytorialnej

Podstawowymi jednostkami bojowymi białoruskich wojsk lądowych są cztery brygady zmechanizowane: 6. Brygada Zmechanizowana z Grodna, 11. Brygada Zmechanizowana ze Słonimia,  19. Brygada Zmechanizowana z Zasłonawy i 120. Brygada Zmechanizowana z Mińska. Białorusini dużo wcześniej niż Rosjanie przekształcili swoje pułki wojsk lądowych, wchodzące w skład dywizji, w samodzielne brygady zmechanizowane. Białoruskie brygady to duże oddziały  (w praktyce ogólnowojskowe związki taktyczne) – w pełni rozwinięta brygada liczy około 5000 ludzi – składające się z pięciu „małych” batalionów bojowych,  z dość rozbudowanymi pododdziałami zabezpieczenia, wsparte silną grupą artylerii, stanowiącą ekwiwalent pułku/ brygady artylerii.

Wsparcie ogniowe zapewniają pododdziały  465. Brygady Rakietowej, 336. Brygady Artylerii Rakietowej, 111. Brygady Artylerii, 51.  Grupy Artylerii Mieszanej, 427. artyleryjskiego pułku rakietowego, 1199. pułku artylerii mieszanej i 77. samodzielnego dywizjonu artylerii rakietowej. Siły lekkie i specjalnego przeznaczenia zgrupowane są w trzech brygadach: 38. Samodzielnej Brygadzie Szturmowo-Desantowej, 103. Samodzielnej Brygadzie Powietrznodesantowej i 5. Samodzielnej Brygadzie Specjalnego Przeznaczenia.

Samodzielne brygady zmechanizowane, jak i inne jednostki, sił zbrojnych Białorusi, znajdują się w różnym stopniu rozwinięcia, np. 120. Brygada Zmechanizowana ma rozwinięte trzy bataliony bojowe oraz wszystkie pododdziały wsparcia i zabezpieczenia, natomiast 6. Brygada Zmechanizowana – jedynie jeden batalion i pododdział artylerii.

brygada_zmechanizowana_bialorus_1 
Struktura białoruskiej brygady zmechanizowanej.

Według dostępnych danych rozwinięta brygada zmechanizowana składa się z kompanii dowodzenia, batalionu rozpoznawczego, trzech batalionów zmechanizowanych, dwóch batalionów czołgów, grupy artylerii (dwa dywizjony artylerii samobieżnej, dywizjon artylerii rakietowej, bateria przeciwpancerna), dywizjonu przeciwlotniczego, batalionu saperów, batalionu łączności, batalionu remontowego, batalionu zaopatrzenia i kompanii zabezpieczenia medycznego.  Łącznie brygada ma mieć 62 czołgi, 120 bojowych wozów piechoty, 36 haubic samobieżnych, 12 artyleryjskich wyrzutni rakietowych i 9-12 samobieżnych wyrzutni ppk. Pododdział obrony przeciwlotniczej ma mieć sześć samobieżnych przeciwlotniczych zestawów rakietowych, sześć armat przeciwlotniczych i dziewięć przenośnych przeciwlotniczych zestawów rakietowych.

Podstawowym elementem bojowym brygady zmechanizowanej jest batalion – czołgów lub zmechanizowany – składający się trzech kompanii. Najczęściej jednak pododdziały batalionu wchodzą w skład batalionowej grupy bojowej o elastycznym składzie. Przykładowo, grupa zmechanizowana ma składać się z kompanii czołgów, trzech kompanii zmechanizowanych oraz licznych elementów wsparcia i zabezpieczenia działań.

brygada_zmechanizowana_bialorus_2

Zestawienie wyposażenia i stanu osobowego zmechanizowanej grupy batalionowej. Grupa taka powstaje po wzmocnieniu batalionu zmechanizowanego kompanią czołgów.

W składzie białoruskich sił zbrojnych znajdują się również siły obrony terytorialnej – TepO.  W czasie pokoju nie funkcjonują stałe struktury pododdziałów TepO, a jedynie siedem dowództw regionalnych – po jednym dla każdego z sześciu obwodów i odrębne dowództwo w mieście wydzielonym Mińsk.

batalion_ot_bialorus_1

 Struktura białoruskiego batalionu obrony terytorialnej.

