Archiwa tagu: Leopard 2A4

MBT Advanced Technology Demonstrator, czyli najnowsza modernizacja czołgu Leopard 2

MBT ATD (Advanced Technology Demonstrator) to propozycja modernizacji czołgu Leopard 2 opracowana przez koncern Rheinmetall Defence. Pojazd ma pełny zestaw nowych elementów, które mogą zostać zamontowane na unowocześnianych pojazdach, w zależności od wymagań odbiorcy. Wozem bazowym dla MBT ATD był Leopard 2A4, a co za tym idzie, pakiet zmian można wdrożyć na każdym wozie w tej wersji, bez konieczności jego wcześniejszej modernizacji do wariantu A5-A7.

Leopard MBT ATD_2

Ochronę pojazdu przed różnymi zagrożeniami zwiększono poprzez zamontowanie na kadłubie i wieży pancerza dodatkowego AMAP (Advanced Modular Armor Protection): dennego AMAP-M, burtowego AMAP-I, bocznego AMAP-SC przeciwko pociskom kumulacyjnym i bocznego AMAP-B przeciwko pociskom podkalibrowym do kal. 25 mm oraz stropu wieży AMAP-R. Wnętrze pojazdu wyłożono wykładziną przeciwodłamkową AMAP-L. Do tylnej części kadłuba i wieży przymocowano listwowe ekrany przeciwkumulacyjne.

Leopard MBT ATD_4

W skład systemu kompleksowej ochrony czołgu wchodzi system ochrony aktywnej  AMAP-ADS (Active Defence System) z czujnikami radiolokacyjnymi i optycznymi oraz efektorami rozmieszczonymi z przodu i po bokach wieży. Moduły rażące AMAP-ADS zostały rozmieszczone w taki sposób, aby chronić czołg zarówno przed pociskami przeciwpancernymi atakującymi boki pojazdu, jak i przeciwpancernymi pociskami kierowanymi rażącymi górną część wieży.

Ochronę bierną pojazdu wzmacniać ma system ochrony ROSY-L (Rapid Obscuring SYstem – Land), którego cztery bloki z 10 wyrzutni granatów dymnych, łzawiących lub błyskowo-hukowych każdy rozmieszczono z każdej strony wieży. MBT ADT został pokryty modułami kamuflażu mobilnego SolarEShield.

Leopard MBT ATD_3

Świadomość sytuacyjną załogi zwiększono poprzez montaż układu SAS (Situational Awarnesses System), czyli bloków czujników optoelektronicznych, przeznaczonych do dookólnej obserwacji sytuacji wokół pojazdu. W skład SAS mogą wchodzić kamery dzienne i termowizyjne, czujniki ostrzegania przed opromieniowaniem laserowym lub radiolokacyjnym, a także czujniki informujące o odpaleniu pocisków rakietowych. SAS steruje także wyrzutniami ROSY-L, może być również zintegrowany z systemem kierowania ogniem czołgu i przekazywać dane do przelicznika balistycznego. W opcji znajduje się również możliwość montażu systemu detekcji wystrzału.

Główne uzbrojenie pojazdu to armata gładkolufowa Rh 120 kal. 120 mm z lufą o długości 55 kalibrów. Działo zostało przystosowane do strzelania nowymi rodzajami amunicji, np., programowaną DM11 lub nieprogramowaną Rh31 z nowym zapalnikiem. MBT ATD ma całkowicie cyfrowe układy sterowania uzbrojeniem i wieżą, nowe systemy teleinformatyczne (C4I), zarządzania sytuacją taktyczną i łączności.

Leopard MBT ATD_5

Przyrządy optoelektroniczne załogi obejmują nowy przyrząd obserwacyjno-celowniczy SEOSS-panoramic, celownik działonowego SEOSS-sector oraz kamerę dzienno-nocną kierowcy. Moduły SEOSS integrują kamerę dzienną, kamerę termowizyjną i dalmierz laserowy. SEOSS-panoramic jest stabilizowany w obu płaszczyznach, SEOSS-sector jedynie w płaszczyźnie elewacji. Kierowca otrzymał system obserwacji dzienno-nocnej z kamerą termowizyjną.

