Archiwa tagu: most czołgowy

Pojazdy bojowe i pomocnicze na podwoziu czołgu T-90

Na bazie czołgu T-90 skonstruowano w Rosji kilka typów pojazdów wsparcia bojowego i pomocniczych. Ich liczba nie jest tak duża jak w przypadku poprzednika, czołgu T-72, na którego podwoziu – bliźniaczym z T-90 – opracowano kilkadziesiąt pojazdów specjalistycznych, nadal z powodzeniem używanych w znacznych ilościach.

System rakietowy TOS-1A Sołncepiok

Wóz rakietowy BM-1 systemu TOS-1A powstał w latach 2000-2001 Biurze Konstrukcyjnym w Omsku i stanowi rozwinięcie systemu TOS-1 Buratino na podwoziu T-72. Działon TOS-1A składa się z rakietowego wozu artyleryjskiego BM-1 (Obiekt 634B) oraz dwóch pojazdów transportowo-załadowczych TZM-T (Obiekt 563). TOS-1A został przyjęty oficjalnie do uzbrojenia w 2001 r. i do chwili obecnej wyprodukowano dla rosyjskich sił lądowych około 20 szt. BM-1.tos-1a-solniecepiok

Wyrzutnia BM-1 systemu rakietowego TOS-1A.

BM-1 powstał na podwoziu T-90, na którym zamontowano obrotową wieżę z łożem wyrzutni 24 artyleryjskich pocisków rakietowych kal. 220 mm. Opancerzenie pojazdu chroni przed pociskami broni strzeleckiej i odłamkami artyleryjskimi. Pojazd może mieć zamontowane panele pancerza reaktywnego Kontakt-5 (wbudowane w przednią płytę kadłuba i zamontowane na jego bokach). BM-1 wyposażono w cztery wyrzutnie 902G Tucza dla granatów dymnych 3D6 kal. 81 mm.

Załoga wozu składa się z trzech ludzi: kierowca zajmuje miejsce w kadłubie, dowódca i celowniczy wyrzutni. Wszyscy członkowie załogi dysponują indywidualnymi włazami z optycznymi przyrządami obserwacyjnymi: dowódca dzienno-nocnym TKN-3A i peryskopami optycznymi TNPO-160, TNP-305A, celowniczy TNPA-65 i TNPO-160, a kierowca TWNE-4B i TNP-165A. System kierowania ogniem obejmuje komputer balistyczny МО.1.01.01.03М2, celownik-dalmierz laserowy 1D14 i zestaw czujników PB2.329.04. Łączność zapewniają radiostacja R-163-50U i telefon wewnętrzny R-174.

tos-1a

Odpalenie pocisków rakietowych kal. 220 mm z BM-1.

Do strzelania stosuje się pociski kal. 220 mm: M0.1.01.04M o długości 3723 mm i masie 217 kg z głowicą termobaryczną, MO.1.01.04M.OP o długości 3723 mm i masie 204 kg z głowicą zapalającą lub starsze M0.1.01.04 o długości 3300 mm i masie 173 kg z głowicą termobaryczną. Zasięg minimalny wynosi 400-600 m, maksymalny – 6000 m, w przypadku MO. 1.01.04M.OP – 6700 m. Wyrzutnia może prowadzić ogień pojedynczy lub z dwóch prowadnic równocześnie. Wystrzelenie wszystkich 24 pocisków trwa 6 lub 12 s. Czas przejścia wyrzutni z położenia marszowego w bojowe jest krótszy niż 90 s.

tos-1a-solniecepiok_2

Wyrzutnia BM-1 systemu rakietowego TOS-1A z przodu.

Masa BM-1 wynosi 46,5 tony. Wóz jest napędzany silnikiem W-84-MS o mocy 618 kW (840 KM), który umożliwia osiągnięcie prędkości do 60 km/h. Zasięg maksymalny wynosi 550 km.

Wóz amunicyjny TZM-T ma załogę złożoną z trzech żołnierzy: dowódcy, operatora i kierowcy. Opancerzenie pojazdu chroni przed pociskami broni strzeleckiej i odłamkami artyleryjskimi. Pojazd może mieć zamontowane panele pancerza reaktywnego Kontakt-5 (wbudowane w przednią płytę kadłuba i zamontowane na jego bokach). Na kadłubie zamontowano żuraw obrotowy o udźwigu 1 tony ze sterowaniem hydraulicznym. Po jego obu bokach umieszczono dwa zasobniki z 12 zapasowymi pociskami rakietowymi każdy, z demontowanymi pancernymi osłonami. Czas przeładowania rakiet na BM-1 z TZM-T wynosi 24 minuty.

tos-1a-tzm

Wóz amunicyjny TZM-T.