Planowane jest mobilizowanie kilkunastu samodzielnych batalionów piechoty oraz większej liczby samodzielnych kompanii. Białoruski batalion obrony terytorialnej ma składać się z kompanii dowodzenia, trzech kompanii piechoty, kompanii wsparcia z oraz pododdziałów wsparcia i zabezpieczenia, w tym plutonu saperów, plutonu chemicznego i plutonu logistycznego.  Uzbrojenie i wyposażenie batalionu obrony terytorialnej ma obejmować sprzęt zmagazynowany w składach i bazach przechowywania sprzętu, w tym wycofywane z jednostek pierwszoliniowych.

Copyright © Redakcja Militarium/Rys. Militarium

Rosyjskie makiety uzbrojenia i sprzętu wojskowego

Makiety uzbrojenia i sprzętu wojskowego dla sił zbrojnych Federacji Rosyjskiej produkuje Przedsiębiorstwo Naukowo-Produkcyjne (NPP) Rusbał z siedzibą w Moskwie. Wytwarzane są makiety pojazdów, samolotów, wyrzutni rakietowych i systemów przeciwlotniczych (w położeniu marszowym i bojowym) oraz makiety zamaskowanego sprzętu wojskowego.

Makiety są wyposażone w odbijacze kątowe imitujące echo radiolokacyjne rzeczywistego sprzętu rozmieszczonego na ziemi oraz emitery radiowe oraz cieplne imitujące sygnaturę radiową i termiczną sprzętu zasilane generatorami spalinowymi. Każda makieta może być rozstawiona w czasie do 60 min. przez zespół czterech ludzi. Żywotność makiety wynosi 5 lat lub 50 cykli składania/rozkładania. Graniczne temperatury użytkowania to od -20 stopni C do +50 stopni C.

Makieta_T-72_1 Makieta_T-72_2 Makieta_9K79_Toczka Makieta_MiG-31 Makieta_Su-27 Makieta_S-300_2 Makieta_S-300_4 Makieta_S-300_5Makieta_S-300_6

 Copyright © Redakcja Militarium/Fot. Rusbał

Rosyjski eksport uzbrojenia konwencjonalnego w 2015 r.

Zgodnie z informacją przekazaną przez Rosję rejestrowi ONZ, w 2015 r. państwo to sprzedało następujące ilości uzbrojenia i sprzętu wojskowego:

Czołgi – 25 sztuk (25 sztuk T-90S do Azerbejdżanu);

Bojowe wozy opancerzone – 78 sztuk (30 sztuk BMP-3 do Azerbejdżanu, 33 sztuk BMP-3 do Kuwejtu);

Systemy artyleryjskie o kalibrze powyżej 100 mm – 78 sztuk (54 sztuk do Kazachstanu, 12 sztuk do Azerbejdżanu, 12 sztuk do Namibii);

Samoloty bojowe – 28 sztuk (14 sztuk Jak-130 do Bangladeszu, 4 sztuki Su-30MK2 do Wietnamu, 4 sztuki Su-30SM do Kazachstanu, 6 sztuk MiG-29K i MiG-29KUB do Indii);

Śmigłowce bojowe – 62 sztuki (5 sztuki Mi-17Sz do Bangladeszu, 3 sztuki Mi-35M do Brazylii, 2 sztuki Mi-24P do Mjanmy, 24 sztuki Mi-17W-5 do Indii, 4 sztuki Mi-17W-5 do Kazachstanu, 16 sztuk Mi-17Sz-P do Peru, 4 sztuki Mi-17W-5 do Rwandy, 2 sztuki Mi-17W-5 do Tajlandii, 2 sztuki Mi-17W-5 do Turkmenii);

Okręty bojowe – 2 sztuki (2 okręty podwodne projektu 06361 do Wietnamu);

Przenośne zestawy przeciwlotnicze – 14 sztuk (14 sztuk Igła-S do Brazylii);

Zestawy rakietowe i rakiety – 1159 sztuk (do Indii, Wenezueli i Wietnamu).

Copyright © Redakcja Militarium

Rosyjski eksport uzbrojenia konwencjonalnego w 2014 r.

