Wszystkie wpisy, których autorem jest Militarium

Samochód ciężarowo-terenowy Jelcz P.442.32

Jelcz P442.32 to samochód ciężarowo-terenowy średniej ładowności wysokiej mobilności opracowany przez Jelcz-Komponenty Sp. z o.o. i produkowany od 2014 r.

Jelcz P442.32_1

Jelcz P442.32 wersja skrzyniowa z opończą.

Pojazd w układzie dwuosiowym, z napędem na obie osie 4×4. Podwozie stanowi skręcano-spawana rama nośna. Mosty napędowe z kołami połączono z ramą za pomocą zależnego zawieszenia. Resory paraboliczne, amortyzatory hydrauliczne obustronnego działania.

Jelcz P442_2

Jelcz P442.32 wersja skrzyniowa z opończą.

Układ napędowy z sześciocylindrowym silnikiem wysokoprężnym MTU 6R106TD21 z turbodoładowaniem o mocy 240 kW (326 KM), maksymalny moment obrotowy 1300 Nm przy 2000 obr./min. Skrzynia biegów ZF o dziewięciu przełożeniach do przodu i jednym wstecznym, skrzynia rozdzielczo-redukcyjną ZF z międzyosiowym mechanizmem różnicowym. Napęd przenoszony jest na koła przez mosty napędowe Axeltech z blokadą mechanizmów różnicowych. Układ centralnego pompowania kół. Koła z oponami o rozmiarze 14.00 R20, z wkładkami typu Beadlock. System hamulcowy pneumatyczny, nadciśnieniowy, dwuobwodowy z układami przeciwblokującym ABS i przeciwpoślizgowym ASR.

Kabina pojazdu wagonowa, dwuosobowa, czteroosobowa lub sześcioosobowa, odchylana hydraulicznie do przodu, nieopancerzona lub opancerzona.

Jelcz P442.32_3

Jelcz P442.32 wersja z kabiną sześcioosobową i zabudową specjalistyczną.

Jelcz P442.32 dla SZ RP jest dostarczany w następujących wersjach: pod zabudowy specjalistyczne, z platformą pod kontenery 15-stopowe lub z uniwersalną skrzynią ładunkową o długości 4900 mm i szerokość 2460 mm, przeznaczoną do transportu ładunków, żołnierzy albo kontenerów 10- lub 15-stopowych.

Jelcz P442.32_4

Jelcz P442.32 z kontenerem systemu dowodzenia zestawu przeciwlotniczego.

Wyposażenie standardowe: komputer diagnostyczny silnika i układów, oświetlenie drogowe lampami LED, wyciągarka hydrauliczna z odbiorem liny z przodu i z tyłu pojazdu, uchylny wysięgnik z kołem zapasowym, hol sztywny, zaczepy to transportu lotniczego i morskiego.

Wyposażenie opcjonalne: automatyczna skrzynia biegów, wkładki Run flat, kabina opancerzona (poziom ochrony 1 według STANAG 4569/A).

Jelcz P442.32_5

Jelcz P442.32 z kontenerem systemu łączności.

Wymiary pojazdu: długość 7980 mm, szerokość 2550 mm, wysokość 3490 mm, prześwit 400 mm. Masy pojazdu: własna 9600 kg, dopuszczalna całkowita 15600 kg. Ładowność pojazdu: ładowność maksymalna 6000 kg, ładowność w terenie 4000 kg. Prędkość maksymalna: z ograniczeniem 85 km/h, bez ograniczeń 110 km/h. Zasięg 500 km.

Copyright © Redakcja Militarium/Fot. Militarium

Chińskie czołgi podstawowe – ewolucja (IV)

Na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych rozpoczęto w chińskich placówkach badawczych opracowanie pojazdu dla własnych sił zbrojnych. Do budowy nowego pojazdu wykorzystano bazę w postaci prototypowego czołgu Typ 85-IIM (Typ 90-II), w ulepszonej wersji używanego w Pakistanie.

Przyspieszenie prac nastąpiło po wojnie w Zatoce Perskiej w 1991 r., która wykazała niskie możliwości bojowe starszych typów czołgów proweniencji radzieckiej. Podjęto decyzje o opracowaniu dwóch typów pojazdów: mniej zaawansowanego, bazującego na Typ 90-II oraz nowocześniejszego, który miał być odpowiednikiem zagranicznych trzeciej generacji. Oba typy miały być produkowane równolegle. Prace nad nowym czołgiem pierwszego typu ukończono w 1995 r.

Czołg Typ 96

Nowy pojazd otrzymał początkowo oznaczenie Typ 88C (ZTZ-88C), oznaczenie sugerowało – nieprawidłowo – że czołg jest rozwojową wersją nieujawnionych pojazdów Typ 88A i Typ 88B. W rzeczywistości wóz bazuje na wersji Typ 85-IIM (Typ 90-II), od której różni się zmodyfikowanym systemem kierowania ogniem oraz układem przeniesienia napędu. W  1997 r. wykonano dopracowaną odmianę czołgu, która ostatecznie otrzymała oznaczenie Typ 96. Pojazd był produkowany w dużych seriach i według deklaracji dowództwa sił zbrojnych będzie podstawowym czołgiem chińskiej armii w nadchodzących latach.

