Archiwa tagu: działania obronne

Brygada Obrony Terytorialnej w obronie w terenie górzystym

Schematy organizacji oraz zestawienia uzbrojenia i sprzętu wojskowego opracowane na potrzeby ćwiczenia “Działania obronne w terenie górzystym pk. KŁODZKO-13”.

W ćwiczeniu wzięto pod uwagę sformowaną brygadę Obrony Terytorialnej, składającą się z czterech batalionów Obrony Terytorialnej.

Wojska_OT_2013_14

Wojska_OT_2013_2

Copyright © Redakcja Militarium/Rys. Akademia Obrony Narodowej/Rys. Militarium

Wykorzystanie jednostek obrony terytorialnej w działaniach w terenie lesisto-jeziornym

Siły Zbrojne RP w razie kryzysu lub konfliktu zbrojnego mają zadanie zapewniać obronę państwa, w tym osłonić rozwinięcie strategiczne całości sił, utrzymać istotne z punktu widzenia obronności obszary państwa, zabezpieczyć przyjęcie na terytorium Polski sojuszniczych sił wzmocnienia oraz – ostatecznie – wziąć udział w strategicznej sojuszniczej operacji obronnej, mającej na celu stworzenie warunków do rozwiązania konfliktu siłami i środkami niemilitarnymi. W związku z tym powodzenie działań obronnych wymaga obrony ważnych z punktu widzenia państwa obszarów, z uwagi na możliwości zmobilizowania sił własnych, jak i przyjęcie wsparcia NATO.

W strukturach Sił Zbrojnych RP w okresie kryzysu i wojny występować mają jednostki obrony terytorialnej. Są one formowane w ramach działań mobilizacyjnych. Rozwiązanie w 2008 roku ostatnich skadrowanych jednostek OT, funkcjonujących wówczas również w czasie pokoju, było związane ze zmianą zasadniczego podziału funkcjonalnego sił zbrojnych – na wojska operacyjne i wojska wsparcia. Siły te są podzielone na jednostki operacyjne, czyli bojowe, wsparcia bojowego, zabezpieczenia bojowego oraz jednostki wsparcia, czyli wojska obrony terytorialnej, jednostki logistyczne, żandarmerię itp. W czasie zagrożenia wojennego zmobilizowane siły obrony terytorialnej, mają stanowić wsparcie regularnych pododdziałów i związków taktycznych.

Poniższy przykład jest egzemplifikacją teorii wykorzystania sił obrony terytorialnej w operacji obronnej na obszarze lesisto-jeziornym północno-wschodniej Polski. Symulowana operacja prowadzona była m.in. w latach 2013-2014 w czasie ćwiczeń poligonowo-sztabowych. W działaniach użyto, obok jednostek regularnych, również batalionów Obrony Terytorialnej.

W przewidywanej sytuacji przeciwnik zamierzał, uzyskując zaskoczenie, uderzeniem sił rakietowych i lotnictwa, zniszczyć środki przeciwlotnicze na obszarze operacji, a następnie izolować go przed nadejściem nowych sił obrońcy, poprzez uderzenia na podchodzące jednostki oraz opanowanie przesmyków międzyjeziornych i ciaśnin terenowych, a także wykonanie desantów powietrznych i użycie grup desantowo-szturmowych oraz zbrojnego podziemia (dywersyjnych), prowadzących działania sabotażowo-dywersyjne.

Obrońca, oprócz jednostek sił operacyjnych, dysponował czterema batalionami Obrony Terytorialnej (bOT) – bOT Węgorzewo, bOT Giżycko, bOT Ełk i bOT Augustów. Jednostki OT miały prowadzić działania obronne w rejonach odpowiedzialności, obejmujących zwykle tzw. węzeł obronny, np. przygotowane do prowadzenia obrony miejscowości. Bataliony OT miały za zadanie załamać lub opóźnić natarcie przeciwnika, wykorzystując dogodne warunki terenowe. W przypadku przewagi przeciwnika jednostki OT miały, nie dopuszczając do utraty własnej zdolności bojowej, bronić się na kolejnych rubieżach, powodując jak największe straty atakującego.

Bataliony OT składały się z dowództwa, kompanii dowodzenia, trzech kompanii piechoty (kp), baterii moździerzy, baterii przeciwpancernej i kompanii logistycznej. Zasadnicze uzbrojenie batalionów zaprezentowano poniżej.

Kompania dowodzenia

Kp x 3

Bateria moździerzy

Bateria ppanc.