Dodatkowym wyposażeniem MBT ATD może być zdalnie sterowane stanowisko strzeleckie, np. Quimek lub Nanuk wyposażone w karabin maszynowy, granatnik lub pociski rakietowe.

Copyright © Redakcja Militarium/Fot. Militarium

Fińskie siły zbrojne – analiza wybranych aspektów funkcjonowania. Część I

Siły zbrojne Finlandii, Puolustusvoimat, przechodzą obecnie proces głębokiej restrukturyzacji. W wyniku poszukiwania oszczędności budżetowych w ostatnich latach i zmiany warunków funkcjonowania armii w ostatnich latach, rozpoczęto poważną reformę fińskiej armii.

Zgodnie z zatwierdzonym w 2012 roku planem zmniejszono liczbę żołnierzy i pracowników cywilnych z 14400 do 12300 oraz zredukowano liczebność rozwiniętych SZ z 350000 do 230000 żołnierzy.

Zmiany dotknęły w dużym stopniu struktury jednostek operacyjnych. Rozformowano sześć dużych oddziałów, kolejne cztery zostały włączone do pozostałych. Dokonano komasacji jednostek logistyki oraz szkolnictwa wojskowego. Zmiany organizacyjne dotknęły także wojska regionalne (terytorialne) – pozostawiono jedynie 12 regionalnych biur wojskowych w największych miejscowościach Finlandii. Łączenie pododdziałów pozwoliło na redukcje jednostek administracyjnych z 51 (w 2011 roku) do 26 (w 2015 roku).

SZ Finalndii 1

Fińskie siły zbrojnie opierają się na trzech filarach: wojskach operacyjnych, na co dzień zajmujących się szkoleniem poborowych, wojskach regionalnych, które są niczym innym jak obroną terytorialną, stanowiącą zasadniczy potencjał obronny kraju oraz sił lokalnych – niewielkich pododdziałów złożonych z rezerwistów-ochotników, przewidziane do wzmacniania ochrony wytypowanych obiektów i instytucji, także w czasie pokoju. Liczby z gwiazdką nie są wartościami stałymi – przedstawiają założenia na 2015 rok. Przykładowo, planiści zakładają, że w 2022 roku, ze względów demograficznych „dostępnych” poborowych będzie tylko 22 tysiące, podczas gdy w 2010 roku było to 27 tysięcy.

SZ Finlandii zachowują charakter armii częściowo z poboru. Obecnie poborowi odbywają służbę w trzech wymiarach czasowych. Pierwszy wymiar, wynoszący 167 dni, przeznaczony jest dla szeregowych na stanowiskach nie wymagających długotrwałego szkolenia, drugi, 255-dniowy, na potrzeby szkolenia służb medycznych i trzeci, 347-dniowy, dla oficerów, podoficerów, oraz żołnierzy na stanowiskach wymagających specjalistycznego przeszkolenia. Co ciekawe około 42% poborowych odbywa najdłuższą – 347-dniową służbę, a najkrótszą – 44% wcielanych.

SZ Finalndii 2

Struktura SZ Finlandii po reformie. Dowódcy sił zbrojnych podlega szef obrony ze sztabem, któremu z kolei podlegają także jednostki i instytucje wspierające: centrum zarządzania, usług, wydział wywiadu, instytut badawczy oraz wpięta w jedną większą strukturę logistyka. Na zielono wyszczególnione są jednostki wojsk lądowych, kolorem ciemnoniebieskim jednostki marynarki wojennej, jasnoniebieskie to siły powietrzne.

Maavoimat

Maavoimat, czyli wojska lądowe, są największym i najważniejszym komponentem fińskich sil zbrojnych. To w ich strukturach szkoli się najwięcej poborowych – około 20000 – i to one podejmą największy wysiłek w toku rozwinięcia mobilizacyjnego. Po reformach część operacyjna składa się z ośmiu jednostek szczebla „brygady” o odmiennych specjalnościach.

