Problemy eksploatacji śmigłowców bojowych Ka-52 w lotnictwie Rosji

W lipcu 2015 r., należąca do rosyjskiego koncernu Wiertolety Rosji spółka OAO Arseniewska Kompania Lotnicza Progress im. N.I. Sazykina, przestawiła dane dotyczące eksploatacji śmigłowców bojowych Ka-52, najnowocześniejszych tego typu wiropłatów w siłach zbrojnych Rosji.

Protoplasta dwumiejscowego Ka-52, opracowany w latach osiemdziesiątych jednomiejscowy Ka-50, okazał się maszyną nie spełniającą wymogów wojska i w 1994 r. podjęto prace nad jego „następcą”, a 10 przejętych Ka-50 przeznaczono do szkolenia. Prototyp śmigłowca Ka-52 Aligator wykonał pierwszy w lipcu 1998 r. Dopiero w 2009 r. podpisano pierwszy kontrakt z resortem obrony, dotyczący produkcji 36 maszyn i pierwsze śmigłowce, w ramach eksploatacji próbnej, armia rosyjska otrzymała w 2011 r. Śmigłowce te trafiły do 344. Centrum Konwersji i Szkolenia Bojowego w Torżku, a następnie do 393. Bazy Lotniczej Lotnictwa Armijnego w Korienowsku i 575. Bazy Lotniczej Lotnictwa Armijnego w Czernigowce. Drugi kontrakt, podpisany w 2011 r., opiewa na 143 śmigłowce do 2020 r. Do początku 2015 r. wyprodukowano łącznie 79 Ka-52, z których dwa zostały utracone. Eksploatacja próbna śmigłowców trwała od września 2011 r. do kwietnia 2015 r.

Ka-52_01

Po zakończeniu obecnie trwających dostaw śmigłowców Ka-52, lotnictwo rosyjskiej armii będzie miało w 2020 r. na stanie 177 maszyn tego typu.

Według dostępnych danych, na początku stycznia 2015 r. 20 maszyn miała 575. Baza Lotnicza Lotnictwa Armijnego, po 16 egzemplarzy miały 393. Baza Lotnicza Lotnictwa Armijnego i 15. Brygada Lotnictwa Armijnego na lotnisku Ostrow, 12 sztuk – 573. Baza Lotnicza Lotnictwa Armijnego w Chabarowsku, która otrzymała pierwsze Ka-52 pod koniec 2014 r., a osiem – centrum w Torżku. Eksploatacja próbna śmigłowców trwała od września 2011 r. do kwietnia 2015 r.

Jest to zgodne ze sprawozdaniem OAO Progress, według którego we wrześniu 2014 r. na stanie sił powietrznych FR znajdowało się 58 śmigłowców Ka-52, w tym: 22 maszyny w 575. Bazie Lotniczej Lotnictwa Armijnego, 16 maszyn w 393. Bazie Lotniczej Lotnictwa Armijnego, 12 śmigłowców w 15. Brygadzie Lotnictwa Armijnego i osiem maszyn w 344. Centrum Centrum Konwersji i Szkolenia Bojowego. Z tego, 46 śmigłowców zaliczono do grupy tzw. na gwarancji (16 w 393. Bazie, 14 w 575. Bazie, 12 w 573. Bazie, 4 – w 344. Centrum), natomiast pozostałe 12 – do grupy tzw. bez gwarancji (8 w 575. Bazie i 4 – w 344. Centrum).

Ka-52 eksploatacja_01

Sprawność śmigłowców Ka-52 „na gwarancji” w jednostkach rosyjskiego lotnictwa – stan na 20 sierpnia 2014 r.

Spośród maszyn należących do tej pierwszej grupy, tj. w pełni zabezpieczonych pod względem obsługi fabrycznej i dostaw części zamiennych, gotowość lotna (sprawność) Ka-52 wynosiła na 20 sierpnia 2014 r. 75% stanu, czyli 12 maszyn w jednostce w Korienowsku (niesprawne cztery, tj. 25% stanu), 93%, tj. 13 maszyn w jednostce w Czernigowce (niesprawny jeden, tj. 7% stanu), 58%, tj. 7 maszyn w jednostce w Ostrowie (niesprawne 5, tj. 42% stanu) i 75%, czyli trzy „na gwarancji” w centrum w Torżku (niesprawny jeden, tj. 25% stanu).

W latach 2012-2013 i w pierwszym półroczu 2014 r. łączny nalot śmigłowców tego typu wynosił 3934 godziny, co daje 24,1 godziny rocznie na jedną maszynę. Jest to wielkość duża, biorąc pod uwagę, że śmigłowce Ka-52 są maszynami dopiero wchodzącymi do uzbrojenia. Według sprawozdania OAO Progress na bazie dokumentacji eksploatacyjnej, użytkowanie śmigłowców wyglądało następująco.

Ka-52 eksploatacja_06

Zgodnie z podawanymi informacji, średni, oczekiwany, czas między awariami i uszkodzeniami w czasie eksploatacji w locie i na ziemi wynosi 8 godzin, natomiast średni czas między uszkodzeniami w czasie lotu, powodującymi niewykonanie zadania – 85 godzin. Według sprawozdania w latach 2012-2014 średni czas między awariami i uszkodzeniami wynosił 7,12 godziny, tj. był krótszy niż w instrukcji, natomiast średni czas między uszkodzeniami w czasie lotu, powodującymi niewykonanie zadania wynosił 241,4 godziny, czyli był znacznie dłuższy niż przewidziano.

Ka-52 eksploatacja_04

Przyczyny reklamacji systemów, podzespołów i części śmigłowców Ka-52 w pierwszym półroczu 2014 r.

W zakresie awarii poszczególnych systemów, podzespołów i części maszyn Ka-52, w latach 2012 – pierwsze półrocze 2014 r. odnotowano łącznie 966 reklamacji, w tym 479 skierowano do producentów i podwykonawców elementów śmigłowca, a 487 do podmiotów „eksploatacyjnych”. W 2012 r. było to łącznie 306 reklamacji, w 2013 r. 398 wniosków, a w pierwszym półroczu 2014 r. – 262 reklamacje. Wzrost pozorny, ponieważ ilość śmigłowców zwiększyła się w ciągu tych dwóch lat prawie trzykrotnie.

Przyczynami awarii modułów elektronicznych były w 35% kwestie produkcyjne, w 10% konstrukcyjne, w pozostałych przypadkach eksploatacyjne, a w 4% awarie nie zostały potwierdzone. Przykładowo, w systemie Ekran-30-52, produkcji OAO Izmieritiel ze Smoleńska, aż 70% defektów dotyczyło jednego z modułów elektronicznych, a głowica optoelektroniczna GOES-451, dostarczana przez OAO PO UOMZ z Jekaterinbugra,  miała 40% defektów produkcyjnych. W liczbach bezwzględnych wyniosło to 20 awarii Ekran-30-52 i 41 awarii GOES-451. Łącznie w okresie 2012-2014 odnotowano 180 awarii systemów elektronicznych, co dawało w 2012 r. 3,3 awarie na śmigłowiec, w 2014 r. ilość ta spadła do 1,3 awarii na maszynę.

Copyright © Redakcja Militarium/Rys. Wiertoljety Rosji