Type 85-IIM

Czołg Typ 85-IIM – protoplasta Typ 96.

Typ 96 ma kadłub o konstrukcji spawanej z płyt pancernych o grubości do 100 mm (przód-dół), 20-80 mm (boki) i 20-45 mm (tył). Przednia górny pancerz kadłuba składa się z płyty stalowej o grubości około 100 mm i dodatkowej osłony o grubości 350 mm z dwóch warstw stali i polimerowego lub szkłotekstolitowego wypełniacza pomiędzy nimi. Wieża czołgu Typ 96 jest konstrukcją spawaną z płyt pancernych. Wieża składa się z cytadeli oraz dwóch komór pancerza specjalnego. Cytadela jest wykonana z płyt walcowanych łączonych spawaniem i w rejonie położonym zaraz za modułami pancerza specjalnego ma grubość 150 mm. Komory czołowe pancerza specjalnego – prawa i lewa – mają grubość około 550 mm. Według niektórych źródeł pancerz specjalny w komorach stanowią pakiety NERA oraz wewnętrzna płyta ze stali wysokiej twardości. Układ jezdny czołgu i boki kadłuba chronione są odchylanymi do góry fartuchami stalowymi.

Do napędu zastosowano silnik wysokoprężny z turbodoładowaniem serii 12150L7-BW o mocy 537 kW (730 KM). Zapas paliwa wynosi 1400 litrów w zbiornikach wewnętrznych i zewnętrznych umieszczonych w półkach nadgąsienicowych. Układ przeniesienia napędu typu mechanicznego składa się z przekładni pośredniej oraz dwóch planetarnych skrzyń biegów przenoszących moc na dwie planetarne przekładnie boczne i koła napędowe.

Type 96_2

Typ 96 wczesnych wersji.

Układ bieżny składa się z sześciu par podwójnych kół nośnych zawieszonych niezależnie na wahaczach i wałkach skrętnych, dwóch kół napinających z przodu i dwóch kół napędzających z tyłu. Górna gałąź gąsienicy podtrzymywana jest przez trzy rolki biegu powrotnego. Pierwsza, druga, piąta i szósta para kół nośnych mają amortyzatory hydrauliczne dwustronnego działania. Gąsienice staliwne o szerokości 580 mm.

Głównym uzbrojeniem czołgu Typ 96 jest armata gładkolufowa Typ 98 (ZPT-98) kal. 125 mm z przedmuchiwaczem i bez osłony termicznej lufy ze stopów aluminium. Stabilizator armaty to kopia rosyjskiego układu 2E28M Sireń. Kąty ruchu działa w pionie wynoszą od -6 do +14 stopni. Armata sprzężona z karabinem maszynowym Typ 86  kal. 7,62 mm. Na wieży czołgu znajduje się wielkokalibrowy karabin maszynowy Typ 85 kal. 12,7 mm. Zapas amunicji obejmuje 39 nabojów do armaty, 500 nabojów do wielkokalibrowego karabinu maszynowego i 2250 nabojów do karabinu maszynowego.

System kierowania ogniem to wersja rozwojowa układu Typ 37A (ISFCS-212) ze zmodyfikowanym przelicznikiem balistycznym i nowym zespołem czujników. Działonowy ma stabilizowany dzienno-nocny celownik z dalmierzem i podświetlaczem laserowym oraz termowizorem. Dowódca dysponuje przyrządem obserwacyjnym zabudowanym w kopułce obserwacyjnej z pasywnym kanałem noktowizyjnym o zasięgu do 800 m, który jest kopią rosyjskich TKN-3 i TKN-4.

Pojazd ma termiczną aparaturę dymotwórczą, 12 wyrzutni granatów dymnych w dwóch blokach na wieży, a także system ochrony przed bronią masowego rażenia oraz układ przeciwpożarowy.

Masa czołgu wynosi 42,8 tony, wymiary: długość kadłuba 6325 mm, szerokość 3372 mm, wysokość do stropu wieży 2300 mm, prześwit 480 mm. Prędkość maksymalna sięga 65 km/h, a zasięg 500 km. Pojazd może pokonywać przeszkody wodne o głębokości do 1,4 m, a po przygotowaniu do 5 m.

Typ 96G (Typ 96A)

W 2006 r. ujawniono istnienie zmodernizowanej wersji Typ 96G. Czołg ma wzmocnione opancerzenie kadłuba – na płycie górnej przedniej zamontowano moduły pancerza reaktywnego FY-II (16 sztuk). Burty wieży chronione są na całej długości przez 12 kostek FY-II.

Type 96_3Czołg Typ 96G (Typ 96A).