Jääkäriprikaati – brygada jegrów. Jednostka piechoty wyspecjalizowanej w działaniach w rejonie okołobiegunowym. Stacjonuje w Rovaniemi. Ma aktywny jeden batalion piechoty składający się z kompanii dowodzenia, kompanii rozpoznawczej, dwóch lekkich kompanii piechoty, kompanii moździerzy kal. 120 mm i kompanii zabezpieczenia. Oprócz tego brygadzie podlega dywizjon przeciwlotniczy – dawny pułk przeciwlotniczy – wyposażony w baterie zestawów przeciwlotniczych ItO 90M, czyli Crotale NG oraz armaty ItK 95, czyli zestawy ZU-23-2 kal. 23 mm i co ciekawe mający w swej strukturze dodatkową kompanię piechoty.

Kaartin jääkärirykmentti – gwardyjski pułk jegrów. Jednostka stacjonująca w Helsinkach, przewidziana do obrony prowincji Uusimaa – najludniejszego obszaru kraju. Wyspecjalizowania w działaniach w terenie zurbanizowanym, oprócz tego pułk pełni funkcje reprezentacyjne. Składa się z  dwóch batalionów: UudJP z aktywną jedną kompanią piechoty i kompanią wsparcia oraz KAARTP składającego się z kompanii piechoty, kompanii żandarmerii oraz kompanii transportowej. Oprócz tego w strukturze jednostki funkcjonuje szkoła sportowa, w które służbę odbywają sportowcy.

Utin Jääkärirykmentti – pułk jegrów Utti. Jednostka specjalna, podlegająca bezpośrednio dowództwu sił specjalnych SZ Finalndii. Zasadniczą częścią pułku jest batalion sił specjalnych – jednostka składająca się z kompanii spadochroniarzy wyspecjalizowanej w dalekim rozpoznaniu oraz kompanii specjalnej, w której służą wyłącznie żołnierze zawodowi. Oprócz tego pułk dysponuje m.in. dywizjonem śmigłowców NH90 oraz kompanią wsparcia zabezpieczającą bieżące potrzeby funkcjonowania jednostki. Pułk jegrów stacjonuje w Utti, znanej bazie lotniczej i ośrodku szkolenia jednostek specjalnych – nie tylko wojskowych.

Maasotakoulu – Akademia Wojsk Lądowych. Uczelnia wyższa, kształcąca kadrę oficerską na potrzeby wojsk lądowych, prowadząca kursy zarówno dla poborowych, jak i oficerów rezerwy we wszystkich sześciu podstawowych specjalnościach – piechoty (w Finlandii broń pancerna wchodzi w skład piechoty), artylerii, wojsk inżynieryjnych, obrony przeciwlotniczej, łączności i logistyki.

W ramach reformy „Brygada 2005”, w ramach wojsk operacyjnych trzy jednostki uzyskały status brygad szybkiego reagowania. Brygady te mają ujednolicone struktury, jednak podobnie jak w przypadku pozostałych jednostek, różnice sprzętowe determinują ich odmienny charakter.

Karjalan prikaati – Brygada Karelia. Stacjonuje w Kouvola i jest najciężej uzbrojoną brygadą piechoty, faktycznie jednostką zmechanizowaną. Składa się z trzech batalionów zmechanizowanych o jednolitej strukturze, z czego, w czasie pokoju, aktywny jest tylko jeden batalion – KymJP. Batalion ma dwie kompanie zmechanizowane po 14 bwp CV9030FIN, kompanię czołgów z 14 Leopardami 2A4 oraz kompanię moździerzy wyposażoną w cztery samobieżne moździerze AMOS kal. 120 mm. Brygada posiada także pułk artylerii z holowanymi haubicami 155 K98 kal. 155 mm, 122 H63 kal. 122 mm i artyleryjskimi wyrzutniami rakietowymi 122 RAKH 89M1 kal. 122 mm oraz dywizjon przeciwlotniczy z trzema bateriami ogniowymi, wyposażonymi w zestawy rakietowe: samobieżne ASRAD-R oraz przenośne RBS-70 (oznaczenie lokalne odpowiednio ItO 05 i ItO 05M). W skład Brygady Karelia wchodzi również batalion saperów z dwoma kompaniami saperów i kompanią rozminowania, batalion rozpoznania i batalion zabezpieczenia.

