Archiwa tagu: czołgi chińskie

Chińskie czołgi podstawowe – ewolucja (II)

Opracowywanie udoskonalonej odmiany czołgu Typ 59 rozpoczęto w 1963 r. Pierwotnie nowy pojazd, o oznaczeniu fabrycznym WZ-121, miał stanowić powiększony Typ 59 i już 1965 r. był gotowy pierwszy prototyp wozu. W prace nad nowym pojazdem zaangażowano Instytut Badawczy Nr 60 oraz fabrykę Nr 617.

Jednakże program zanotował opóźnienie związane z kwestiami dopracowania podzespołów pojazdu. Podczas walk nad Ussuri w 1969 r. w ręce Chińczyków dostał się radziecki czołg T-62. Dzięki temu inżynierowie chińscy przebadali rozwiązania techniczne pojazdu. Produkcja czołgu, oznaczonego Typ 69, była prowadzona w co najmniej dwóch zakładach i równolegle z modelem Typ 59. Łącznie wyprodukowano około 1500 czołgów Typ 69. Pojazd Typ 69 odniósł duży sukces eksportowy i wszedł na wyposażenie armii Bangladeszu, Birmy, Iraku, Iranu, Pakistanu, Sri Lanki, Sudanu, Zimbabwe oraz Tajlandii.

Typ 69

Pierwsza wersja miała kadłub, układ napędowy i jezdny przejęte z Typ 59. Zasadniczą różnicą była nowa wieża, zbliżona do wieży T-62 z gładkolufową armatą kal. 100 mm standaryzowaną jako Typ 69 zbudowaną na bazie chińskiego działa Typ 59 i rozwiązań przejętych z sowieckiej armaty U-5TS kal. 115 mm. Pojazd od początku miał dwupłaszczyznowy stabilizator armaty, skopiowany z układu ? czołgu T-62.

Type 69

Czołg Typ 69 z armatą gładkolufową kal. 100 mm.

Kadłub czołgu Typ 69 jest spawany jednorodnych z płyt pancernych o grubości 20 mm (tył-dół, dno), 35 mm (strop), 46 mm (przód-dół, tył-góra), 79 mm (boki-góra), 20 mm (boki-dół), 97-100 mm (przód-góra, przód-dół). Wieża stanowi monolityczny odlew ze stali pancernej wzorowany na konstrukcji T-62. Grubość ścian wieży wynosi około 240 mm dla frontu oraz około 150 mm dla boków, 65 mm dla tyłu oraz 20 mm dla stropu.

Napęd stanowi dwunastocylindrowy silnik wysokoprężny 12150L-7B o mocy 426 kW (580 KM) przy 2000 obr./min. Zapas paliwa wynosił 952 litry w zbiornikach wewnętrznych i zewnętrznych umieszczonych na prawej półce nadgąsienicowej. Układ przeniesienia napędu składa się z przekładni pośredniej, wielotarczowego sprzęgła głównego, skrzyni biegów o 5 przełożeniach do jazdy w przód i jednym do tyłu, dwóch mechanizmów skrętu i dwóch przekładni bocznych. Układ bieżny składał się z dziesięciu podwójnych kół nośnych zawieszonych niezależnie na wahaczach i wałkach skrętnych, dwóch kół napinających z przodu i dwóch kół napędzających z tyłu. Gąsienice staliwne o szerokości 580 mm.

Uzbrojeniem czołgu jest armata gładkolufowa Typ 69 kal. 100 mm, sprzężona z karabinem maszynowym Typ 59T  kal. 7,62 mm i wielkokalibrowy karabin maszynowy Typ 54 kal. 12,7 mm na wieży. Zapas amunicji obejmuje 44 naboje do armaty, 500 nabojów do wielkokalibrowego karabinu maszynowego i  3400 nabojów do karabinu maszynowego. Zastosowano hydrauliczny układ stabilizacji działa. Prędkości kątowe naprowadzania armaty w poziomie wynoszą od 0,07 do 15 stopni/s, w pionie – od 0,04 do 4,5 stopnia/s. Amunicja do armaty została skopiowana i przekalibrowana z radzieckiej amunicji kal. 115 mm zdobytej w 1969 r.