Do napędu zastosowano silnik wysokoprężny z turbodoładowaniem Perkins CV-12-1200 CTA o mocy 735 kW (1000 KM) z układem przeniesienia mocy ESM500.

Masa pojazdu wzrosła do 44 ton.  Prędkość maksymalna sięga 65 km/h, a zasięg 500 km. Pojazd może pokonywać przeszkody wodne o głębokości do 1,4 m, a po przygotowaniu do 5 m.

Przyrząd celowniczy działonowego czołgu Typ 96A jest nowego typu z pasywnym nocnym kanałem obserwacyjnym oraz nowym dalmierzem laserowym. Wielkokalibrowy karabin maszynowy może być obsługiwany przez dowódcę “spod pancerza”.

W 2014 r. zaprezentowano kolejną odmianę Typ 96G (Typ 96A) z po raz kolejny zmodyfikowanym układem pancerza specjalnego wieży.

Copyright © Redakcja Militarium

Chińskie czołgi podstawowe – ewolucja (II)

Opracowywanie udoskonalonej odmiany czołgu Typ 59 rozpoczęto w 1963 r. Pierwotnie nowy pojazd, o oznaczeniu fabrycznym WZ-121, miał stanowić powiększony Typ 59 i już 1965 r. był gotowy pierwszy prototyp wozu. W prace nad nowym pojazdem zaangażowano Instytut Badawczy Nr 60 oraz fabrykę Nr 617.

Jednakże program zanotował opóźnienie związane z kwestiami dopracowania podzespołów pojazdu. Podczas walk nad Ussuri w 1969 r. w ręce Chińczyków dostał się radziecki czołg T-62. Dzięki temu inżynierowie chińscy przebadali rozwiązania techniczne pojazdu. Produkcja czołgu, oznaczonego Typ 69, była prowadzona w co najmniej dwóch zakładach i równolegle z modelem Typ 59. Łącznie wyprodukowano około 1500 czołgów Typ 69. Pojazd Typ 69 odniósł duży sukces eksportowy i wszedł na wyposażenie armii Bangladeszu, Birmy, Iraku, Iranu, Pakistanu, Sri Lanki, Sudanu, Zimbabwe oraz Tajlandii.

Typ 69

Pierwsza wersja miała kadłub, układ napędowy i jezdny przejęte z Typ 59. Zasadniczą różnicą była nowa wieża, zbliżona do wieży T-62 z gładkolufową armatą kal. 100 mm standaryzowaną jako Typ 69 zbudowaną na bazie chińskiego działa Typ 59 i rozwiązań przejętych z sowieckiej armaty U-5TS kal. 115 mm. Pojazd od początku miał dwupłaszczyznowy stabilizator armaty, skopiowany z układu ? czołgu T-62.

Type 69

Czołg Typ 69 z armatą gładkolufową kal. 100 mm.

Kadłub czołgu Typ 69 jest spawany jednorodnych z płyt pancernych o grubości 20 mm (tył-dół, dno), 35 mm (strop), 46 mm (przód-dół, tył-góra), 79 mm (boki-góra), 20 mm (boki-dół), 97-100 mm (przód-góra, przód-dół). Wieża stanowi monolityczny odlew ze stali pancernej wzorowany na konstrukcji T-62. Grubość ścian wieży wynosi około 240 mm dla frontu oraz około 150 mm dla boków, 65 mm dla tyłu oraz 20 mm dla stropu.

Napęd stanowi dwunastocylindrowy silnik wysokoprężny 12150L-7B o mocy 426 kW (580 KM) przy 2000 obr./min. Zapas paliwa wynosił 952 litry w zbiornikach wewnętrznych i zewnętrznych umieszczonych na prawej półce nadgąsienicowej. Układ przeniesienia napędu składa się z przekładni pośredniej, wielotarczowego sprzęgła głównego, skrzyni biegów o 5 przełożeniach do jazdy w przód i jednym do tyłu, dwóch mechanizmów skrętu i dwóch przekładni bocznych. Układ bieżny składał się z dziesięciu podwójnych kół nośnych zawieszonych niezależnie na wahaczach i wałkach skrętnych, dwóch kół napinających z przodu i dwóch kół napędzających z tyłu. Gąsienice staliwne o szerokości 580 mm.

Uzbrojeniem czołgu jest armata gładkolufowa Typ 69 kal. 100 mm, sprzężona z karabinem maszynowym Typ 59T  kal. 7,62 mm i wielkokalibrowy karabin maszynowy Typ 54 kal. 12,7 mm na wieży. Zapas amunicji obejmuje 44 naboje do armaty, 500 nabojów do wielkokalibrowego karabinu maszynowego i  3400 nabojów do karabinu maszynowego. Zastosowano hydrauliczny układ stabilizacji działa. Prędkości kątowe naprowadzania armaty w poziomie wynoszą od 0,07 do 15 stopni/s, w pionie – od 0,04 do 4,5 stopnia/s. Amunicja do armaty została skopiowana i przekalibrowana z radzieckiej amunicji kal. 115 mm zdobytej w 1969 r.