XA-185_1

Partia XA-185 – najliczniejszy kołowy transporter opancerzony fińskich sił lądowych.

Kainuun prikaatiin – Brygada Kainuu. Jedna z najliczniejszych jednostek (szkoli około 3800 poborowych rocznie), stacjonuje w Kajaani, w centralnej części kraju. Ma aktywny tylko jeden z trzech batalionów piechoty, składajacy się z trzech kompanii piechoty i kompanii rozpoznawczej. Oprócz piechoty poruszajacej się na przegubowych wszędołazach rodziny Sisu NA-110 i Hagglunds Bv 206, brygada ma też pułk artylerii z bateriami haubic 155 K68 i 122 H63 oraz baterią moździerzy kal. 120 mm, batalion saperów z jedną aktywną kompanią saperów mającą do dyspozycji m.in. zestaw pontonowy P-15, batalion rozpoznania i batalion zabezpieczenia.

Porin prikaati – Brygada Pori. Jest to jednostka przygotowana do brania udziału w zagranicznych operacjach międzynarodowych. Z tego względu jest największym użytkownikiem kołowych transporterów opancerzonych, w tym najnowszych XA-360 (AMV 8×8), oraz ma najbardziej zmienną strukturę. Stacjonuje w garnizonach Niinisalo i Säkylä. Na co dzień aktywne ma dwa bataliony: SatJP – batalion piechoty zmotoryzowanej z dwoma kompaniami piechoty na transporterach opancerzonych i kompanią wsparcia oraz PohmJP, który oprócz kompanii piechoty, ma także kompanię rozpoznawczą na quadach, motocyklach i skuterach śnieżnych oraz pododdział bezzałogowców rozpoznawczych z zestawami Orbiter 2B. Brygada posiada także mieszany batalion rozpoznawczo-saperski, mający w swoim składzie kompanię rozpoznawczą i kompanię saperów, batalion zabezpieczenia oraz pułk artylerii (dawna Brygada Artylerii) z dwoma bateriami haubic 155 K98 i 122 H63, baterią 122 RAKH 89M1 i baterią moździerzy AMOS. Charakter jednostki jest podkreślany przez występujące w jej strukturach centrum zarządzania kryzysowego – instytucję, która w zamierzeniu ma być ośrodkiem prowadzącym szkolenia m.in. z zakresu dowodzenia jednostkami wojskowymi w strukturach międzynarodowych.

Panssariprikaati – Brygada Pancerna. Sztab jednostki znajduję się w Parolannummi, gdzie od 1923 roku stacjonują i szkolą się fińskie wojska pancerne. Obecnie brygada na swoje potrzeby wykorzystuje kilka obiektów – najstarszy i najbardziej związany z broną pancerną Hätilä (powierzchnia 2011,44 ha), nadmorski obiekt Lohtaja (1200 ha), na którym przeciwlotnicy wykonują strzelania, obiekt Räyskälä (70 ha), obiekt Hälvälä (682 ha) i poligon Padasjoki (170 ha).

W skład Brygady Pancernej wchodzą: batalion pancerny Häme (HÄMPSP), pułk artylerii (JTR), pułk przeciwlotniczy Helsinki (HELITR), batalion zabezpieczenia Parola (PARHP) i centrum szkolenia walki elektronicznej (ELSOK).

Batalion pancerny Häme w obecnej formie funkcjonuje od w 2003 roku, gdy połączono bataliony Häme i Jaeger. HÄMPSP składa się z kompanii czołgów PSVK, kompanii piechoty zmechanizowanej PSJK, kompanii saperów PSPIONK i kompanii żandarmerii SPOLK.