Type 69-II

Czołg Typ 69-II z armatą gwintowaną kal. 100 mm.

Przyrządy obserwacyjno-celownicze były kopiami rozwiązań sowieckich i obejmowały peryskopowy dzienno-nocny celownik działonowego, peryskopowy dzienno-nocny przyrząd obserwacyjny dowódcy, dalmierz laserowy Typ 82 z ręcznym wprowadzeniem odległości do przelicznika balistycznego. Przyrządy mają aktywne kanały nocne z podświetlaniem dwoma reflektorami podczerwieni. Pozostawiono jako awaryjny teleskopowy celownik działonowego Typ 70 (TSz-2A-22). Czołg ma termiczną aparaturę dymotwórczą i system przeciwpożarowy. Wprowadzono nową radiostację Typ 889 i czołgowy telefon wewnętrzny Typ 883. Odmiana Typ 69-I miała zmodyfikowane dzienno-nocne przyrządy celownicze.

Masa czołgu wynosi 36,5 tony, wymiary: długość kadłuba 6243 mm, szerokość 3270 mm, wysokość 2400 mm, prześwit 425 mm. Prędkość maksymalna sięga 50 km/h, a zasięg 440 km. Pojazd może pokonywać przeszkody wodne o głębokości do 1,4 m, a po przygotowaniu do 5 m, rowy o szerokości 2,7 m i ścianki o wysokości 0,8 m.

Type 69-II

Iracki czołg Typ 69-II zdobyty przez Brytyjczyków w czasie wojny w Zatoce Perskiej w 1991 r.

Eksploatacja czołgów z armatą gładkolufową kal. 100 mm wykazała jednak, że celność armaty jest niższa niż bruzdowanego działa Typ 59 kal. 100 mm. W związku z tym szybko zrezygnowano z jej montowania i kolejna odmiana czołgu, Typ 69-II (WZ-121A), ujawniona w 1983 r., miała już bruzdowaną armatę kal. 100 mm z czołgu Typ 59-II z dwupłaszczyznowym systemem stabilizacji. Wprowadzono również nowe typy amunicji, opracowane przy współpracy z firmami izraelskimi. Uzbrojenie dodatkowe pozostało bez zmian, na części czołgów wielkokalibrowy karabin maszynowy Typ 59T kal. 12,7 mm jest osłonięty płytą pancerną. Czołg Typ 69-II ma system kierowania ogniem Typ 37 (ISFCS-212), opracowany przy współpracy z brytyjską firmą Marconi, z dzienno-nocnym stabilizowanym celownikiem działonowego Typ 70 (TGS-1A), połączonym zamontowanym nad jarzmem armaty dalmierzem laserowym Typ 83 (TLR1A),  elektromechanicznym przelicznikiem balistycznym i czujnikami, m.in. temperatury, prędkości wiatru, prędkości naprowadzania armaty. Celownik działonowego ma siedmiokrotne powiększenie w dzień i w nocy, pole widzenia 6 stopni i zasięg widzenia w nocy do 800 m. Wprowadzono nowy przyrząd obserwacyjny dowódcy Typ 69, który ma pięciokrotne powiększenie w dzień i sześciokrotne w nocy, pole widzenia od 8 do 12 stopni i zasięg widzenia w nocy do 350 m. Oba przyrządy do prawidłowego działania w nocy wymagają podświetlania dwoma odrębnymi reflektorami podczerwieni.

Type 69-IIA

Pakistański czołg Typ 69-II.

