Archiwa tagu: ELINT

„Elektroniczne” wersje specjalistyczne chińskiego samolotu transportowego Y-8

Samolot transportowy Y-8 jest produkowany w Chinach w zakładach Shaanxi, na podstawie licencji na samolot An-12 uzyskanej z ZSRR w 1967 r. Prototyp maszyny wykonał pierwszy lot w 1974 r., a dostawy rozpoczęto w 1981 r.

Pierwsze wersje specjalistyczne z wyposażeniem elektronicznym powstały na bazie płatowca Y-8C z silnikami WJ-6 z czterołopatowymi śmigłami.

Y-8X

Y-8X.

Najwcześniejszą wojskową wersją „elektroniczną” samolotu był morski patrolowy Y-8X (Y-8MPA), X – od Xun, opracowany przez zakłady Shaanxi, który został po raz pierwszy zidentyfikowany w 1984 r. Jest to maszyna patrolowa, która nie ma tylnych drzwi transportowych, w tym miejscu w kadłubie znajduje się wyposażenie specjalistyczne. Urządzenia rozpoznawcze obejmują radiolokator obserwacji powierzchni morza AN/APS-504(V)3, kamerę dzienną, system wykrywania okrętów podwodnych w podczerwieni, boje hydrolokacyjne wraz odbiornikiem sygnałów z boi hydrolokacyjnych, wzbogacone wyposażenie łączności i nawigacyjne. Y-8X ma system samoobrony złożony z odbiornika sygnałów radiolokacyjnych i wyrzutni pułapek radiolokacyjnych. Według najbardziej wiarygodnych danych zbudowano cztery Y-8X, które są nadal używane przez siły powietrzne Chin, a dwa z nich zostały zmodernizowane (zamontowano m.in. kamerę dzienno-nocną i nowe wyposażenie rozpoznania elektronicznego oraz łączności), a jeden przebudowano do wersji Y-8J.

Y-8J_2

Y-8J.

Y-8J to z kolei morska wersja patrolowa z funkcją wczesnego ostrzegania. Samolot ma zmontowany pod dziobową częścią kadłuba radiolokator Skymaster (Argus 2000) oraz dodatkowe urządzenia łączności i dowodzenia, w tym do kierowania samolotami myśliwskimi i okrętami. Około sześciu (osiem?) radarów Skymaster zostało w 1996 roku zakupionych przez Chiny na rynku cywilnym. Tylna część kadłuba nie ma rampy a cała kabina robocza jest ciśnieniowa. Y-8J wykonał pierwszy lot w 1998 r., a w 2000 r. został po raz pierwszy zidentyfikowany. Co najmniej cztery samoloty transportowe Y-8C zostały przebudowane do tej wersji.

W jednym egzemplarzu zbudowano natomiast maszynę w wersji Y-8CA, czyli samolotu testowego dla nowych systemów elektronicznych i wyposażenia.

Y-8GX-1

Najnowszą rodziną samolotów „elektronicznych” Y-8 jest seria GX, od Gao Xin, rozwijana od końca lat dziewięćdziesiątych. W ramach serii Y-8GX zbudowano co najmniej osiem odmian specjalistycznych. Pierwszą wersją jest Y-8GX-1 (Y-8CB) przeznaczona do prowadzenia zakłócania elektronicznego, wyposażona w układy znane pod oznaczeniami Typ 300 i Typ 308. Maszyna wykonała pierwszy lot w 2000 r. Samolot bazuje na odmianie Y-8CA – anteny systemów elektronicznych zamontowano w tylnej części kadłuba, miejscu tylnej rampy desantowej, miedzy gondolami podwozia głównego oraz pod przednią częścią kadłuba. Na tylnej części kadłuba przed usterzeniem znajduje się owiewka z systemem łączności satelitarnej.

Y-8GX-2

Y-8GX-2.

Morska wersja rozpoznania elektronicznego Y-8GX-2 (Y-8JB) odbyła pierwszy lot w 2003 r. Samolot ma dedykowane układy rozpoznania elektronicznego, w tym serii Typ 800, z antenami umieszczonymi pod całą długością kadłuba. Przed usterzeniem pionowym umieszczono – podobnie jak w Y-8GX-1 – układ komunikacji satelitarnej.

Y-8GX-3

Y-8GX-3.

Y-8GX-3 (Y-8T) to latające stanowisko dowodzenia, łączności i rozpoznania (C3I). Samolot bazuje na zmodyfikowanej wersji cywilnej Y-8F-400 z ciśnieniową kabiną ładunkową. Na końcu kadłuba zamontowano radiolokator obserwacji tylnej półsfery.