Pułk artylerii składa się z PSHPTR – baterii samobieżnych armatohaubic, wyposażonej w 122 PsHaup 74, czyli haubice 2S1 Goździk, KRHK – baterii moździerzy szkolącej obsługi moździerzy kal. 81 i kal. 120 mm i PSVIESTIK – kompanii rozpoznania artyleryjskiego szkolącej specjalistów z dziedziny rozpoznawania oraz kierowania ogniem, a także obsługi systemów dowodzenia.

NASAMS 2 FIN_1

Pojazd MSP 500 z systemem optoelektronicznym – element systemu przeciwlotniczego NASAMS 2.

W ramach reform pod skrzydła brygady trafił także pułk przeciwlotniczy Helsinki (HELITR) Pułk ma w strukturze: PSITPTRI – baterię działek przeciwlotniczych, szkolącą obsługi armat ItK 88 (holowane Oerlikon GDF kal. 35 mm) i ItK 95 kal. 23 mm, 2 OITPRI – baterię rakiet przeciwlotniczych, szkolącą obsługi zestawów ItO 12 (systemy NASAMS 2 FIN), JOKEPTRI – pododdział obsługi systemów dowodzenia, m.in. zautomatyzowanego systemu dowodzenia pododdziału OPL JOKE06 i radiolokatorów oraz szkoły podoficerskiej.

Batalion zabezpieczenia Parola ma w swoich strukturach: AutoK – kompanię samochodową, która szkoli kierowców i HK/PSPR – pododdział zajmujący się szkoleniem specjalistów z zakresu obsługi sprzętu i uzbrojenia. Poborowi w ciągu 16 tygodni przechodzą specjalistyczny kurs mechanika (obsługi sprzętu pancernego), bądź krótszy: rusznikarza, ratownika medycznego, a nawet kucharza. Ponadto w strukturach batalionu znajduje się centralny magazyn oraz centrum transportu – zabezpieczający potrzeby całych sił zbrojnych – oraz centrum obsługowe w Riihimäki. Pododdziałem wchodzącym także w skład batalionu jest orkiestra wojskowa. Zespół składa się wyłącznie z poborowych, którzy zadeklarowali chęć połączenia służby wojskowe, z muzyczna pasją.

Centrum szkolenia walki elektronicznej to powstały po likwidacji w 2014 roku pułku łączności (Viestirykmentti), stacjonujący w Parola i częściowo w dawnej siedzibie pułku – Riihimäki – ośrodek zajmujący się szerokim spektrum zagadnień wojny elektronicznej i cyberwojny.

Oprócz wyżej wymienionych jednostek pod pieczą brygady znajdują się trzy biura regionalne – Hämeen, Pirkanmaan i Keski-suomen.

Jak widać brygada pancerna jest nie tyle związkiem taktycznym co wszechstronnym ośrodkiem szkoleniowym. W jednej strukturze szkolą się żołnierze niemalże we wszystkich specjalnościach jakie występują w wojskach lądowych. To samo można powiedzieć o pozostałych jednostkach – ich stopień rozwinięcia, struktury i wewnętrzne rozwiązania organizacyjne są bezpośrednim odzwierciedleniem nadrzędnego zadania – szkolenia rezerw osobowych. Wartym podkreślenia jest fakt, iż w celu redukcji kosztów, podczas szkolenia szeroko stosowane są różnego rodzaju symulatory i trenażery, takie jak m.in. systemy KASI, BT46M TASI, BT46T+G, Steel Beasts Pro, czy VBS 2.

Koncepcja batalionowych grup bojowych

Przy okazji reformy SZ Finalndii, zaprezentowano też publicznie koncepcje rozwinięcia brygady. Zgodnie z planem, w toku mobilizacji jednostka miałaby swoimi siłami wystawić cztery batalionowe grupy bojowe – dwie zmechanizowane i dwie zmotoryzowane o składzie zaprezentowanym na rysunku.