Masa bojowa TZM-T wynosi 39 ton z zapasem 24 szt. rakiet. Pojazd jest napędzany silnikiem W-84-MS o mocy 618 kW (840 KM), który umożliwia osiągnięcie prędkości do 60 km/h. Zasięg maksymalny wynosi 550 km.

BMOP (BMPT)

Wóz bojowy wsparcia ogniowego BMOP (nazywany wcześniej wozem bojowym wsparcia czołgów – BMPT) powstał w biurze konstrukcyjnym UWZ na bazie prac prowadzonych w Czelabińskich Zakładach Mechanicznych w latach 80. i 90. ub. wieku, w wyniku których powstały pojazdy Obiekt 781 i Obiekt 782 oraz Obiekt 787 – wszystkie na podwoziu T-72. W 1998 r. prace nad wozem wsparcia czołgów oznaczonym Obiekt 199 podjęto w UWZ, w ramach pracy rozwojowej kryptonim Ramka. W ciągu kilku lat zbudowano cztery prototypy, które przeszły cykl badań i w 2006 r. zakłady w Niżnym Tagile poinformowały o gotowości do podjęcia produkcji – w wersji nowo wyprodukowanej (na bazie kadłuba T-90), jak i stanowiącej przeróbkę kadłubów używanych T-72.

Ostateczna wersja BMOP została zbudowana na bazie kadłuba czołgu T-72 i podzespołów wozu T-90. Zmieniono aranżację wnętrza, podzielonego na trzy przedziały: przedni, środkowy i tylny. Z przodu znajdują się miejsca kierowcy (pośrodku) oraz dwóch celowniczych (po bokach) obsługujących granatniki strzelające do przodu. Zajmujący przedział dysponują indywidualnymi włazami z przyrządami obserwacyjnymi. W przedziale środkowym, bojowym, znajduje się kosz wieży oraz część zapasu amunicji. W przedziale tylnym umieszczony jest silnik i układ przeniesienia napędu.

Przednia górna płyta kadłuba pojazdu ma budowę warstwową, do niej jest mocowany pancerz reaktywny 4S23 Rielikt. Na bokach kadłuba zamontowano fartuchy boczne, chroniące układ jezdny, a do nich przyczepiane są elastyczne ekrany z kasetami pancerza reaktywnego. Przedział napędowy jest chroniony przez pancerz reaktywny oraz „klatkę” pancerza listwowego.

BMOP ma dwuosobową niskoprofilową wieżę, której przedni pancerz jest warstwowy. W wieży znajdują się miejsca wieżą, dowódcy i działonowego, z odrębnymi włazami i przyrządami obserwacyjnymi. Przód oraz boki wieży zakryto fartuchami z kasetami reaktywnymi 4S23 Rielikt. Ekrany osłaniają również boki wieży. Zasadnicze uzbrojenie artyleryjskie i rakietowe BMOP jest umieszczone na zewnątrz wieży.

BMOP (BMPT) w wersji z 2013 r., widoczne nowa konfiguracja bocznego pancerza dodatkowego.

Pojazd ma system samoosłony z czujnikami oraz wyrzutni 902A dla granatów dymnych 3D6 kal. 81 mm. BMOP ma układ ochrony przez bronią masowego rażenia, system przeciwpożarowy 3EC-11-1 Iniej. Możliwe jest zastosowanie lemiesza do samookopywania się i trałów przeciwminowych.