Y-8GX-4

Y-8GX-4.

Wersja Y-8GX-4 (Y-8G) została wyprodukowana w największej ilości spośród wszystkich odmian „elektronicznych”. Podobnie jak Y-8T odmiana bazuje na starszej wersji płatowca Y-8F-400. Przeznaczeniem maszyny jest rozpoznanie i zakłócanie elektroniczne. Po obu stronach przedniej części kadłuba zamontowano anteny systemu zakłócającego o dużej powierzchni. Dodatkowe anteny systemów elektronicznych umieszczono na szczycie statecznika pionowego, pod kadłubem i na jego końcu wraz z radarem obserwacji tylnej półsfery.

KJ-200_Y-8GX-5

Y-8GX-5 (KJ-200).

W końcu lat dziewięćdziesiątych rozpoczęto prace nad kolejną „elektroniczną” odmianą specjalistyczną. Pierwszy prototyp samolotu wczesnego ostrzegania Y-8G-5 (Y-8W), oznaczony również KJ-200 wystartował w 2001 r. bazował na płatowcu Y-8F-200. Druga maszyna wykorzystywała wersję Y-8F-600 z silnikami Pratt & Whitney PW150B i sześciołopatowymi śmigłami JL-4, zachodnią awioniką z wyświetlaczami ciekłokrystalicznymi i nowymi  systemami pokładowymi. Kadłub samolotu ma przebudowaną część nosową i tylną – bez rampy ładunkowej. Na końcach stateczników poziomych zamontowano pionowe powierzchnie stabilizujące. Na grzbiecie kadłuba zamontowano prostopadłościenną antenę radiolokatora o charakterystycznym kształcie podobnym do szwedzkiego Eireye, dodatkowe anteny systemów rozpoznania elektronicznego i łączności znajdują się w różnych miejscach płatowca.

Y-8GX-6

Y-8GX-6.

Odmiana Y-8GX-6 (Y-8Q lub Y-8FQ) jest przeznaczona do rozpoznania obszarów morskich i zwalczania okrętów podwodnych. Bazuje na płatowcu Y-8F-600 ze wzmocnionymi silnikami WJ-6C z sześciołopatowymi śmigłami JL-4. Na końcach stateczników poziomych zamontowano pionowe powierzchnie stabilizujące. Maszyna ma radar obserwacji obszarów morskich pod nosem kadłuba, detektor anomalii magnetycznych w owiewce za usterzeniem, podkadłubową głowicę optoelektroniczną między goleniami podwozia przedniego i głównego oraz zestaw urządzeń rozpoznawczych i łączności. Wyposażenie i uzbrojenie obejmuje wyrzutnik boi hydrolokacyjnych, bomby głębinowe i torpedy Yu-7 oraz – prawdopodobnie – pociski przeciwokrętowe YJ-83K.

Y-8_Electronic_Versions_1

Y-8GX-7

Y-8GX-7.

W 2007 r. weszła do służby wersja wsparcia psychologicznego Y-8G-7 (Y-8XZ), bazująca na starszym płatowcu Y-8F-400 z wyeliminowaną rampą tylną. Samolot ma silne nadajniki radiowe i telewizyjne pracujące w różnych pasmach wojskowych i cywilnych, służące do zakłócania środków komunikacji oraz emitowania materiałów propagandowych. W 2013 r. pojawiły się informacje o produkcji kolejnych maszyn tej odmiany na bazie płatowca Y-8F-600.

Y-8GX-8

Y-8GX-8.

W 2010 r. pierwszy lot wykonał natomiast samolot w wersji Y-8GX-8 (Y-8EW), klasyfikowany jako następca maszyn Y-8GX-1 i Y-8GX-2. Y-8GX-8 bazuje na płatowcu Y-8F-600 z sześciołopatowymi śmigłami JL-4. Maszyna ma cztery anteny nowego systemu rozpoznania elektronicznego po obu bokach przedniej i tylnej części kadłuba. Dodatkowe anteny znajdują się na końcach skrzydeł, czubku statecznika pionowego i pod kadłubem.

Copyright © Redakcja Militarium

Rosyjski system pasywnego rozpoznania radioelektronicznego 1RŁ234 Rubikon

Mobilny automatyczny system rozpoznania radiotechnicznego (MASRR) wysokich częstotliwości 1RŁ243 Rubikon (SP-252E) powstał w instytucie naukowo-badawczym (NII) Wektor – obecnie OAO NII Wektor – w Sankt Petersburgu i był produkowany dla rosyjskich sił zbrojnych.