Grupa bojowa zmechanizowana - armia Finlandii

Według założeń zmechanizowana grupa bojowa ma m.in. 29 czołgów Leopard 2, 48 bojowych wozów piechoty BMP-2M, 10 wozów rozpoznania artyleryjskiego BMP-1TJ/TJJ, 77 transporterów MT-LBV, 17 transporterów MT-LBU, 6 wozów zabezpieczenia technicznego, 3 czołgi przeciwlotnicze ItPsv 90 Marksman, 9 armat przeciwlotniczych 23 ItK 95, 4 mosty szturmowe, 2 czołgi torujące, 18 armatohaubic 122 PsHaup 74, 9 moździerzy kal. 120 mm, 4 moździerze kal. 81 mm, 4 wyrzutnie PstOhj 2000, czyli wyrzutnie ppk Spike LR oraz 350 pojazdów kołowych – samochodów terenowych, motocykli i ciężarówek.

Grupa bojowa zmotoryzowana - armia Finlandii

Zmotoryzowana grupa bojowa ma na wyposażeniu m.in. 80 transporterów MT-LBV, 18 MT-LBU, 9 pojazdów rozpoznania artyleryjskiego BMP-1TJ/TJJ, 7 wozów zabezpieczenia technicznego, 2 wozy ewakuacji medycznej, 38, 9 armat przeciwlotniczych 23 ItK 95, 4 mosty szturmowe, 2 czołgi torujące, 18 haubic 122 PsHaup 74, 9 moździerzy kal. 120 mm, 6 moździerzy kal. 81 mm, 4 granatniki NLAW, 4 wyrzutnie wyrzutnie PstOhj 2000 i 380 pojazdów kołowych – samochodów terenowych, motocykli i ciężarówek.

Oczywiście ujawnione schematy mogą prezentować wyłącznie jeden z kilku rozważanych wariantów rozwinięcia. Niemniej są dość unikalną okazją do zapoznania się jakże odmiennym podejściem do tematu struktur czasu „P” i „W” oraz gotowości bojowej. Przy okazji jest to ciekawy przykład możliwości mobilizacyjnych jednostki, która w czasie pokoju liczy mniej niż 1000 żołnierzy.

Sprzęt

Ograniczenia finansowe sprawiają, że Finowie nie maja oporów przed szerokim wykorzystaniem sprzętu starszej generacji. Tak jak leciwe BTR-50, które są używane jako nośniki polowego systemy łączności  Yvi-1 (Yhtymän viestijärjestelmä-1).

BTR-50 Yvi-1

BTR-50 Yvi-1 to przykład kreatywnego podejścia do sprzętu starej generacji.

Podobny przypadek to czołgi T-55. Mimo, że w pododdziałach czołgów zostały zastąpione przez wozy T-72M1, a te przez czołgi Leopard 2, to nadal są aktywnie eksploatowane w pododdziałach inżynieryjnych, które wykorzystują wozy inżynieryjne bazujące na T-54/T-55.

T-55 - Finlandia

T-55M wykorzystywane są przede wszystkim jako czołgi torujące, tak jak pokazany na zdjęciu wóz z trałem naciskowym KMT-5M.

W 2015 roku do Finlandii trafiło pierwsze 20 Leopardów 2A6 odkupionych od Holandii. Wozy te zastąpią kupione ponad dekadę temu eks-niemieckie wozy wersji A4. Bardzo prawdopodobne jest, że część wycofanych wozów zostanie przebudowana na pojazdy inżynieryjne. Finlandia już wcześniej przebudowała 20 Leopardów 2A4, z tego 10 na mosty szturmowe Leopard L i 10 na czołgi saperskie Leopard R.

Marksman 35 mm

Być może Leopardy 2A4 wyprą z jednostek szeroko stosowane wozy na bazie T-55. Na zdjęciu ItPsv 90 w nowej – na pierwszym planie – i starej odsłonie.

Według zapowiedzi, 18 wycofanych w 2010 roku do rezerwy zestawów przeciwlotniczych ItPsv 90 Marksman ma zostać zmodernizowanych poprzez wymianę starych podwozi (eks-polskie T-55AM) na podwozia wycofanych czołgów Leopard 2A4.

Copyright © Redakcja Militarium/Fot. Ministerstwo Obrony Finlandii/Rys. Militarium