Kompania logistyczna

Stan osobowy żołnierzy

84

114

60

37

43

Karabiny maszynowe

3

9

2

Granatniki przeciwpanc.

3

9

3

Moździerze średnie

9

Przeciwpanc. pociski kierowane

4

6

Artyleryjskie zestawy plot.

2

Przenośne plot. zestawy rakietowe

6

Wozy dowodzenia

1

Motocykle jednoosobowe

8

Samochody osobowo-terenowe

6

1

1

1

Samochody ciężarowo-terenowe

6

12

10

5

9

Samochody specjalne

1

6

Kuchnie polowe

1

6

W  przedstawionym scenariuszu bataliony Obrony Terytorialnej miały odegrać znaczącą rolę w działaniach całego zgrupowania obrońcy. Dla przykładu bOT Ełk miał znajdować się na umocnionym, tj. przygotowanym pod względem inżynieryjnym, węźle Ełk. Zadaniem batalionu było, we współdziałaniu z sąsiednimi jednostkami, niedpouszczenie do opanowania przejść pomiędzy jeziorami i kluczowych przepraw oraz zabezpieczenie wejścia do walki odwodów obrońcy.

Bataliony Obrony Terytorialnej w terenie lesisto-jeziornym

Schematyczna prezentacja działania batalionów Obrony Terytorialnej w terenie lesisto-jeziornym, we współdziałaniu z operacyjnymi jednostkami wojsk lądowych.

W przedstawionej koncepcji prowadzenia działań bOT, użyte w operacji obronnej, dysponowały określonym potencjałem bojowym, znacznie mniejszym niż bataliony wojsk regularnych polskich Wojsk Lądowych, choć i tak większym niż jednostki OT w latach dziewięćdziesiątych ub. wieku, szczególnie w zakresie kierowanej broni przeciwpancernej. Z tego względu mogłyby prowadzić działania obronne przeciwko jednostkom regularnym przeciwnika jedynie w oparciu o tereny zurbanizowane lub duże kompleksy leśne i tylko wówczas byłyby zdolne zadać przeciwnikowi realne straty i dezorganizować jego działania.

Dodatkowo, biorąc pod uwagę ilość uzbrojenia i sprzętu znajdującego się obecnie na stanie SZ RP, zauważyć należy, że ewentualnie formowane obecnie w czasie mobilizacji jednostki Obrony Terytorialnej nie będą dysponować podanymi w tabeli cięższymi rodzajami uzbrojenia, takimi jak moździerze średnie, np. M-98 kalibru 98 mm, czy zestawy przeciwpancernych pocisków kierowanych. Ilość moździerzy tego typu znajdujących się w dyspozycji Wojsk Lądowych jest obecnie wystarczająca jedynie do wyekwipowania pododdziałów piechoty aeromobilnej i piechoty zmotoryzowanej (sytuacja może ulec zmianie dopiero po wprowadzeniu do batalionów “sił średnich” moździerzy SMK-120 Rak na Rosomakach). Natomiast relatywnie bardzo mała ogólna ilość jedynych nowoczesnych w SZ RP przeciwpancernych zestawów rakietowych Spike-LR, których zasoby nie pozwalają wyposażyć w nie nawet wszystkich regularnych batalionów piechoty, czyni nierealną koncepcję posiadania przez każdy batalion OT 18 zestawów ppk. W tym zakresie należy zauważyć istotną słabość pododdziałów Obrony Terytorialnej, które wykorzystane w pierwszym rzucie ugrupowania obronnego będą prawdopodobnie walczyć z jednostkami pancerno-zmechanizowanymi potencjalnego przeciwnika wyposażonymi w czołgi i bojowe wozy piechoty odporne na głowice pocisków granatników RPG-7 – podstawowej broni przeciwpancernej Wojska Polskiego.

W konsekwencji prezentowana koncepcja użycia sił OT jako regularnej piechoty ma istotną słabość – wojska OT, słabiej uzbrojone i wyposażone oraz prawdopodobnie gorzej wyszkolone nie będą w stanie walczyć z równą efektywnością, co jednostki sił operacyjnych. Bataliony OT o prezentowanym składzie są w rzeczywistości lekką piechotą zmotoryzowaną, przewożoną samochodami i prowadzącą działania regularne, tj. w formie klasycznych form walki (głównie obrony), ale nie posiadającymi odpowiedniej siły ognia. Nie są także pododdziałami obrony regionalnej, działającymi nieregularnie w oparciu o możliwości terenowe i wsparcie lokalne.

Copyright © Redakcja Militarium/Rys. Militarium