Masa czołgu Typ 69-II wzrosła do 37 ton, wymiary: długość kadłuba 6243 mm, szerokość 3270 mm, wysokość całkowita 2807 mm, prześwit 425 mm. Wersja dowódcza czołgu z dwoma radiostacjami – jedną Typ 882 i jedną Typ 889 – otrzymała oznaczenie Typ 69-IIC (WZ-121C).

Pojazdy pomocnicze na bazie Typ 69

Na bazie podwozia czołgu Typ 69 powstało kilka pojazdów wsparcia i pomocniczych.

Pierwszym z nich jest prototypowy przeciwlotniczy zestaw artyleryjski Typ 80 (WZ-305) z dwoma armatami Typ 59 kal. 57 mm, będącymi kopiami radzieckich armat S-68, w opancerzonej wieży bez dachu. Konstrukcja wieży powielała rozwiązania znane z sowieckiego zestawu ZSU-57-2. Zapas amunicji wynosił 300 nabojów, szybkostrzelność 100-120 strz./min. Zasięg maksymalny 5500 m, pułap 3000 m, a kąty podniesienia uzbrojenia od -5 do +85 stopni. Zestaw miał zwalczać cele powietrzne poruszające się z prędkością do 150 m/s. Załoga Typ 80 liczyła sześć osób. Masa bojowa pojazdu wynosiła 31 ton.

Drugim pojazdem był przeciwlotniczy zestaw artyleryjski W-88 z dwoma armatami Typ 74 kal. 37 mm, będącymi kopiami radzieckich armat 61-K, w opancerzonej wieży. Zapas amunicji wynosił 500 nabojów, szybkostrzelność 160-170 strz./min. Zasięg maksymalny 4000 m, pułap 2500 m, a kąty podniesienia uzbrojenia od -7 do +87 stopni. Zestaw miał zwalczać cele powietrzne poruszające się z prędkością do 140 m/s. Załoga W-88 liczyła pięciu żołnierzy. Masa bojowa pojazdu wynosiła 34 tony. Zestaw nie był produkowany seryjnie.

Trzecim pojazdem jest most szturmowy Typ 84 (WZ-621) z przęsłem o konstrukcji zbliżonej do niemieckiego mostu Biber na podwoziu Leoparda 1. Typ 84 ma dwusekcyjne przęsło stalowe o długości 18 m i masie 8 ton, umożliwiające przekraczanie przeszkód o szerokości 16 m pojazdom o masie do 40 ton. Napęd mechanizmu rozkładania (składania) przęsła hydrauliczny, umożliwiający rozłożenie (złożenie) mostu w czasie 4-5 minut. Załoga dwuosobowa. Pojazd o masie 38 ton osiąga prędkość maksymalną 50 km/h i zasięg do 360 km. Uzbrojenie stanowi karabin maszynowy typ 59 kal. 7,62 mm.

Type 79

Czołg Typ 79.

Wóz zabezpieczenia technicznego Typ 653 (WZ-653A) lub Typ 84 ma spawaną nadbudówkę oraz sterowane hydraulicznie wyposażenie do prac inżynieryjnych i obsługowych, w tym lemiesz, dźwig, wyciągarkę oraz zestaw narzędzi. Boki kadłuba i układu jezdnego osłonięto stalowymi ekranami przeciwkumulacyjnymi. Załoga Typ 84 jest pięcioosobowa. Masa wozu wynosi 38 ton, wymiary: długość kadłuba: 6240 mm, wysokość 2340mm, szerokość 3270 mm, prześwit 425 mm. WZT osiąga prędkość maksymalną 50 km/h i ma zasięg do 440 km.