Zgodnie z informacją przekazaną przez Rosję rejestrowi ONZ, w 2014 r. państwo to sprzedało następujące ilości uzbrojenia i sprzętu wojskowego:

Czołgi – 65 sztuki (65 sztuk T-90S do Azerbejdżanu);

Bojowe wozy opancerzone – 78 sztuk (78 sztuk BMP-3 do Azerbejdżanu);

Systemy artyleryjskie o kalibrze powyżej 100 mm – 124 sztuki (2S19M Msta-S, 2S31 Wena, BM-30 Smiercz, TOS-1A do Azerbejdżanu, BM-30 Smiercz do Kazachstanu);

Samoloty bojowe – 8 sztuk (4 sztuki Su-30MK2 do Wietnamu, 4 sztuki MiG-29K i MiG-29 KUB do Indii);

Śmigłowce bojowe – 82 sztuki (40 sztuk Mi-17W-5 do Indii, 2 sztuki Mi-17W-5 do Kazachstanu, 8 sztuk Mi-17Sz-P do Peru, 2 sztuki Mi-17Sz do Rwandy, 30 sztuk Mi-17W-5 dla USA do Afganistanu);

Okręty bojowe – 2 sztuki (2 okręty podwodne projektu 06361 do Wietnamu);

Przenośne zestawy przeciwlotnicze – 13 sztuk (13 sztuk zestawów Igła-S do Tajlandii);

Przenośne zestawy przeciwpancerne i rakiety – 7859 sztuk (do Indii);

Inne rakiety kierowane – 6 sztuk (do Indonezji).

Copyright © Redakcja Militarium

Rosyjski samochód opancerzony GAZ-2330 Tigr – wersje podstawowe i specjalistyczne

Samochód opancerzony GAZ-2330 Tigr powstał na przełomie XX i XXI wieku w zakładach GAZ (Gorkowskij Awtomobilnyj Zawod) w Niżnym Nowgorodzie, ale nie na zamówienie rosyjskich służb mundurowych lub wojska, lecz kontrahenta zagranicznego, tj. Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Spółka Bin Jabr Group z Abu Dabi zleciła bowiem, w 1999 r., zakładom GAZ opracowanie pojazdu terenowego nowej generacji. Powstać miał lekko opancerzony samochód AB17 Nimr, który byłby oferowany na rynkach bliskowschodnich. W przedsięwzięciu uczestniczył rosyjski podmiot, firma z ZEA oraz jordańskie przedsiębiorstwo KADDB (King Abdullah Design and Development Bureau). Projekt pojazdu ukończono i zaprezentowano publicznie w 2000 r.

Konsorcjum nie przetrwało jednak długo, z uwagi na spory tle finansowym i prawnym. Bin Jabr Group Ltd. i KADDB, po przejęciu części dokumentacji technicznej, ukończyły projekt AB17 Nimr, równolegle zakłady GAZ sfinalizowały budowę prototypów rosyjskiej wersji samochodu, nazwanej GAZ-2975/2330 Tigr. Pierwsze opancerzone Tigry trafiły do próbnej eksploatacji w pododdziałach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej w 2004 r., a oznaczenie typu zmieniono na GAZ-2330 (dodatkowe dwie cyfry oznaczają poszczególne wersje pojazdu).

Do chwili obecnej powstało prawie trzydzieści odmian specjalistycznych Tigra, zarówno dla sił zbrojnych FR, jak i dla rosyjskiego MSW.

GAZ Tigr_wersje1

Większość odmian została zakupiona przez wojsko lub struktury siłowe i jest (była) produkowana seryjnie. Tigry występują w dwóch zasadniczych wariantach: SPM-1 (GAZ-233034) oraz SPM-2 (GAZ-233036), z importowanymi silnikami Cummins B205. Pierwsza wersja posiada poziom ochrony odpowiadający 1 według STANAG 4569A, druga – odpowiadający wartości 2.

W 2010 r. powstał zmodyfikowany pojazd SPM-2M Tigr-M z rosyjską jednostką napędową JaMZ-5347-10 i o tym samym stopniu ochrony, co SPM-2, a w 2011 r. ciężej opancerzony Tigr-6A, konkurujący w Rosji z włoskim Iveco LMV65, czyli samochodem Ryś.