Zadaniem 1RŁ243 jest dookrężne wykrywanie i śledzenie – w całym zakresie przeszukiwanych częstotliwości – sygnałów naziemnych i nawodnych (okrętowych) stacji radiolokacyjnych, analizowanie ich charakterystyk, określanie położenia nadajników radiowych i ich śledzenie, automatyczna identyfikacja typu nadajnika, przetwarzanie i wysyłanie informacji o źródłach promieniowania. Stacja umożliwia wykrywanie i analizę sygnałów różnych rodzajów – impulsowe z liniową lub nieliniową modulacją częstotliwości, impulsowe z modulacją fazową lub impulsowo-dopplerowskie. Stacja Rubikon została w ostatnich latach zmodyfikowana, niestety nie ma wiarygodnych danych na temat zakresu wprowadzonych zmian.

Kompleks składa się z trzech stacji Rubikon, współpracujących z punktem dowodzenia pododdziału radiotechnicznego. Stacje 1RŁ243 wchodzą w skład kompanii rozpoznania radioelektronicznego w siłach lądowych FR.

1RL243 Rubikon_01

Stacja 1RŁ243 Rubikon w położeniu marszowym – widoczny maszt antenowy złożony do tyłu.

Stacja 1RŁ243 składa się z podnoszonego modułu antenowego, obrotowej podstawy wraz z napędami, modułu odbiorczego, aparatura obróbki i przetwarzania danych, stanowiska operatorskie oraz system przesyłania informacji. Podwoziem zestawu jest zmodyfikowany transporter gąsienicowy MT-LBu (Obiekt 10) z silnikiem wysokoprężnym o mocy 220 kW (300 KM). Na tylnej ścianie kadłuba zamontowany jest agregat prądotwórczy o mocy 3,5 kW. Załoga stacji składa się z trzech osób.

Stacja umożliwia monitoring sygnałów w pełnym kącie azymutu, tj. 360 stopni, a szerokość charakterystyki jednostki antenowej wynosi 10 stopni. Zespół antenowy może obracać się z prędkością kątową od 0,5 do 9 stopni na sekundę. Zakres obsługiwanych częstotliwości wynosi od 2 do 18 GHz, a czułość odbiornika 95-100 dB/W. Dokładność pomiaru częstotliwości nośnej emisji radiowej wynosi 1 MHz. Ocenia się, że stacja Rubikon umożliwia przechwycenie paczki impulsów o długości w przedziale od 0,1 do 400 us.

Stacja pracuje w reżimie interferometrycznym, precyzyjne ustalenie współrzędnych kątowych celów jest możliwe przy wykorzystaniu metody różnicy czasu nadejścia sygnału – w przypadku współpracy w systemie trzech stacji Rubikon. W tym zakresie osiągana jest dokładność pomiaru 1,5-2 stopnie w azymucie i 30-70 m w odległości. Przesyłanie danych o wykrytych obiektach następuje poprzez urządzenia łączności z kodowaniem transmisji.

Czas przejścia 1RŁ243 z położenia marszowego w robocze (i odwrotnie) wynosi 20 minut. Stacja Rubikon może działać w każdych warunkach atmosferycznych, w tym przy wietrze do 30 m/s i w temperaturach od -40 do +50 stopni Celsjusza, a konstrukcja urządzeń roboczych pozwala operować w środowisku silnych zakłóceń elektromagnetycznych.

Copyright © Redakcja Militarium

Rosyjski system pasywnego rozpoznania radioelektronicznego Orion-M

Jednym z najnowszych rosyjskich pasywnych systemów rozpoznania obszaru powietrznego jest ujawniony w 2011 r. kompleks radiotechniczny Orion-M. Został opracowany w przedsiębiorstwie naukowo-produkcyjnym (NPP) Spec-Radio w Biełogrodzie dla potrzeb systemów obrony powietrznej i jest następcą używanego obecnie zestawu 85W6-A/E Wega/Orion.

W nowym zestawie, który jest gruntownie przekonstruowanym systemem 85W6-A/E, zmodyfikowano system antenowy, wymieniono aparaturę obróbki danych oraz zamontowano modułowe stanowiska operatorów z nowymi konsolami komputerowymi. Zestaw składa się ze stanowiska dowodzenia (PU) oraz trzech stacji wykrywania i pelengacji i analizy  SOPA.