Type 69-II

Czołg Typ 69-II z armatą gwintowaną kal. 100 mm.

Przyrządy obserwacyjno-celownicze były kopiami rozwiązań sowieckich i obejmowały peryskopowy dzienno-nocny celownik działonowego, peryskopowy dzienno-nocny przyrząd obserwacyjny dowódcy, dalmierz laserowy Typ 82 z ręcznym wprowadzeniem odległości do przelicznika balistycznego. Przyrządy mają aktywne kanały nocne z podświetlaniem dwoma reflektorami podczerwieni. Pozostawiono jako awaryjny teleskopowy celownik działonowego Typ 70 (TSz-2A-22). Czołg ma termiczną aparaturę dymotwórczą i system przeciwpożarowy. Wprowadzono nową radiostację Typ 889 i czołgowy telefon wewnętrzny Typ 883. Odmiana Typ 69-I miała zmodyfikowane dzienno-nocne przyrządy celownicze.

Masa czołgu wynosi 36,5 tony, wymiary: długość kadłuba 6243 mm, szerokość 3270 mm, wysokość 2400 mm, prześwit 425 mm. Prędkość maksymalna sięga 50 km/h, a zasięg 440 km. Pojazd może pokonywać przeszkody wodne o głębokości do 1,4 m, a po przygotowaniu do 5 m, rowy o szerokości 2,7 m i ścianki o wysokości 0,8 m.

Type 69-II

Iracki czołg Typ 69-II zdobyty przez Brytyjczyków w czasie wojny w Zatoce Perskiej w 1991 r.

Eksploatacja czołgów z armatą gładkolufową kal. 100 mm wykazała jednak, że celność armaty jest niższa niż bruzdowanego działa Typ 59 kal. 100 mm. W związku z tym szybko zrezygnowano z jej montowania i kolejna odmiana czołgu, Typ 69-II (WZ-121A), ujawniona w 1983 r., miała już bruzdowaną armatę kal. 100 mm z czołgu Typ 59-II z dwupłaszczyznowym systemem stabilizacji. Wprowadzono również nowe typy amunicji, opracowane przy współpracy z firmami izraelskimi. Uzbrojenie dodatkowe pozostało bez zmian, na części czołgów wielkokalibrowy karabin maszynowy Typ 59T kal. 12,7 mm jest osłonięty płytą pancerną. Czołg Typ 69-II ma system kierowania ogniem Typ 37 (ISFCS-212), opracowany przy współpracy z brytyjską firmą Marconi, z dzienno-nocnym stabilizowanym celownikiem działonowego Typ 70 (TGS-1A), połączonym zamontowanym nad jarzmem armaty dalmierzem laserowym Typ 83 (TLR1A),  elektromechanicznym przelicznikiem balistycznym i czujnikami, m.in. temperatury, prędkości wiatru, prędkości naprowadzania armaty. Celownik działonowego ma siedmiokrotne powiększenie w dzień i w nocy, pole widzenia 6 stopni i zasięg widzenia w nocy do 800 m. Wprowadzono nowy przyrząd obserwacyjny dowódcy Typ 69, który ma pięciokrotne powiększenie w dzień i sześciokrotne w nocy, pole widzenia od 8 do 12 stopni i zasięg widzenia w nocy do 350 m. Oba przyrządy do prawidłowego działania w nocy wymagają podświetlania dwoma odrębnymi reflektorami podczerwieni.

Type 69-IIA

Pakistański czołg Typ 69-II.

Masa czołgu Typ 69-II wzrosła do 37 ton, wymiary: długość kadłuba 6243 mm, szerokość 3270 mm, wysokość całkowita 2807 mm, prześwit 425 mm. Wersja dowódcza czołgu z dwoma radiostacjami – jedną Typ 882 i jedną Typ 889 – otrzymała oznaczenie Typ 69-IIC (WZ-121C).

Pojazdy pomocnicze na bazie Typ 69

Na bazie podwozia czołgu Typ 69 powstało kilka pojazdów wsparcia i pomocniczych.

Pierwszym z nich jest prototypowy przeciwlotniczy zestaw artyleryjski Typ 80 (WZ-305) z dwoma armatami Typ 59 kal. 57 mm, będącymi kopiami radzieckich armat S-68, w opancerzonej wieży bez dachu. Konstrukcja wieży powielała rozwiązania znane z sowieckiego zestawu ZSU-57-2. Zapas amunicji wynosił 300 nabojów, szybkostrzelność 100-120 strz./min. Zasięg maksymalny 5500 m, pułap 3000 m, a kąty podniesienia uzbrojenia od -5 do +85 stopni. Zestaw miał zwalczać cele powietrzne poruszające się z prędkością do 150 m/s. Załoga Typ 80 liczyła sześć osób. Masa bojowa pojazdu wynosiła 31 ton.