Na podwoziu czołgu Typ 69 opracowano także kolejny przeciwlotniczy zestaw artyleryjski Typ 88. Pojazd miał inną niż W-88 wieżę z dwoma armatami Typ 74 kal. 37 mm z zapasem amunicji wynoszącym 500 nabojów. Szybkostrzelność armat wynosiła 220-240 strz./min, zasięg maksymalny 4000 m, pułap 2500 m, a kąty podniesienia uzbrojenia od -10 do +87 stopni. Zestaw miał zwalczać cele powietrzne poruszające się z prędkością prędkość do 250 m/s. Na wieży zamontowano stację radiolokacyjną wykrywania celów o zasięgu do 15 km, do pomiaru odległości do celu służył dalmierz laserowy. Załoga W-88 liczyła pięciu żołnierzy. Masa bojowa pojazdu wynosiła 34 tony. Zestaw nie był produkowany seryjnie.

Eksperymentalny WZ-122

Po zdobyciu rosyjskiego czołgu w 1969 r. Chińczycy nie ograniczyli się jedynie do skopiowania jego rozwiązań. W 1970 r. rozpoczęto program opracowania nowego czołgu oznaczonego WZ-122, na bazie doświadczeń zdobytych przy badaniu T-62. Planowano zwiększyć kaliber kopiowanej armaty do 115 mm i umożliwić strzelanie z działa przeciwpancernymi pociskami kierowanymi. Kadłub pojazdu miał być powiększony z wielowarstwową płytą przednią, nowa, choć nawiązująca swoimi rozwiązaniami do T-62, miała być również wieża – także z pancerzem wielowarstwowym. Planowano zastosować m.in. zawieszenie o zmiennym skoku wahaczy, armatę przeciwlotniczą zamiast wielkokalibrowego karabinu maszynowego. Brak odpowiednich technologii i problemy ze skopiowaniem niektórych rozwiązań spowodowały jednak, że projekt czołgu WZ-122 rozwijał się bardzo powoli. Nie udało się wdrożyć do seryjnej produkcji armaty U-5TS kal. 115 mm z T-62, planowano zastosować bruzdowaną armatę kal. 122 mm, podobnie zamiast armaty przeciwlotniczej rozważano instalację dwóch wielkokalibrowych karabinów maszynowych.

Montaż dwóch prototypów WZ-122 zakończono w 1971 r. Pojazd miał kadłub spawany z płyt jednorodnych o grubości od 20 mm do 100 mm, wieża była odlewana i miała ściany o grubości od 40 mm do 240 mm, ale bardziej nachylone względem poziomu niż w T-62. WZ-122 miał dwunastocylindrowy silnik wysokoprężny 12150L-7B o mocy 426 kW (580 KM) przy 2000 obr./min. Zapas paliwa 1360 litrów. Układ bieżny składał się z dziesięciu podwójnych kół nośnych zawieszonych niezależnie na wahaczach i wałkach skrętnych, poruszanych mechanizmem hydroneumatycznym, dwóch kół napinających z przodu i dwóch kół napędzających z tyłu. Gąsienice staliwne o szerokości 580 mm.

Uzbrojeniem czołgu była armata gładkolufowa U-5TS kal. 115 mm, sprzężona z karabinem maszynowym Typ 59T kal. 7,62 mm i dwa wielkokalibrowe karabiny maszynowe Typ 54 kal. 12,7 mm na wieży. Zapas amunicji obejmuje 40 nabojów do armaty, 500 nabojów do wielkokalibrowych karabinów maszynowych i 2500 nabojów do karabinu maszynowego. Zastosowano hydrauliczny układ stabilizacji działa.

Masa czołgu wynosi 37,5 tony, wymiary: długość kadłuba 6630 mm, szerokość 3300 mm, wysokość 2395 mm, prześwit maksymalny 430 mm. Prędkość maksymalna sięga 50 km/h, a zasięg 450 km. Pojazd może pokonywać przeszkody wodne o głębokości do 1,4 m, a po przygotowaniu do 5 m, rowy o szerokości 2,85 m i ścianki o wysokości 0,8 m.

Pojazdy były badane do 1973 r. i uznano, że niski poziom technologiczny zastosowanych rozwiązań nie pozwoli na wdrożenie czołgu do produkcji seryjnej.  W 1974 r. zbudowano uproszczony model WZ-122-2 (WZ-1222), który jednak nadal wykazywał wiele mankamentów. W następnym roku zakończono projekt.