GAZ Tigr_wersje2

Poza widocznymi na rysunku odmianami powstały również: nieopancerzony GAZ-233001 Tigr i „kabriolet” osobowy GAZ-233014 Tigr SP-46.

Tigry są uzbrojone zwykle w karabiny maszynowe 6P7 PKM lub 6P41 Pieczenieg kal. 7,62 mm, wielkokalibrowe karabiny maszynowe 6P49 Kord kal. 12,7 mm lub granatniki samoczynne AGS-30 kal. 30 mm.

Copyright © Redakcja Militarium

Problemy eksploatacji śmigłowców bojowych Ka-52 w lotnictwie Rosji

W lipcu 2015 r., należąca do rosyjskiego koncernu Wiertolety Rosji spółka OAO Arseniewska Kompania Lotnicza Progress im. N.I. Sazykina, przestawiła dane dotyczące eksploatacji śmigłowców bojowych Ka-52, najnowocześniejszych tego typu wiropłatów w siłach zbrojnych Rosji.

Protoplasta dwumiejscowego Ka-52, opracowany w latach osiemdziesiątych jednomiejscowy Ka-50, okazał się maszyną nie spełniającą wymogów wojska i w 1994 r. podjęto prace nad jego „następcą”, a 10 przejętych Ka-50 przeznaczono do szkolenia. Prototyp śmigłowca Ka-52 Aligator wykonał pierwszy w lipcu 1998 r. Dopiero w 2009 r. podpisano pierwszy kontrakt z resortem obrony, dotyczący produkcji 36 maszyn i pierwsze śmigłowce, w ramach eksploatacji próbnej, armia rosyjska otrzymała w 2011 r. Śmigłowce te trafiły do 344. Centrum Konwersji i Szkolenia Bojowego w Torżku, a następnie do 393. Bazy Lotniczej Lotnictwa Armijnego w Korienowsku i 575. Bazy Lotniczej Lotnictwa Armijnego w Czernigowce. Drugi kontrakt, podpisany w 2011 r., opiewa na 143 śmigłowce do 2020 r. Do początku 2015 r. wyprodukowano łącznie 79 Ka-52, z których dwa zostały utracone. Eksploatacja próbna śmigłowców trwała od września 2011 r. do kwietnia 2015 r.

Ka-52_01

Po zakończeniu obecnie trwających dostaw śmigłowców Ka-52, lotnictwo rosyjskiej armii będzie miało w 2020 r. na stanie 177 maszyn tego typu.

Według dostępnych danych, na początku stycznia 2015 r. 20 maszyn miała 575. Baza Lotnicza Lotnictwa Armijnego, po 16 egzemplarzy miały 393. Baza Lotnicza Lotnictwa Armijnego i 15. Brygada Lotnictwa Armijnego na lotnisku Ostrow, 12 sztuk – 573. Baza Lotnicza Lotnictwa Armijnego w Chabarowsku, która otrzymała pierwsze Ka-52 pod koniec 2014 r., a osiem – centrum w Torżku. Eksploatacja próbna śmigłowców trwała od września 2011 r. do kwietnia 2015 r.

Jest to zgodne ze sprawozdaniem OAO Progress, według którego we wrześniu 2014 r. na stanie sił powietrznych FR znajdowało się 58 śmigłowców Ka-52, w tym: 22 maszyny w 575. Bazie Lotniczej Lotnictwa Armijnego, 16 maszyn w 393. Bazie Lotniczej Lotnictwa Armijnego, 12 śmigłowców w 15. Brygadzie Lotnictwa Armijnego i osiem maszyn w 344. Centrum Centrum Konwersji i Szkolenia Bojowego. Z tego, 46 śmigłowców zaliczono do grupy tzw. na gwarancji (16 w 393. Bazie, 14 w 575. Bazie, 12 w 573. Bazie, 4 – w 344. Centrum), natomiast pozostałe 12 – do grupy tzw. bez gwarancji (8 w 575. Bazie i 4 – w 344. Centrum).

Ka-52 eksploatacja_01

Sprawność śmigłowców Ka-52 „na gwarancji” w jednostkach rosyjskiego lotnictwa – stan na 20 sierpnia 2014 r.