Drugim pojazdem był przeciwlotniczy zestaw artyleryjski W-88 z dwoma armatami Typ 74 kal. 37 mm, będącymi kopiami radzieckich armat 61-K, w opancerzonej wieży. Zapas amunicji wynosił 500 nabojów, szybkostrzelność 160-170 strz./min. Zasięg maksymalny 4000 m, pułap 2500 m, a kąty podniesienia uzbrojenia od -7 do +87 stopni. Zestaw miał zwalczać cele powietrzne poruszające się z prędkością do 140 m/s. Załoga W-88 liczyła pięciu żołnierzy. Masa bojowa pojazdu wynosiła 34 tony. Zestaw nie był produkowany seryjnie.

Trzecim pojazdem jest most szturmowy Typ 84 (WZ-621) z przęsłem o konstrukcji zbliżonej do niemieckiego mostu Biber na podwoziu Leoparda 1. Typ 84 ma dwusekcyjne przęsło stalowe o długości 18 m i masie 8 ton, umożliwiające przekraczanie przeszkód o szerokości 16 m pojazdom o masie do 40 ton. Napęd mechanizmu rozkładania (składania) przęsła hydrauliczny, umożliwiający rozłożenie (złożenie) mostu w czasie 4-5 minut. Załoga dwuosobowa. Pojazd o masie 38 ton osiąga prędkość maksymalną 50 km/h i zasięg do 360 km. Uzbrojenie stanowi karabin maszynowy typ 59 kal. 7,62 mm.

Type 79

Czołg Typ 79.

Wóz zabezpieczenia technicznego Typ 653 (WZ-653A) lub Typ 84 ma spawaną nadbudówkę oraz sterowane hydraulicznie wyposażenie do prac inżynieryjnych i obsługowych, w tym lemiesz, dźwig, wyciągarkę oraz zestaw narzędzi. Boki kadłuba i układu jezdnego osłonięto stalowymi ekranami przeciwkumulacyjnymi. Załoga Typ 84 jest pięcioosobowa. Masa wozu wynosi 38 ton, wymiary: długość kadłuba: 6240 mm, wysokość 2340mm, szerokość 3270 mm, prześwit 425 mm. WZT osiąga prędkość maksymalną 50 km/h i ma zasięg do 440 km.

Na podwoziu czołgu Typ 69 opracowano także kolejny przeciwlotniczy zestaw artyleryjski Typ 88. Pojazd miał inną niż W-88 wieżę z dwoma armatami Typ 74 kal. 37 mm z zapasem amunicji wynoszącym 500 nabojów. Szybkostrzelność armat wynosiła 220-240 strz./min, zasięg maksymalny 4000 m, pułap 2500 m, a kąty podniesienia uzbrojenia od -10 do +87 stopni. Zestaw miał zwalczać cele powietrzne poruszające się z prędkością prędkość do 250 m/s. Na wieży zamontowano stację radiolokacyjną wykrywania celów o zasięgu do 15 km, do pomiaru odległości do celu służył dalmierz laserowy. Załoga W-88 liczyła pięciu żołnierzy. Masa bojowa pojazdu wynosiła 34 tony. Zestaw nie był produkowany seryjnie.

Eksperymentalny WZ-122

Po zdobyciu rosyjskiego czołgu w 1969 r. Chińczycy nie ograniczyli się jedynie do skopiowania jego rozwiązań. W 1970 r. rozpoczęto program opracowania nowego czołgu oznaczonego WZ-122, na bazie doświadczeń zdobytych przy badaniu T-62. Planowano zwiększyć kaliber kopiowanej armaty do 115 mm i umożliwić strzelanie z działa przeciwpancernymi pociskami kierowanymi. Kadłub pojazdu miał być powiększony z wielowarstwową płytą przednią, nowa, choć nawiązująca swoimi rozwiązaniami do T-62, miała być również wieża – także z pancerzem wielowarstwowym. Planowano zastosować m.in. zawieszenie o zmiennym skoku wahaczy, armatę przeciwlotniczą zamiast wielkokalibrowego karabinu maszynowego. Brak odpowiednich technologii i problemy ze skopiowaniem niektórych rozwiązań spowodowały jednak, że projekt czołgu WZ-122 rozwijał się bardzo powoli. Nie udało się wdrożyć do seryjnej produkcji armaty U-5TS kal. 115 mm z T-62, planowano zastosować bruzdowaną armatę kal. 122 mm, podobnie zamiast armaty przeciwlotniczej rozważano instalację dwóch wielkokalibrowych karabinów maszynowych.

Montaż dwóch prototypów WZ-122 zakończono w 1971 r. Pojazd miał kadłub spawany z płyt jednorodnych o grubości od 20 mm do 100 mm, wieża była odlewana i miała ściany o grubości od 40 mm do 240 mm, ale bardziej nachylone względem poziomu niż w T-62. WZ-122 miał dwunastocylindrowy silnik wysokoprężny 12150L-7B o mocy 426 kW (580 KM) przy 2000 obr./min. Zapas paliwa 1360 litrów. Układ bieżny składał się z dziesięciu podwójnych kół nośnych zawieszonych niezależnie na wahaczach i wałkach skrętnych, poruszanych mechanizmem hydroneumatycznym, dwóch kół napinających z przodu i dwóch kół napędzających z tyłu. Gąsienice staliwne o szerokości 580 mm.

