Archiwa tagu: moździerz kal. 120 mm

Polski moździerz holowany M-120 z Huty Stalowa Wola

W 2003 roku wprowadzono do uzbrojenia Sił Zbrojnych RP moździerz M-98 kalibru 98 mm, oznaczany wz. 98 Rodon, skonstruowany w latach 1993-1997 w ówczesnym Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Maszyn Ziemnych i Transportowych Huty Stalowa Wola S.A. W tym samym czasie opracowano projekt koncepcyjny moździerza średniego kalibru 120 mm, ewentualnego następcy rosyjskich dział tego kalibru w Wojskach Lądowych.

Z uwagi na to, że obecnie używane w jednostkach zmechanizowanych były przestarzałe i mocno zużyte, Centrum Produkcji Wojskowej HSW S.A. w 2004 r. podjęło się opracowania moździerza średniego o kalibrze 120 mm. W konstrukcji broni wykorzystano doświadczenia zdobyte przy projektowaniu i badaniu moździerza M-98. Prace projektowo-badawcze były finansowane ze środków własnych, bez formalnego zapotrzebowania ze strony wojska. Założono, że nowy moździerz będzie mógł prowadzić ogień amunicją standardową dla dotychczas stosowanych w SZ RP modeli wz. 38/43 i 2S12 Sani oraz wszystkimi dotychczas używanymi i nowymi nabojami kalibru 120 mm.

Moździerz M-120 planowany był jako podstawowy środek ogniowy pododdziałów wsparcia wojsk zmechanizowanych i piechoty górskiej. Broń była przeznaczona do prowadzenia ognia stromotorowego ze stanowisk zakrytych i trudnodostępnych, zwalczania siły żywej i środków ogniowych przeciwnika, burzenia lekkich obiektów fortyfikacji polowych, niszczenia sprzętu bojowego, wykonywania przejść w inżynieryjnych zaporach drutowych, zadymiania lub oświetlania pola walki.

M-120

Prototyp moździerza M-120 kal. 120 mm.

Moździerz składał się z lufy z bezpiecznikiem przed podwójnym załadowaniem, trzonu zamkowego z mechanizmem odpalającym, płyty oporowej, dwójnogu z regulacją kierunku i podniesienia oraz celownika. Niewzmocnioną lufę gładkościenną zakończono zamkiem, nakręconym na jej tylną część. Zamek posiadał piętę kulistą  do przegubowego połączenia lufy z płytą oporową i gniaz­do, w którym zmontowano urządzenie spustowo-odpalające, składające się z mechanizmu spustowego uruchamiającego mechanizm kurkowy oraz mechanizmu iglicznego. Urządzenie spustowo-odpalające wyposażono w przełącznik dwupołożeniowy, umożliwiający odpalenie umieszczonego w lufie naboju dwoma sposobami – za pomocą mechanizmu kurkowego uruchamianego mechanizmem spustowym lub za pomocą mechanizmu iglicznego. Iglica może być schowana, uruchamiana linką lub wysunięta i nieruchoma – odpalenie następuje przez nakłucie spłonki ładunku zasadniczego naboju w końcowej fazie jego opadania na dno lufy. Na wylotowej części lufy nakręcono bezpiecznik przed  podwójnym załadowaniem, który uniemożliwia wprowadzenie do lufy następnego naboju, gdy poprzednio załadowany  nie został wystrzelony. Do podpory lufy zamocowano dwójnóg z mechanizmami podniesieniowym i poziomowania oraz kierunkowym – wszystkie typu śrubowego. Dwójnóg posiadał osłabiacz podrzutu typu sprężynowego. Celownik MPM-44/04 z podświetlaczem o po­większeniu 2,5 raza i polu widzenia 9 stopni.

Zestaw moździerza składał się z kołowego podwozia transportowego, zaadaptowanego i wzmocnionego modelu używanego do transportu moździerza M-98, wyposażenia dodatkowego, narzędzi i zestawu indywidualnego części zapasowych. Przejście z położenia marszowego w bojowe i odwrotnie wyszkolonej załodze zajmowało do 2 minut, pod warunkiem wcześniejszego przygotowania podłoża do umieszczenia płyty oporowej.

Działon moździerza przewożony był dwoma samochodami terenowymi (jeden holował M-120, drugi przyczepę z amunicją) lub jednym samochodem ciężarowo-terenowym średniej ładowności. Do moździerza stosowana miała była standardowa amunicja kalibru 120 mm oraz naboje nowych wzorów – kasetowe kumulacyjno-odłamkowe, z dodatkowym ładunkiem napędowym, kierowane lub samonaprowadzające się.

Do strzelania z moździerzy kalibru 120 mm obecnie stosuje się naboje z pociskiem odłamkowo-burzącym: zwykłym (o masie od 15,5 do 15,6 kg), z dodatkowym napędem (17,3 kg), odłamkowe wymuszoną fragmentacją (16,6 kg) oraz oświetlające (15 kg), dymne (16,1 kg) i zapalające (16,6 kg).

M-120 M-98
Kaliber 120 mm 98 mm
Długość lufy 1600 mm 1898 mm
Wysokość w położeniu bojowym 1300 mm 1700 mm
Masa w położeniu bojowym 257 kg 135 kg
Masa w położeniu marszowym 414 kg 300 kg
Donośność minimalna 480 m 400 m
Donośność maksymalna 7100 (9000) m 7000 m
Kąty ostrzału w poziomie -5/+5 stopni -7/+7 stopni
Kąty ostrzału w pionie +45/+80 stopni +45/+85 stopni
Dopuszczalny rozrzut w kierunku 0,001 odległości strzelania 0,001 odległości strzelania
Dopuszczalny rozrzut w odległości 0,0004 odległości strzelania 0,0025 odległości strzelania
Szybkostrzelność bez korekty wycelowania 15 strz./min. 15 strz./min.
Szybkostrzelność z korektą wycelowania 8-10 strz./min. 8-10 strz./min.
Maksymalny ciężar naboju 17,9 kg 10 kg

Prototyp M-120 ukończono w czerwcu 2005 r. i poddano próbom zakładowym połączonym ze strzelaniem amunicją bojową, zakończonych we wrześniu tego roku. Badania kwalifikacyjne, prowadzone w październiku i listopadzie 2005 r. wykazały prawidłowe funkcjonowanie broni. Szefostwo Wojsk Rakietowych i Artylerii Wojsk Lądowych nie wykazało zainteresowania moździerzem holowanym kalibru 120 mm uznając, że broń jest przestarzała koncepcyjnie, a podstawowym artyleryjskim systemem wsparcia na szczeblu batalionu zmechanizowanego będzie samobieżny moździerz na podwoziu kołowym lub gąsienicowym.

Copyright © Redakcja Militarium/Fot. Militarium