Spośród maszyn należących do tej pierwszej grupy, tj. w pełni zabezpieczonych pod względem obsługi fabrycznej i dostaw części zamiennych, gotowość lotna (sprawność) Ka-52 wynosiła na 20 sierpnia 2014 r. 75% stanu, czyli 12 maszyn w jednostce w Korienowsku (niesprawne cztery, tj. 25% stanu), 93%, tj. 13 maszyn w jednostce w Czernigowce (niesprawny jeden, tj. 7% stanu), 58%, tj. 7 maszyn w jednostce w Ostrowie (niesprawne 5, tj. 42% stanu) i 75%, czyli trzy „na gwarancji” w centrum w Torżku (niesprawny jeden, tj. 25% stanu).

W latach 2012-2013 i w pierwszym półroczu 2014 r. łączny nalot śmigłowców tego typu wynosił 3934 godziny, co daje 24,1 godziny rocznie na jedną maszynę. Jest to wielkość duża, biorąc pod uwagę, że śmigłowce Ka-52 są maszynami dopiero wchodzącymi do uzbrojenia. Według sprawozdania OAO Progress na bazie dokumentacji eksploatacyjnej, użytkowanie śmigłowców wyglądało następująco.

Ka-52 eksploatacja_06

Zgodnie z podawanymi informacji, średni, oczekiwany, czas między awariami i uszkodzeniami w czasie eksploatacji w locie i na ziemi wynosi 8 godzin, natomiast średni czas między uszkodzeniami w czasie lotu, powodującymi niewykonanie zadania – 85 godzin. Według sprawozdania w latach 2012-2014 średni czas między awariami i uszkodzeniami wynosił 7,12 godziny, tj. był krótszy niż w instrukcji, natomiast średni czas między uszkodzeniami w czasie lotu, powodującymi niewykonanie zadania wynosił 241,4 godziny, czyli był znacznie dłuższy niż przewidziano.

Ka-52 eksploatacja_04

Przyczyny reklamacji systemów, podzespołów i części śmigłowców Ka-52 w pierwszym półroczu 2014 r.

W zakresie awarii poszczególnych systemów, podzespołów i części maszyn Ka-52, w latach 2012 – pierwsze półrocze 2014 r. odnotowano łącznie 966 reklamacji, w tym 479 skierowano do producentów i podwykonawców elementów śmigłowca, a 487 do podmiotów „eksploatacyjnych”. W 2012 r. było to łącznie 306 reklamacji, w 2013 r. 398 wniosków, a w pierwszym półroczu 2014 r. – 262 reklamacje. Wzrost pozorny, ponieważ ilość śmigłowców zwiększyła się w ciągu tych dwóch lat prawie trzykrotnie.

Przyczynami awarii modułów elektronicznych były w 35% kwestie produkcyjne, w 10% konstrukcyjne, w pozostałych przypadkach eksploatacyjne, a w 4% awarie nie zostały potwierdzone. Przykładowo, w systemie Ekran-30-52, produkcji OAO Izmieritiel ze Smoleńska, aż 70% defektów dotyczyło jednego z modułów elektronicznych, a głowica optoelektroniczna GOES-451, dostarczana przez OAO PO UOMZ z Jekaterinbugra,  miała 40% defektów produkcyjnych. W liczbach bezwzględnych wyniosło to 20 awarii Ekran-30-52 i 41 awarii GOES-451. Łącznie w okresie 2012-2014 odnotowano 180 awarii systemów elektronicznych, co dawało w 2012 r. 3,3 awarie na śmigłowiec, w 2014 r. ilość ta spadła do 1,3 awarii na maszynę.

Copyright © Redakcja Militarium/Rys. Wiertoljety Rosji

Rosyjski radar ostrzegawczy dalekiego zasięgu 59N6 Protiwnik-G

Wstępne prace nad mobilnym radarem ostrzegawczym dalekiego zasięgu kolejnej generacji rozpoczęto w ZSRR jeszcze w latach osiemdziesiątych. Opracowaniem nowego radiolokatora zajął się Niżniegorodskij Naukowo-Badawczy Instytut Radiotechniki (GNNIRT) z Gorki, obecnie NNIIRT z Niżnego Nowogrodu, we współpracy z obecnym moskiewskim Wszechrosyjskim Naukowo-Badawczym Instytutem Radiotechniki (WNIIRT) i Niżnogrodzkimi Zakładami Maszynowymi (NMZ), w ramach pracy badawczo-konstrukcyjnej (OKR) Protiwnik-G. Zasadniczymi założeniami taktyczno-technicznymi nowego radaru miały być zachowanie możliwości przestrzennych, tj. zasięgu i pułapu wykrycia, stacji poprzednich generacji, przy jednoczesnym zwiększeniu skrytości pracy oraz odporności na zakłócenia naturalne i sztuczne. Wymagano także zwiększenia mobilności systemu.