Uzbrojeniem czołgu była armata gładkolufowa U-5TS kal. 115 mm, sprzężona z karabinem maszynowym Typ 59T kal. 7,62 mm i dwa wielkokalibrowe karabiny maszynowe Typ 54 kal. 12,7 mm na wieży. Zapas amunicji obejmuje 40 nabojów do armaty, 500 nabojów do wielkokalibrowych karabinów maszynowych i 2500 nabojów do karabinu maszynowego. Zastosowano hydrauliczny układ stabilizacji działa.

Masa czołgu wynosi 37,5 tony, wymiary: długość kadłuba 6630 mm, szerokość 3300 mm, wysokość 2395 mm, prześwit maksymalny 430 mm. Prędkość maksymalna sięga 50 km/h, a zasięg 450 km. Pojazd może pokonywać przeszkody wodne o głębokości do 1,4 m, a po przygotowaniu do 5 m, rowy o szerokości 2,85 m i ścianki o wysokości 0,8 m.

Pojazdy były badane do 1973 r. i uznano, że niski poziom technologiczny zastosowanych rozwiązań nie pozwoli na wdrożenie czołgu do produkcji seryjnej.  W 1974 r. zbudowano uproszczony model WZ-122-2 (WZ-1222), który jednak nadal wykazywał wiele mankamentów. W następnym roku zakończono projekt.

Typ 79, czyli Typ 69-III

W połowie lat rozpoczęto prace nad modernizacją Typ 69, która miała być swoistym “pomostem” do chińskiego czołgu nowej generacji. Otwarcie na Zachód umożliwiło pozyskanie technologii oraz komponentów m.in. z Izraela i Wielkiej Brytanii. Efektem prac był ujawniony w 1984 r. czołg Typ 79 (WZ-120D), początkowo oznaczany Typ 69-III, w którym zasadniczą zmianą było zamontowanie armaty Typ 83 kal. 105 mm o bruzdowanej lufie, czyli kopii brytyjskiego działa L7A3 z ulepszonym układem stabilizacji. Do działa Typ 83 opracowano również nową amunicję podkalibrową kal. 105 mm.

System kierowania ogniem Typ 37A (IFCS-212), opracowany przy współpracy z brytyjską firmą Marconi, w którego skład wchodzą nowe komponenty: dalmierz laserowy zespolony z celownikiem działonowego, przelicznik balistyczny i celownik działonowego z pasywnym kanałem nocnym. Dowódca ma analogiczny do działonowego nowy przyrząd obserwacyjno-celowniczy z pasywnym kanałem nocnym. Z armatą sprzężony jest karabin maszynowy Typ 59T kal. 7,62 mm, a na wieży zamontowano wielkokalibrowy karabin maszynowy Typ 54 kal. 12,7 mm. Zapas amunicji obejmuje 40 nabojów do armaty, 500 nabojów do wielkokalibrowych karabinów maszynowych i 2500 nabojów do karabinu maszynowego.

Type 79_2

Czołg Typ 79.

Konstrukcja kadłuba i wieży pozostała nie zmieniona (zmodyfikowano wieżyczkę dowódcy), zamontowano natomiast stalowe fartuchy chroniące boki kadłuba i układ jezdny. Wzmocniony silnik 12150-7BW osiąga 537 kW (730 KM) przy 2000 obr./min. Czołg Typ 79 otrzymał również nowe gąsienice z gumowymi nakładkami. Wprowadzono automatyczny system ochrony przed bronią masowego rażenia i układ gaśniczy przedziału silnika oraz załogi, na wieży zamontowano dwa bloki po cztery wyrzutnie granatów dymnych.

Masa czołgu wynosi 37,5 tony, wymiary: długość kadłuba 6325 mm, szerokość 3300 mm, wysokość 2400 mm, prześwit 480 mm. Prędkość maksymalna sięga 50 km/h, a zasięg 400 km. Pojazd może pokonywać przeszkody wodne o głębokości do 1,4 m, a po przygotowaniu do 5 m, rowy o szerokości 2,7 m i ścianki o wysokości 0,8 m.

Pojazd Typ 79 nie był eksportowany, wszystkie wyprodukowane pojazdy (około 300 sztuk) trafiły do chińskich sił zbrojnych.

Copyright © Redakcja Militarium

Chińskie czołgi podstawowe – ewolucja (I)

Pierwszym czołgiem seryjnie produkowanym w Chinach był Typ 59, czyli sowiecki T-54A. Produkcję pojazdu, na bazie zakupionej w 1957 r. i przekazanej z ZSRR dokumentacji oraz przy znaczącym udziale specjalistów radzieckich, rozpoczęto w 1961 r.

