Archiwa tagu: Huta Stalowa Wola

Polski moździerz holowany M-120 z Huty Stalowa Wola

W 2003 roku wprowadzono do uzbrojenia Sił Zbrojnych RP moździerz M-98 kalibru 98 mm, oznaczany wz. 98 Rodon, skonstruowany w latach 1993-1997 w ówczesnym Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Maszyn Ziemnych i Transportowych (OBR MZiT) Huty Stalowa Wola S.A. W tym samym czasie w OBR MZiT opracowano również projekt koncepcyjny moździerza średniego kalibru 120 mm, ewentualnego następcy rosyjskich moździerzy tego kalibru w Wojskach Lądowych.

Z uwagi na to, że moździerze używane w jednostkach zmechanizowanych były przestarzałe i mocno zużyte, w Centrum Produkcji Wojskowej HSW S.A. w 2004 r. opracowano prototyp moździerza średniego o kalibrze 120 mm. W konstrukcji broni wykorzystano doświadczenia zdobyte przy projektowaniu i badaniu moździerza M-98. Prace projektowo-badawcze były finansowane ze środków własnych, bez formalnego zapotrzebowania ze strony MON. Założono, że nowy moździerz będzie mógł prowadzić ogień amunicją standardową dla dotychczas stosowanych w SZ RP modeli wz. 38/43 i 2S12 Sani oraz wszystkimi dotychczas używanymi i nowymi nabojami kalibru 120 mm.

Moździerz M-120 planowany był jako podstawowy środek ogniowy pododdziałów wsparcia wojsk zmechanizowanych i piechoty górskiej. Broń była przeznaczona do prowadzenia ognia stromotorowego ze stanowisk zakrytych i trudnodostępnych, zwalczania siły żywej i środków ogniowych przeciwnika, burzenia lekkich obiektów fortyfikacji polowych, niszczenia sprzętu bojowego, wykonywania przejść w inżynieryjnych zaporach drutowych, zadymiania lub oświetlania pola walki.

M-120

Prototyp moździerza M-120 kal. 120 mm.

Moździerz składał się z lufy z bezpiecznikiem przed podwójnym załadowaniem, trzonu zamkowego z mechanizmem odpalającym, płyty oporowej, dwójnogu z regulacją kierunku i podniesienia oraz celownika. Niewzmocnioną lufę gładkościenną zakończono zamkiem, nakręconym na jej tylną część. Zamek posiadał piętę kulistą  do przegubowego połączenia lufy z płytą oporową i gniaz­do, w którym zmontowano urządzenie spustowo-odpalające, składające się z mechanizmu spustowego uruchamiającego mechanizm kurkowy oraz mechanizmu iglicznego. Urządzenie spustowo-odpalające wyposażono w przełącznik dwupołożeniowy, umożliwiający odpalenie umieszczonego w lufie naboju dwoma sposobami – za pomocą mechanizmu kurkowego uruchamianego mechanizmem spustowym lub za pomocą mechanizmu iglicznego. Iglica może być schowana, uruchamiana linką lub wysunięta i nieruchoma – odpalenie następuje przez nakłucie spłonki ładunku zasadniczego naboju w końcowej fazie jego opadania na dno lufy. Na wylotowej części lufy nakręcono bezpiecznik przed  podwójnym załadowaniem, który uniemożliwia wprowadzenie do lufy następnego naboju, gdy poprzednio załadowany  nie został wystrzelony. Do podpory lufy zamocowano dwójnóg z mechanizmami podniesieniowym i poziomowania oraz kierunkowym – wszystkie typu śrubowego. Dwójnóg posiadał osłabiacz podrzutu typu sprężynowego. Celownik MPM-44/04 z podświetlaczem o po­większeniu 2,5 raza i polu widzenia 9 stopni.

Zestaw moździerza składał się z kołowego podwozia transportowego, zaadaptowanego i wzmocnionego modelu używanego do transportu moździerza M-98, wyposażenia dodatkowego, narzędzi i zestawu indywidualnego części zapasowych. Przejście z położenia marszowego w bojowe i odwrotnie wyszkolonej załodze zajmowało do 2 minut, pod warunkiem wcześniejszego przygotowania podłoża do umieszczenia płyty oporowej.

Działon moździerza przewożony był dwoma samochodami terenowymi (jeden holował M-120, drugi przyczepę z amunicją) lub jednym samochodem ciężarowo-terenowym średniej ładowności. Do moździerza stosowana miała była standardowa amunicja kalibru 120 mm oraz naboje nowych wzorów – kasetowe kumulacyjno-odłamkowe, z dodatkowym ładunkiem napędowym, kierowane lub samonaprowadzające się.