Typ 79, czyli Typ 69-III

W połowie lat rozpoczęto prace nad modernizacją Typ 69, która miała być swoistym „pomostem” do chińskiego czołgu nowej generacji. Otwarcie na Zachód umożliwiło pozyskanie technologii oraz komponentów m.in. z Izraela i Wielkiej Brytanii. Efektem prac był ujawniony w 1984 r. czołg Typ 79 (WZ-120D), początkowo oznaczany Typ 69-III, w którym zasadniczą zmianą było zamontowanie armaty Typ 83 kal. 105 mm o bruzdowanej lufie, czyli kopii brytyjskiego działa L7A3 z ulepszonym układem stabilizacji. Do działa Typ 83 opracowano również nową amunicję podkalibrową kal. 105 mm.

System kierowania ogniem Typ 37A (IFCS-212), opracowany przy współpracy z brytyjską firmą Marconi, w którego skład wchodzą nowe komponenty: dalmierz laserowy zespolony z celownikiem działonowego, przelicznik balistyczny i celownik działonowego z pasywnym kanałem nocnym. Dowódca ma analogiczny do działonowego nowy przyrząd obserwacyjno-celowniczy z pasywnym kanałem nocnym. Z armatą sprzężony jest karabin maszynowy Typ 59T kal. 7,62 mm, a na wieży zamontowano wielkokalibrowy karabin maszynowy Typ 54 kal. 12,7 mm. Zapas amunicji obejmuje 40 nabojów do armaty, 500 nabojów do wielkokalibrowych karabinów maszynowych i 2500 nabojów do karabinu maszynowego.

Type 79_2

Czołg Typ 79.

Konstrukcja kadłuba i wieży pozostała nie zmieniona (zmodyfikowano wieżyczkę dowódcy), zamontowano natomiast stalowe fartuchy chroniące boki kadłuba i układ jezdny. Wzmocniony silnik 12150-7BW osiąga 537 kW (730 KM) przy 2000 obr./min. Czołg Typ 79 otrzymał również nowe gąsienice z gumowymi nakładkami. Wprowadzono automatyczny system ochrony przed bronią masowego rażenia i układ gaśniczy przedziału silnika oraz załogi, na wieży zamontowano dwa bloki po cztery wyrzutnie granatów dymnych.

Masa czołgu wynosi 37,5 tony, wymiary: długość kadłuba 6325 mm, szerokość 3300 mm, wysokość 2400 mm, prześwit 480 mm. Prędkość maksymalna sięga 50 km/h, a zasięg 400 km. Pojazd może pokonywać przeszkody wodne o głębokości do 1,4 m, a po przygotowaniu do 5 m, rowy o szerokości 2,7 m i ścianki o wysokości 0,8 m.

Pojazd Typ 79 nie był eksportowany, wszystkie wyprodukowane pojazdy (około 300 sztuk) trafiły do chińskich sił zbrojnych.

Copyright © Redakcja Militarium

Chińskie czołgi podstawowe – ewolucja (I)

Pierwszym czołgiem seryjnie produkowanym w Chinach był Typ 59, czyli sowiecki T-54A. Produkcję pojazdu, na bazie zakupionej w 1957 r. i przekazanej z ZSRR dokumentacji oraz przy znaczącym udziale specjalistów radzieckich, rozpoczęto w 1961 r.

Pojazdy były produkowane w zakładach Nr 617 w Baotou oraz zakładach Nr 447 w Szanghaju. Pierwsze wozy jednostki armii ChRL otrzymały w większych ilościach w 1963 r. Łącznie w latach 1961-1987 wyprodukowano, według szacunków zachodnich, nawet do 10000 czołgów Typ 59, noszących oznaczenie fabryczne WZ-120, z czego armia ChRL przejęła około 6000 egzemplarzy.