Pojazdy były produkowane w zakładach Nr 617 w Baotou oraz zakładach Nr 447 w Szanghaju. Pierwsze wozy jednostki armii ChRL otrzymały w większych ilościach w 1963 r. Łącznie w latach 1961-1987 wyprodukowano, według szacunków zachodnich, nawet do 10000 czołgów Typ 59, noszących oznaczenie fabryczne WZ-120, z czego armia ChRL przejęła około 6000 egzemplarzy.

Typ 59 oraz jego modyfikacje były szeroko eksportowany do krajów takich jak Albania, Bangladesz, Irak, Iran, Kongo, KRLD, Kambodża, Pakistan, Wietnam, Zimbabwe, Tanzania i Sudan.

Typ 59 – pierwsze odmiany

Załoga wszystkich seryjnych wersji czołgu jest czteroosobowa. Kierowca zajmuje miejsce po lewej stronie frontu kadłuba. W wieży i przedziale podwieżowym zajmują miejsca pozostali trzej członkowie załogi. Dowódca siedzi po prawej stronie od zespołu armaty, celowniczy po lewej, a ładowniczy – za celowniczym.

Pojazdy Typ 59 (WZ-120) są tożsame z rosyjskimi T-54A, czyli pojazdami z armatą gwintowaną D-10T kal. 100 mm, ale nie miały początkowo reflektorów podczerwieni serii Łuna.

Type 59

Bazowa wersja czołgu Typ 59.

Kadłub czołgu Typ 59 jest spawany jednorodnych z płyt pancernych o grubości 20 mm (tył-dół, dno), 30 mm (strop), 46 mm (przód-dół, tył-góra), 79 mm (boki-góra), 20 mm (boki-dół), 97-100 mm (przód-góra, przód-dół). Wieża odlewana jako monolit ze stali pancernej o grubości 203 mm (przód), 150 mm (boki), 65 mm (tył) i 20 mm (strop).

Napęd stanowi dwunastocylindrowy silnik wysokoprężny 12150L, kopia rosyjskiego W-54 z T-54A, o mocy 382 kW (520 KM) przy 2000 obr./min. Zapas paliwa wynosi 932 litry w zbiornikach wewnętrznych i zewnętrznych umieszczonych na prawej półce nadgąsienicowej. Układ przeniesienia napędu składa się z przekładni pośredniej, wielotarczowego sprzęgła głównego, skrzyni biegów o pięciu przełożeniach do jazdy w przód i jednym do tyłu, dwóch mechanizmów skrętu i dwóch przekładni bocznych. Układ bieżny obejmuje pięć par podwójnych kół nośnych zawieszonych niezależnie na wahaczach i wałkach skrętnych, parę kół napinających z przodu i parę kół napędzających z tyłu. Gąsienice staliwne o szerokości 580 mm.

Type 59 Mod

Zmodyfikowany czołg Typ 59 z dalmierzem laserowym nad jarzmem armaty.

Działo czołgu nosi oznaczenie Typ 59, sprzężony z nim karabin maszynowy SGMT kal. 7,62 mm – Typ 59T, a wielkokalibrowy karabin maszynowy DSzKM kal. 12,7 mm – Typ 54. Armata ma kąty ruchu w pionie od -4 do +17 stopni i hydrauliczny układ stabilizacji działa w pionie, odpowiednik rosyjskiego STP-1 Gorizont. Teleskopowy przyrząd celowniczy działonowego jest również kopią celownika TSz-2A-22, poza tym celowniczy ma peryskopowy przyrząd obserwacyjny MK-4. Dowódca dysponuje przyrządem obserwacyjnym odpowiednikiem TPN-1, a kierowca dziennym przyrządem obserwacyjnym MK-1K lub nocnym – kopią radzieckiego TWN-1. Zapas amunicji obejmuje 34 naboje do armaty, 200 nabojów do wielkokalibrowego karabinu maszynowego i 3500 nabojów do sprzężonego karabinu maszynowego.

Łączność zewnętrzną zapewnia radiostacja UKF – odpowiednik urządzenia R-113, a wewnętrzną telefon pokładowy – kopia R-120.

Type 59-I

Czołg Typ 59-I.

Masa czołgu wynosi 35,8 tony, wymiary: długość kadłuba 6040 mm, szerokość 3270 mm, wysokość do stropu wieży 2400 mm, prześwit 425 mm. Prędkość maksymalna sięga 48 km/h, a zasięg 360-440 km. Pojazd może pokonywać przeszkody wodne o głębokości do 1,4 m, a po przygotowaniu do 5 m, rowy o szerokości 2,7 m i ścianki o wysokości 0,8 m.