Do strzelania z moździerzy kalibru 120 mm obecnie stosuje się naboje z pociskiem odłamkowo-burzącym: zwykłym (o masie od 15,5 do 15,6 kg), z dodatkowym napędem (17,3 kg), odłamkowe wymuszoną fragmentacją (16,6 kg) oraz oświetlające (15 kg), dymne (16,1 kg) i zapalające (16,6 kg).

M-120 M-98
Kaliber 120 mm 98 mm
Długość lufy 1600 mm 1898 mm
Wysokość w położeniu bojowym 1300 mm 1700 mm
Masa w położeniu bojowym 257 kg 135 kg
Masa w położeniu marszowym 414 kg 300 kg
Donośność minimalna 480 m 400 m
Donośność maksymalna 7100 (9000) m 7000 m
Kąty ostrzału w poziomie -5/+5 stopni -7/+7 stopni
Kąty ostrzału w pionie +45/+80 stopni +45/+85 stopni
Dopuszczalny rozrzut w kierunku 0,001 odległości strzelania 0,001 odległości strzelania
Dopuszczalny rozrzut w odległości 0,0004 odległości strzelania 0,0025 odległości strzelania
Szybkostrzelność bez korekty wycelowania 15 strz./min. 15 strz./min.
Szybkostrzelność z korektą wycelowania 8-10 strz./min. 8-10 strz./min.
Maksymalny ciężar naboju 17,9 kg 10 kg

Prototyp M-120 ukończono w czerwcu 2005 r. i poddano próbom zakładowym połączonym ze strzelaniem amunicją bojową, zakończonych we wrześniu tego roku. Badania fabryczne, prowadzone w październiku i listopadzie 2005 r. wykazały prawidłowe funkcjonowanie broni. Szefostwo Wojsk Rakietowych i Artylerii Wojsk Lądowych nie wykazało zainteresowania moździerzem holowanym kalibru 120 mm uznając, że broń jest przestarzała koncepcyjnie, a podstawowym artyleryjskim systemem wsparcia na szczeblu batalionu zmechanizowanego będzie samobieżny moździerz na podwoziu kołowym lub gąsienicowym.

Copyright © Redakcja Militarium/Fot. Militarium

Polski bojowy wóz opancerzony LWB-23 Krak

Koncepcja lekkiego opancerzonego gąsienicowego pojazdu piechoty wykorzystującego podwozie transportera MT-LB powstała w Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Maszyn Ziemnych i Transportowych Huty Stalowa Wola S.A. (OBR MZiT) w 1992 r. Założeniem opracowania pojazdu było wykorzystanie jako wozów bojowych wyprodukowanych przez zakład w Stalowej Woli pojazdów MT-LB dla kontrahentów w ZSRR oraz na Bliskim Wschodzie i nie odebranych po 1990 r.

Opracowany w OBR MZiT pojazd otrzymał oznaczenie Lekki Wóz Bojowy (LWB-23) i nazwę Krak, która miała – zgodnie z informacjami HSW S.A. – nawiązywać do Krakowskiego Okręgu Wojskowego, utworzonego, rozkazem Ministra Obrony Narodowej z września 1991 r., na terenie trzynastu województw centralnej i południowo-wschodniej Polski. KOW rozpoczął funkcjonowanie w 1992 r., a w jego skład weszła, m.in. 21. Brygada Strzelców Podhalańskich. LWB-23 Krak miał, według koncepcji konstruktorów ze Stalowej Woli, stać się uzbrojeniem tej brygady.

W OBR MZiT na zmodyfikowanym podwoziu standardowego transportera MT-LB zamontowano jednoosobową wieżę konstrukcji Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Sprzętu Mechanicznego sp. z o.o. (OBR SM). Wieżę zamontowano na łożysku oporowym w otworze wykrojonym w stropie przedziału roboczego transportera, kosz wieży zajął przednią część przedziału. Wieża składała się z łoża broni, konstrukcji nośnej i kosza wewnątrz pojazdu z siedziskiem celowniczego. Na zmodyfikowanym łożu umieszczono armatę 2A14 kalibru 23 x 152 mm oraz czołgowy karabin maszynowy PKT kalibru 7,62 x 54R mm z napędami w podniesieniu i kierunku. Armata 2A14 została zmodyfikowana przez OBR SM i wyposażona w elektrospust oraz nowy układ zasilania w amunicję.