Typ 59 oraz jego modyfikacje były szeroko eksportowany do krajów takich jak Albania, Bangladesz, Irak, Iran, Kongo, KRLD, Kambodża, Pakistan, Wietnam, Zimbabwe, Tanzania i Sudan.

Typ 59 – pierwsze odmiany

Załoga wszystkich seryjnych wersji czołgu jest czteroosobowa. Kierowca zajmuje miejsce po lewej stronie frontu kadłuba. W wieży i przedziale podwieżowym zajmują miejsca pozostali trzej członkowie załogi. Dowódca siedzi po prawej stronie od zespołu armaty, celowniczy po lewej, a ładowniczy – za celowniczym.

Pojazdy Typ 59 (WZ-120) są tożsame z rosyjskimi T-54A, czyli pojazdami z armatą gwintowaną D-10T kal. 100 mm, ale nie miały początkowo reflektorów podczerwieni serii Łuna.

Type 59

Bazowa wersja czołgu Typ 59.

Kadłub czołgu Typ 59 jest spawany jednorodnych z płyt pancernych o grubości 20 mm (tył-dół, dno), 30 mm (strop), 46 mm (przód-dół, tył-góra), 79 mm (boki-góra), 20 mm (boki-dół), 97-100 mm (przód-góra, przód-dół). Wieża odlewana jako monolit ze stali pancernej o grubości 203 mm (przód), 150 mm (boki), 65 mm (tył) i 20 mm (strop).

Napęd stanowi dwunastocylindrowy silnik wysokoprężny 12150L, kopia rosyjskiego W-54 z T-54A, o mocy 382 kW (520 KM) przy 2000 obr./min. Zapas paliwa wynosi 932 litry w zbiornikach wewnętrznych i zewnętrznych umieszczonych na prawej półce nadgąsienicowej. Układ przeniesienia napędu składa się z przekładni pośredniej, wielotarczowego sprzęgła głównego, skrzyni biegów o pięciu przełożeniach do jazdy w przód i jednym do tyłu, dwóch mechanizmów skrętu i dwóch przekładni bocznych. Układ bieżny obejmuje pięć par podwójnych kół nośnych zawieszonych niezależnie na wahaczach i wałkach skrętnych, parę kół napinających z przodu i parę kół napędzających z tyłu. Gąsienice staliwne o szerokości 580 mm.

Type 59 Mod

Zmodyfikowany czołg Typ 59 z dalmierzem laserowym nad jarzmem armaty.

Działo czołgu nosi oznaczenie Typ 59, sprzężony z nim karabin maszynowy SGMT kal. 7,62 mm – Typ 59T, a wielkokalibrowy karabin maszynowy DSzKM kal. 12,7 mm – Typ 54. Armata ma kąty ruchu w pionie od -4 do +17 stopni i hydrauliczny układ stabilizacji działa w pionie, odpowiednik rosyjskiego STP-1 Gorizont. Teleskopowy przyrząd celowniczy działonowego jest również kopią celownika TSz-2A-22, poza tym celowniczy ma peryskopowy przyrząd obserwacyjny MK-4. Dowódca dysponuje przyrządem obserwacyjnym odpowiednikiem TPN-1, a kierowca dziennym przyrządem obserwacyjnym MK-1K lub nocnym – kopią radzieckiego TWN-1. Zapas amunicji obejmuje 34 naboje do armaty, 200 nabojów do wielkokalibrowego karabinu maszynowego i 3500 nabojów do sprzężonego karabinu maszynowego.

Łączność zewnętrzną zapewnia radiostacja UKF – odpowiednik urządzenia R-113, a wewnętrzną telefon pokładowy – kopia R-120.

Type 59-I

Czołg Typ 59-I.