System antenowy stacji SOPA umieszczono na składanym dwuramiennym maszcie wynoszącym moduł roboczy na wysokość 12 m. Zmniejszenie ciężaru anten umożliwiło zastosowanie zmodyfikowanej konstrukcji masztu, wynoszącej moduł roboczy, w porównaniu do rozwiązania zamontowanego w systemie 85W6-A/E.

Moduł dowodzenia systemu i stacje rozpoznawcze umieszczono na podwoziu samochodu terenowego Urał-5323 w układzie 8×8 z silnikiem wysokoprężnym o mocy 220 kW (300 KM), możliwe jest zastosowanie innego nośnika o odpowiedniej nośności. Pojazd na pozycji jest stabilizowany w czasie pracy za pomocą czterech hydraulicznie wysuwanych podpór. Czas przejścia w położenie robocze z marszu wynosi 5-10 minut.

Zadaniem systemu Orion-M jest wykrywanie i określanie położenia obiektów powietrznych, emitujących promieniowanie elektromagnetyczne o określonej częstotliwości.

Orion-M

Pasywny system rozpoznania powietrznego Orion-M.

System może określać współrzędne kątowe i identyfikować cele na podstawie źródeł promieniowania, jakim są urządzenia pokładowe, określać typ nosiciela nadajnika, a następnie przekazywać opracowaną informację o obiektach powietrznych i ich trasie do punktu dowodzenia. Orion-M może również identyfikować źródła zakłóceń radioelektronicznych. Określanie współrzędnych następuje za pomocą metody monoimpulsowej, natomiast przetwarzanie odebranych sygnałów w oparciu o transformację Fouriera. Dane o celach, w tym charakterystyczne cechy promieniowania, są zapisywane w bazie danych emiterów o pojemności 1000 typów obiektów. Orion-M może również wykrywać i określać położenie naziemnych źródeł promieniowania radiowego oraz określać i zapisywać charakterystykę emisji. Oprogramowanie systemu pozwalać ma na opracowywanie i wysyłanie informacji o 50 celach – emiterach promieniowania. Deklarowane prawdopodobieństwo prawidłowej identyfikacji celu ma wynosić 0,85 do 0,95.

Orion-M pracuje w paśmie od 1,0 do 18 GHz, z możliwością rozszerzenia górnej granicy do 40 MHz, szerokość jednocześnie skanowanego pasma wynosi 500 MHz, natomiast czułość 1 MHz. Moduł roboczy, z trzema antenami parabolicznymi, jest wyposażony w mechanizm obrotowy, co pozwala na uzyskanie dookólnej możliwości przeszukiwania przestrzeni. W razie potrzeby szczegółowego rozpoznania określonego celu, system antenowy może być skierowany ręcznie w dany sektor, a po wykryciu obiektu następuje jego automatyczne śledzenie.

W elewacji kąt skanowania wynosi od 0 do +20 stopni w zależności od kąta pozycjonowania anteny. Najkrótszy czas obserwacji, podczas którego mierzone są wszystkie parametry sygnału, wynosi 2 sekundy, natomiast interwał czasowy wysyłania informacji do szczebla nadrzędnego – od 6 do 10 sekund. Orion-M wykrywa sygnały trwające minimalnie 0,1 ųs, z częstotliwością powtarzania 1 ųs.

System posiadać ma dokładność określenia położenia celu w azymucie wynoszącą 1-2 stopni w zakresie 0,2-2 GHz i 0,2 stopnia w zakresie 2-18 GHz, natomiast w elewacji – 1 stopień. Zasięg wykrycia celu lecącego na wysokości 10 km, charakterystycznej dla odrzutowych samolotów pasażerskich, ma wynosić około 400 km.

Obsługa systemu ma do dyspozycji komputerowe stanowiska robocze z płaskimi ekranami i klawiaturami. Dodatkowym elementem kompleksu jest agregat prądotwórczy i aparatura kalibracyjna na dwuosiowej przyczepie. Standardowy zestaw składa się punktu dowodzenia i trzech stacji Orion-M, rozmieszczanymi w odległości do 30 km od siebie, a dysponować ma dokładnością określenia odległości emitera około 5 km w odległości 150 km.

Obecnie nie ma wiarygodnych danych na temat ewentualnej produkcji systemu Orion-M dla sił zbrojnych Rosji lub dla odbiorców eksportowych.

Copyright © Redakcja Militarium