BMOP jest uzbrojony w dwie sprzężone armaty samoczynne 2A42 kal. 30 mm z zapasem 900 nabojów (2 x 450 szt.) oraz karabin maszynowy PKTM kal. 7,62 mm z zapasem 2000 nabojów. Zakres ruchu uzbrojenia w elewacji wynosi od -5 do +45 stopni, uzbrojenie jest stabilizowane w obu osiach. Amunicja do armat jest umieszczona wewnątrz wieży w dwóch odrębnych magazynach, poniżej podłogi wieży i podawane do obu armat indywidualnie przez rękawy amunicyjne. Amunicja do karabinu maszynowego znajduje się z kolei w zewnętrznym magazynie na wieży. Po obu stronach kołyski z armatami zamontowano po dwie wyrzutnie z kontenerami pocisków rakietowych 9M120 kompleksu Ataka-T, naprowadzanych w wiązce laserowej. Wyrzutnie mają zakres ruchu w pionie od -5 do + 25 stopni. Uzbrojeniem dodatkowym są dwa granatniki samoczynne AGS-17D kal. 30 mm montowane w opancerzonych prostopadłościennych zasobnikach na półkach nadgąsienicowych po obu stronach przedziału kierowania. Granatniki są obsługiwane przez celowniczych siedzących w przednim przedziale wozu – każdy ma częściowo obrotową wieżyczkę. Łoża granatników są stabilizowane w zakresie elewacji. Jednostka ognia jednego granatnika wynosi 300 nabojów i jest umieszczona w zasobnikach na półkach nad gąsienicami. Zakres naprowadzania broni w pionie wynosi od -5,5 do +20 stopni, w poziomie od -5 na prawą (lewą) stronę do +27 stopni na lewą (prawą) stronę.

Wieża BMOP (BMPT).

BMOP ma system kierowania ogniem głównego uzbrojenia będący wersją układu Kalina stosowanego m.in. na czołgach T-72B3. Dowódca ma panoramiczny przyrząd obserwacyjno-celowniczy PKP-T Sokolnyj Głaz, zamontowany na cokole po prawej stronie nadbudówki wieży. PKP-T integruje kamerę noktowizyjną, kamerą dzienną i dalmierz laserowy. Zakres widzenia w pionie wynosi od -15 do +60 stopni. Działonowy ma celowniki, będący odmianą przyrządu bazującym na urządzeniu PNM Sosna-U, z kamerą termowizyjną, kamerą dzienną, dalmierzem laserowym i podświetlaczem laserowym. Przyrząd celowniczy ma również układ automatycznego śledzenia celu. System kierowania ogniem zastosowany w BMOP umożliwia dowódcy wskazywanie celów działonowemu lub samodzielne prowadzenie ognia z armat i karabinum maszynowego z wykorzystaniem własnego przyrządu celowniczego lub celownika działonowego. Przechwycony obraz z celownika działonowego jest wyświetlany na monitorze dowódcy. Obaj strzelcy granatników AGS-17D mają do dyspozycji dzienno-nocne przyrządy TNK-4 Agat-MR stabilizowane w pionie.

Masa bojowa Obiektu 199 wynosi 47 ton. W układzie napędowym pracuje silnik W-92S2 o mocy 736 kW (1000 KM). Zmiana konfiguracji wnętrza skutkowała przebudową układu paliwowego. BMOP nie ma dwóch przednich zbiorników paliwa oraz przedniego zbiornika – zasobnika amunicyjnego. Zamiast nich po obu stronach środkowej części kadłuba zabudowano dwa zbiorniki główne, pomiędzy którymi znajduje się przejście z przedziału kierowania do przedziału środkowego (bojowego). Również tylny zbiornik –zasobnik amunicyjny (umieszczony w czołgu przy grodzi ogniowej) jest inny – nie ma gniazd na ładunki miotające. Z uwagi na umieszczenie granatników AGS-17D na półkach nadgąsienicowych konieczna była zmiana położenia wszystkich trzech zbiorników zewnętrznych. Dwa znajdują się one po obu stronach przedziału bojowego, a trzeci – z tyłu. Pojazd otrzymał pomocniczy agregat prądotwórczy DGU5-P27,5WM-1 lub DGU-7-P27,5WM-1, zamontowany montowany na prawej półce nadgąsienicowej z tyłu.

Copyright © Redakcja Militarium

Polski czołgowy most towarzyszący BLP-72 Laur

Mosty towarzyszące na podwoziu czołgowym dla pododdziałów pancernych i zmechanizowanych opracowywano w Polsce w Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Sprzętu Mechanicznego (OBRUM). W latach 1972-1974 opracowano w OBRUM, wspólnie Wojskowym Instytutem Techniki Inżynieryjnej i przemysłem NRD, most towarzyszący B-75 (BLG-67P), bazujący na niemieckim projekcie BLG-67, z nośnikiem w postaci zmodyfikowanego w kraju podwozia licencyjnego czołgu T-55A.