Masa czołgu wynosi 35,8 tony, wymiary: długość kadłuba 6040 mm, szerokość 3270 mm, wysokość do stropu wieży 2400 mm, prześwit 425 mm. Prędkość maksymalna sięga 48 km/h, a zasięg 360-440 km. Pojazd może pokonywać przeszkody wodne o głębokości do 1,4 m, a po przygotowaniu do 5 m, rowy o szerokości 2,7 m i ścianki o wysokości 0,8 m.

Kolejna wersja, Typ 59-I (WZ-120A), ma kilka udoskonaleń w stosunku do bazowego wariantu, m.in. zmodyfikowaną armatę Typ 59, oznaczoną Typ 69 i prosty układ kierowania ogniem z analogowym przelicznikiem balistycznym z danymi do strzelania wprowadzanymi ręcznie. Działonowy otrzymał celownik nocny analogiczny do rosyjskiego TPN-1. Wprowadzono system przeciwpożarowy silnika. Jednostkę ognia powiększono do 44 nabojów i wzbogacono o pociski podkalibrowe AP100-2 kal. 100 mm. Pojazdy tej wersji były produkowane w seriach różniących się kompletacją, na przykład różnymi wariantami układu kierowania ogniem, m.in. stosowano dalmierze laserowe Typ 82 i Typ 83-II umieszczone nad armatą. Do standardu Typ 59-I zostały, według danych rosyjskich, zmodernizowane do końca lat osiemdziesiątych wszystkie pozostające w służbie wozy Typ 59.

Type 59-II

Czołg Typ 59-II.

W  1982 r. zaprezentowano nowy wariant czołgu. W pojeździe Typ 59-II (WZ-120B) wzmocniono silnik 12150L, który osiągnął moc maksymalną 426 kW (580 KM). Zamontowano gwintowaną armatę Typ 81 kal. 105 mm, kopię brytyjskiego działa L7A3 (była to armata M68 pozyskana z Izraela). Działo miało takie same kąty ruchu w elewacji jak armata Typ 59, układ stabilizacji w obu płaszczyznach i prosty układ kierowania ogniem z dalmierzem laserowym pochodzące z Typ 59-I. Amunicja obejmowała pełną gamę nabojów pochodzenia izraelskiego, według niektórych danych w Chinach opracowano pocisk podkalibrowy kal. 105 mm z rdzeniem ze zubożonego uranu (?). Zapas amunicji pozostał taki sam jak w poprzedniku. Działonowy otrzymał nowy pasywny przyrząd obserwacyjny DC 1024/00, a dowódca analogiczny DC 1026/00, a kierowca – DC  1028/00. Wprowadzono również nową radiostację pokładową serii A-220. Masa pojazdu wzrosła do 36,5 tony.

Wczesna wersja czołgu Typ 59-IIA.

W odmianie Typ 59-IIA zastosowano burtowe ekrany przeciwkumulacyjne, osłonę termiczną lufy armaty Typ 81-I kal. 105 mm ze stopów aluminium i pasywne przyrządy obserwacyjno-celownicze załogi.

Type 59-IIA1

Późna wersja Typ 59-IIA z dalmierzem laserowym i innym typem celownika działonowego.

Pojazd wyposażono także w znane z poprzedniej odmiany dwa bloki po cztery wyrzutnie granatów dymnych, odpalanych ręcznie przez dowódcę pojazdu lub działonowego.

Na podwoziu czołgu Typ 59 opracowano wóz zabezpieczenia technicznego Typ 73. Pojazd ma nadbudowę z przedziałem roboczym, w jego przedniej części znajdują się miejsca dowódcy i kierowcy z indywidualnymi włazami. Typ 73 uzbrojony jest w wielkokalibrowy karabin maszynowy Typ 59T kal. 12,7 mm i wyposażony w żuraw, lemiesz, wciągarkę oraz narzędzia do prac obsługowych i remontowych pojazdów gąsienicowych.