LWB-23 1

LWB-23 Krak w widoku z boku.

Jako podwozie LWB-23 wykorzystano opancerzony transporter gąsienicowy MT-LB w wersji podstawowej produkowanej w Stalowej Woli na eksport. Kadłub pojazdu był spawany z blach pancernych o grubości od 4 do 9 mm. Układ konstrukcyjny pojazdu typowy dla transporterów MT-LB – z przodu znajdowały się przedział napędowy i przedział z miejscami załogi, w środkowej przedział silnikowy (z przejściem do przedziału kierowania), a w tylnej przedział desantowo-ładunkowy z łożyskiem oporowym wieży w przedniej części i miejscami dla żołnierzy desantu w tylnej. W tylnej ścianie kadłuba dwuskrzydłowe drzwi otwierane na zewnątrz.

Załoga LWB-23 składała się z trzech ludzi: dowódcy, kierowcy-mechanika (siedzących w przedniej części kadłuba) i celowniczego, który zajmował miejsce w koszu wieży. Pojazd mógł przewozić do sześciu żołnierzy desantu, którzy siedzieli bokiem do kierunku jazdy i plecami do siebie. Dowódca dysponował oknem z szybą pancerną, zamykaną stalową pokrywą, dwoma peryskopami optycznymi TNPO-170A i przyrządem TKN-3B w obrotowej wieżyczce oraz dwoma nieruchomymi peryskopami TNPO-170A, a kierowca oknem z szybą pancerną, zamykaną stalową pokrywą i trzema peryskopami optycznymi TNPO-170A. Środkowy peryskop mógł być wymieniony na peryskop nocny TNP-168W. Właz kierowcy miał podnoszoną pokrywę, dowódca dysponował włazem pomiędzy stanowiskiem kierowcy a obrotową wieżyczką.

Pojazd napędzany był ośmiocylindrowym silnikiem wysokoprężnym JaMZ 238WM o pojemności 14,86 litra i mocy 176,5 kW (240 KM) przy 2100 obr./min. z podgrzewaczem rozruchowym, chłodzony cieczą. Zbiorniki paliwa o pojemności 400 litrów. Układ przeniesienia napędu obejmował sprzęgło z reduktorem sterowane mechaniczne przekazujące moc na sześciobiegową skrzynię biegów oraz mechanizmy skrętu ze sprzęgłami bocznymi i przekładniami bocznymi. Układ jezdny składał się z sześciu par kół jezdnych z bandażami gumowymi zawieszonych na wałkach skrętnych i wahaczach, gąsienic metalowych jednosworzniowych dwugrzebieniowych, bez rolek biegu powrotnego – koła napędowe z przodu, napinające z tyłu. Mechaniczny układ napinania gąsienic był sterowany z wewnątrz pojazdu. Pierwsze i ostatnie pary kół nośnych miały amortyzatory hydrauliczne dwustonnego działania ze zderzakami sprężynowymi. Napęd i sterowanie w wodzie zapewniały gąsienice i osłony górnego biegu tworzące tunele hydrodynamiczne. LWB-23 Krak posiadał lemiesz do samookopywania się o napędzie hydraulicznym, w położeniu marszowym przewożony na prawej stronie kadłuba, urządzenie holownicze, radiostację R-123, telefon wewnętrzny R-124, system ochrony przed bronią masowego rażenia i układ ogrzewania wnętrza oraz pompę zęzową.

Masa pojazdu wynosiła 12,6 tony, długość 6980 mm, szerokość 2950 mm, wysokość 2450 mm. Prędkość maksymalna po drodze utwardzonej wynosiła 60 km/h, a zasięg 500 km. Pojazd pływał z prędkością do 5 km/h. Pozostałe własności trakcyjne były tożsame z transporterami MT-LB produkowanymi w Hucie Stalowa Wola.

LWB-23 2

LWB-23 Krak z pierwszą wersją wieży.

Po badaniach wstępnych w 1993 r. zmodyfikowano wieżę, w tym wprowadzono dodatkowe panele pancerza osłaniające uzbrojenie oraz usprawniono mechanizm podawania amunicji. Nie prowadzono dalszych badań fabrycznych oceniających pojazd, które zweryfikowałyby jego możliwości. LWB-23 Krak nie wzbudził bowiem zainteresowania MON – koncepcja wieży była mocno niedoskonała, główne uzbrojenie mało efektywne, a nośnik wyraźnie przestarzały.

Copyright © Redakcja Militarium/Fot. Huta Stalowa Wola