Model funkcjonalny anteny ze skanowaniem fazowym testowano jeszcze w 1989 r., a w 1991 r. rozpoczęto OKR dotyczącą mobilnego trójwspółrzędnego radiolokatora wojskowego Protiwnik-G, który m.in. w wojskach obrony powietrznej kraju (PWO) miał być następcą opracowanego w latach sześćdziesiątych kompleksu 5N69 Saljut (ST-67), w którym wymagane osiągi przestrzenne i wysoką odporność osiągnięto kosztem gabarytów anteny i aparatury – skutkowało to niską sprawnością całego systemu.

Prototypy nowej stacji, oznaczonej indeksem 59N6, zostały ukończone w 1996 r. i w tym samym roku przeszły badania zakładowe. Stacja została oficjalnie przyjęta na wyposażenie sił zbrojnych FR w 1999 r., a produkcja odbywała się w przedsiębiorstwie naukowo-produkcyjnym (NPO) Prawdiński Zakład Radiowy z Bałachny.

59N6 (spotyka się oznaczenie 59N6E2) Protiwnik-G jest trójwspółrzędną ostrzegawczą stacją radiolokacyjną dalekiego zasięgu przeznaczoną do wykrywania, określania koordynat i śledzenia obiektów powietrznych, w tym samolotów, śmigłowców, pocisków manewrujących, bezzałogowych aparatów latających i obiektów balistycznych, klasyfikowania i określania ich przynależności, rozpoznania nadajników zakłóceń aktywnych, oraz przesyłania opracowanych danych do nadrzędnego zautomatyzowanego stanowiska dowodzenia.

Radar 59N6E Protiwnik-GE

Antena radaru 59N6E Protiwnik-GE.

Radiolokator składa się z trzech modułów – kabiny antenowej, kabiny aparatury wraz ze stanowiskami operatorskimi i modułu zasilania 19U6 – umieszczonych na naczepach typu MAZ. Moduł zasilania pozwala na pracę z zasilaniem zewnętrznym lub kombinowanym – z własnych agregatów i źródła zewnętrznego. Obsługę stacji stanowi trzech ludzi.

Antena główna radaru, ze skanowaniem fazowym i sterowaniem elektronicznym wiązkami w elewacji i mechanicznym, poprzez obrót anteny, w azymucie, składa się z poziomych wierszy nadawczo-odbiorczych. Moduły (wiersze) nadawczo-odbiorcze, a także moduły kompensacji zakłóceń i radaru wtórnego (systemu swój-obcy) zabudowano w formie jednej konstrukcji, podsystemy kompensacji i swój-obcy znajdują się na dole zespołu antenowego. Nadajnik stacji stanowi lampa mikrofalowa. Moc w impulsie wynosi 500 kW, eksploatacyjna 100 kW, a średnia – 12 kW. Stacja pracuje w paśmie centymetrowym (L) o długości fali 23 cm. Szerokość wiązki nadawczej wynosi w azymucie 2,8 stopnia, w elewacji 1,6 stopnia, szyk antenowy formuje 21 wąskich (ołówkowych) wiązek odbiorczych, z tego jedną dla funkcji kartografowania. Antena posiada możliwość kształtowania wiązek nadawczej i odbiorczych umożliwiającą jednoczesne śledzenie celów szybkich, np. balistycznych i o niskiej prędkości, np. śmigłowców.