Mosty BLG-67 były produkowane w wersjach BLG-67P, BLG-67M i BLG-67M2, egzemplarze drugiej odmiany zostały zmodernizowane do wersji BLG-67MP, w związku z wprowadzeniem do służby czołgów rodziny T-72. BLG-67MP jest mostem z przęsłem dwusekcyjnym sterowanym hydraulicznie. Przęsło mostu ma długość po rozłożeniu 20 m, w stanie złożonym – 10,4 m, szerokość 3,25 m i nośność do 50 ton. Koleiny przęsła mają szerokość 1,14 m, a odstęp pomiędzy nimi wynosi 0,9 m. Czas rozkładania przęsła wynosi 2-3 minuty, składania 5 minut. Przęsło z hydraulicznym systemem jego składania i rozkładania opracowali specjaliści niemieccy. Żywotność mostu wynosi na 1000 przejazdów przy maksymalnym obciążeniu.

Natomiast w 1986 r. rozpoczęto prace nad czołgowym mostem towarzyszącym nowej generacji, zabudowanym na podwoziu czołgu rodziny T-72, który miał stać się podstawowym wozem bojowym Wojska Polskiego w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. Projekt otrzymał nazwę Laur.

Zgodnie z założeniami taktyczno-technicznymi podstawowe parametry przęsła mostu, tj. długość i szerokość miały być znacznie wyższe od przęsła mostu BLG-67. W związku z tym planowano zastosowanie przęsła trzyczęściowego, z którego każda część miała być lżejsza od analogicznej sekcji mostu BLG, aby zachować masę całego przęsła umożliwiającą jego zabudowanie na zmodyfikowanym podwoziu czołgu T-72M1. Analizy wykazały, że nośność podwozia T-72M1 jest wystarczająca i nie wymaga podwyższenia – zachowano zatem oryginalny układ jezdny z sześcioma parami kół nośnych.

BLP-72 Laur

Jedna z ostatnich koncepcji czołgowego mostu towarzyszącego BLP-72 Laur.

W skład mostu czołgowego Laur miały wchodzić: pojazd bazowy wykonany w oparciu o konstrukcję podwozia czołgu T-72M1, trzyczęściowe przęsło mostowe typu koleinowego, rozkładane w systemie teleskopowym lub nożycowym, mechanizmy do rozkładania, układania i zdejmowania przęsła, sterowanie hydrauliczne oraz awaryjny układ hydrauliczny. Podobnie jak w przypadku mostu BLG-67 za przęsło i układ sterowania mieli początkowo odpowiadać specjaliści z NRD.

Z podwozia czołgu T-72M1 zachowano wannę kadłuba z układem zawieszenia, układem jezdnym, układem napędowym z silnikiem W-46-6 o mocy 574 kW (780 KM) i mechanizmami przeniesienia mocy oraz układami sterowania pojazdem. Na podwoziu planowano zabudowanie mechanizmu rozkładania i składania przęsła mostu wraz z systemem sterowania.

Masa bojowa z przęsłem

40 ton

Masa przęsła

10 ton

Długość całkowita

10050 mm

Szerokość

3800 mm

Wysokość

3200 mm

Prześwit

400 mm

Prędkość maksymalna

60 km/h

Zasięg

500 km

Przęsło mostu miało mieć długość o długości po rozłożeniu 25 m, a w stanie złożonym – 10 m. Nośność mostu miała sięgać 50 ton. Maksymalna szerokość przeszkody wodnej, nad którą można ułożyć most miała wynosić 24 m, a wysokość stopnia – 5,3 m. Szerokość mostu miała wynosić 3,8 m, szerokość kolein 1,4 m, a odległość pomiędzy pasami kolein 1 m. Żywotność mostu określono na 1000 przejazdów przy maksymalnym obciążeniu lub 500 rozłożeń. Czas rozwijania lub zwijania miał być niższy niż 9 minut.

Z uwagi na kryzys bloku wschodniego i zakończenie finansowania projektu, prace przerwano w 1989 r. na etapie opracowywania projektu wstępnego i wykonania modelu funkcjonalnego czołgowego mostu towarzyszącego Laur, który ostatecznie otrzymał oznaczenie BLP-72.

Copyright © Redakcja Militarium/Fot. Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Urządzeń Mechanicznych