Głęboka modernizacja Typ 59

Od końca lat osiemdziesiątych znana jest wersja głęboko zmodernizowana, oznaczana Typ 59-IID (WZ-120C), w której na przodzie kadłuba i wieży zamontowano kostki pancerza reaktywnego FY-1 (13 modułów na kadłubie, 28 na wieży), a boki kadłuba chronione są stalowymi ekranami przeciwkumulacyjnymi. Wzmocniono zawieszenie i wprowadzono zmodyfikowane gąsienice o tej samej szerokości. Czołg otrzymał nową aparaturę dymotwórczą oraz układ ochrony przed bronią masowego rażenia oraz nową wersję radiostacji A-220A.

 Silnik w wersji 12150L-7 (oznaczenie eksportowe VR 36) osiąga moc 426 kW (580 KM) przy większym zużyciu paliwa, co spowodowało zmniejszenie zasięgu, chociaż w oficjalnych materiałach jest podawane nadal 440 km, a z dodatkowymi zbiornikami – 600 km.

Type 59 - ZTZ-59D1

Czołg Typ 59-IID odpowiada sowieckiemu T-55AMD.

System kierowania ogniem, odmiana układu Typ 77 (ISFCS-212), opracowanego przez brytyjską firmę Marconi, obejmuje stabilizowany dzienno-nocny celownik działonowego z dalmierzem laserowym i  elektroniczny przelicznik balistyczny. Załoga ma dzienno-nocne pasywne przyrządy obserwacyjno-celownicze. Według niektórych danych w miejscu noktowizyjnego celownika działonowego ze wzmacniaczem obrazu planowano zamontować celownik z kamerą termowizyjną.

Pojazdy eksperymentalne

Czołg Typ 59 stał się również bazą dla pojazdów eksperymentalnych i prototypowych. Pierwszym z nich był Typ 59-I ze wzmocnionym pancerzem kadłuba i wieży oraz nowymi przyrządami celowniczymi, w tym celownikiem działonowego.

Typ 59-I ze wzmocnionym pancerzem.

Na Typ 59 w Chinach zamontowano gładkolufową armatę MG253 kal. 120 mm bazującą na niemieckim modelu Rheinmetall Rh 120-L44, dokumentacja działa została przekazana z Izraela, prawdopodobnie z dwuosiowym stabilizatorem elektromechanicznym.

Czołg Typ 59Gai

Działo zamontowano w wieży czołgu Typ 59-II, a pojazd oznaczono Typ 59Gai  lub Typ 59-120 (WZ-120K). Zapas amunicji zmniejszył się do 28 nabojów. Masa czołgu pozostała na poziomie 36,5 tony.

Po opanowaniu produkcji armaty gładkolufowej Typ 98 (ZPT-98) kal. 125 mm stanowiącej kopię radzieckiego działa czołgowego 2A46, zamontowano ją eksperymentalnie w wieży czołgu Typ 59.  Pojazd otrzymał także panele dodatkowego pancerza kadłuba i wieży.

Eksperymentalna odmiana czołgu Typ 59 z armatą kal. 125 mm.

Zmodernizowany pojazd, oznaczony Typ 59-125, a w wersji eksportowej VT-3, występuje w kilku podwersjach. Pierwsza odmiana miała armatę umieszczoną w standardowej wieży ze wzmocnionym pancerzem i moduły opancerzenia dodatkowego na przedniej części kadłuba.

Type 59-125Jedna z odmian czołgu Typ 59-125.

W kolejnej wersji Typ 59-125 (VT-3), na podwoziu Typ 59 zamontowano wieżę znacznie nowszego pojazdu Typ 96 z armatą Typ 98 kal. 125 mm.

Czołg VT-3 z wieżą Typ 96.

Z kolei pojazd z wieżą czołgu Typ 99 z armatą Typ 98 kal. 125 mm jest oznaczany jako Typ 59T (Typ 59-125).

Type 59T VT-3W najnowszej wersji VT-3 zastosowano wieżę czołgu Typ 99.

Copyright © Redakcja Militarium