W stacji zastosowano cyfrową obróbkę sygnałów, pozwalającą na jednoczesne śledzenie 150 celów w trybie automatycznym, w tym również obiekty lecące po trajektorii balistycznej i nadajniki zakłóceń. Śledzone obiekty, na bazie ich charakterystyk dzielone są na osiem różnych klas, w tym na cele aerodynamiczne lub balistyczne. Radiolokator posiada standardowe systemy przeciwzakłóceniowe, pozwalające uzyskać wymaganą dokładność w przypadku wystąpienia zakłóceń różnego rodzaju – aktywnych, pasywnych, odbić od obiektów i zjawisk hydrometeorologicznych.

Zasięg instrumentalny wynosi 400 km, pułap 200 km (pułap śledzenia 80 km). Sektor obserwacji w elewacji od 0 do +45 stopni (według niektórych informacji +60 stopni), w azymucie – dookrężnie poprzez obrót anteny. Zasięg wykrycia celu o skutecznej powierzchni odbicia 1,5 m2 ma wynosić od 40 km dla obiektu lecącego na wysokości 100 m, do 340 km dla celu na wysokości ponad 12000 m. Dokładność śledzenia obiektów w odległości wynosi 100 m, w azymucie – 0,2 stopnia, w elewacji – 0,15 stopnia. Rozdzielczość w odległości wynosi 450 m, a w azymucie – 2,5 stopnia. Według informacji oficjalnych w przypadku silnych zakłóceń dokładność śledzenia i rozdzielczość spadać mają dwukrotnie.

Prędkość śledzonych obiektów zawiera się w przedziale od 15 do 2200 m/s. Czas obserwacji pełnego sektora to 10 sekund, natomiast czas odnowy informacji – 5 sekund, tj. prędkość obrotowa anteny wynosi 6 lub 12 obr./min.

Radar 59N6E Protiwnik-G_02

Kabina aparatury radaru i konsole operatorów radaru Protiwnik-GE.

Informacje o sytuacji powietrznej oraz sterowanie pracą radiolokatora odbywa się z dwóch konsol operatorów znajdujących się w kabinie aparatury lub opcjonalnie z czterech konsol wynośnych, które mogą spełniać swoją funkcję w odległości do 1000 m od stacji. Informacje przekazywane mogą być w formie analogowej lub cyfrowej do dwóch odbiorców – punktów lub stanowisk dowodzenia.

Wersja zmodernizowana radaru nosi oznaczenie 59N6E Protiwnik-GE, a według dostępnych informacji, zmiany dotyczą m.in. zastosowania zmodyfikowanej anteny oraz – według oficjalnych danych – zamontowania nowocześniejszych bloków aparatury oraz nowych algorytmów obróbki sygnałów. Miało to mieć na celu zmniejszenie poziomu listków bocznych, zwiększenie dokładności ustalenia koordynat celów niskolecących, tj. na małych kątach elewacji.

Zmodyfikowane środki przeciwdziałania zakłóceniom zewnętrznym obejmują funkcje kartografowania oraz mierzenia częstotliwości dopplerowskiej, selekcji celów generujących zakłócenia aktywne i szumowe, użycie algorytmów kompensacji i stabilizacji poziomu fałszywych alarmów, analizę zakłóceń i kilka reżimów zmiany częstotliwości roboczej. Protiwnik-GE ma mieć zabudowany system autodiagnostyczny oraz możliwość pracy z różnymi poziomami uszkodzeń aparatury. Poza tym, dostosowano stację do przesyłania danych i współpracy z najnowszymi systemami dowodzenia, np. Polana-4DM1. Zastosowano odbiornik systemu nawigacji satelitarnej GLONASS.

Rozwinięcie stacji z położenia marszowego do roboczego ma trwać 40 minut. W wersji zmodernizowanej Protiwnik-GE czas ten ma być zmniejszony do 30 minut (samo podniesienie anteny przy pomocy hydraulicznych napędów ma trwać jedynie 4 minuty). Czas rozpoczęcia pracy ze stanu gotowości wynosi natomiast 5 minut. Stanowisko robocze radaru powinno mieć płaską powierzchnię i wymiary 25 na 25 m. Dopuszczalne temperatury robocze od -50 do +50 stopni przy wilgotności 95%, prędkość wiatru 30 m/s i wysokość 2000 m n.p.m.

Według dostępnych danych na stanie sił powietrznych Rosji znajduje się około 20 stacji radiolokacyjnych 59N6 Protiwnik-G i 59N6E Protiwnik-GE.

Copyright © Redakcja Militarium