Kolejna wersja, Typ 59-I (WZ-120A), ma kilka udoskonaleń w stosunku do bazowego wariantu, m.in. zmodyfikowaną armatę Typ 59, oznaczoną Typ 69 i prosty układ kierowania ogniem z analogowym przelicznikiem balistycznym z danymi do strzelania wprowadzanymi ręcznie. Działonowy otrzymał celownik nocny analogiczny do rosyjskiego TPN-1. Wprowadzono system przeciwpożarowy silnika. Jednostkę ognia powiększono do 44 nabojów i wzbogacono o pociski podkalibrowe AP100-2 kal. 100 mm. Pojazdy tej wersji były produkowane w seriach różniących się kompletacją, na przykład różnymi wariantami układu kierowania ogniem, m.in. stosowano dalmierze laserowe Typ 82 i Typ 83-II umieszczone nad armatą. Do standardu Typ 59-I zostały, według danych rosyjskich, zmodernizowane do końca lat osiemdziesiątych wszystkie pozostające w służbie wozy Typ 59.

Type 59-II

Czołg Typ 59-II.

W  1982 r. zaprezentowano nowy wariant czołgu. W pojeździe Typ 59-II (WZ-120B) wzmocniono silnik 12150L, który osiągnął moc maksymalną 426 kW (580 KM). Zamontowano gwintowaną armatę Typ 81 kal. 105 mm, kopię brytyjskiego działa L7A3 (była to armata M68 pozyskana z Izraela). Działo miało takie same kąty ruchu w elewacji jak armata Typ 59, układ stabilizacji w obu płaszczyznach i prosty układ kierowania ogniem z dalmierzem laserowym pochodzące z Typ 59-I. Amunicja obejmowała pełną gamę nabojów pochodzenia izraelskiego, według niektórych danych w Chinach opracowano pocisk podkalibrowy kal. 105 mm z rdzeniem ze zubożonego uranu (?). Zapas amunicji pozostał taki sam jak w poprzedniku. Działonowy otrzymał nowy pasywny przyrząd obserwacyjny DC 1024/00, a dowódca analogiczny DC 1026/00, a kierowca – DC  1028/00. Wprowadzono również nową radiostację pokładową serii A-220. Masa pojazdu wzrosła do 36,5 tony.

Wczesna wersja czołgu Typ 59-IIA.

W odmianie Typ 59-IIA zastosowano burtowe ekrany przeciwkumulacyjne, osłonę termiczną lufy armaty Typ 81-I kal. 105 mm ze stopów aluminium i pasywne przyrządy obserwacyjno-celownicze załogi.

Type 59-IIA1

Późna wersja Typ 59-IIA z dalmierzem laserowym i innym typem celownika działonowego.

Pojazd wyposażono także w znane z poprzedniej odmiany dwa bloki po cztery wyrzutnie granatów dymnych, odpalanych ręcznie przez dowódcę pojazdu lub działonowego.

Na podwoziu czołgu Typ 59 opracowano wóz zabezpieczenia technicznego Typ 73. Pojazd ma nadbudowę z przedziałem roboczym, w jego przedniej części znajdują się miejsca dowódcy i kierowcy z indywidualnymi włazami. Typ 73 uzbrojony jest w wielkokalibrowy karabin maszynowy Typ 59T kal. 12,7 mm i wyposażony w żuraw, lemiesz, wciągarkę oraz narzędzia do prac obsługowych i remontowych pojazdów gąsienicowych.

Głęboka modernizacja Typ 59

Od końca lat osiemdziesiątych znana jest wersja głęboko zmodernizowana, oznaczana Typ 59-IID (WZ-120C), w której na przodzie kadłuba i wieży zamontowano kostki pancerza reaktywnego FY-1 (13 modułów na kadłubie, 28 na wieży), a boki kadłuba chronione są stalowymi ekranami przeciwkumulacyjnymi. Wzmocniono zawieszenie i wprowadzono zmodyfikowane gąsienice o tej samej szerokości. Czołg otrzymał nową aparaturę dymotwórczą oraz układ ochrony przed bronią masowego rażenia oraz nową wersję radiostacji A-220A.

 Silnik w wersji 12150L-7 (oznaczenie eksportowe VR 36) osiąga moc 426 kW (580 KM) przy większym zużyciu paliwa, co spowodowało zmniejszenie zasięgu, chociaż w oficjalnych materiałach jest podawane nadal 440 km, a z dodatkowymi zbiornikami – 600 km.

Type 59 - ZTZ-59D1

Czołg Typ 59-IID odpowiada sowieckiemu T-55AMD.

System kierowania ogniem, odmiana układu Typ 77 (ISFCS-212), opracowanego przez brytyjską firmę Marconi, obejmuje stabilizowany dzienno-nocny celownik działonowego z dalmierzem laserowym i  elektroniczny przelicznik balistyczny. Załoga ma dzienno-nocne pasywne przyrządy obserwacyjno-celownicze. Według niektórych danych w miejscu noktowizyjnego celownika działonowego ze wzmacniaczem obrazu planowano zamontować celownik z kamerą termowizyjną.

Pojazdy eksperymentalne

Czołg Typ 59 stał się również bazą dla pojazdów eksperymentalnych i prototypowych. Pierwszym z nich był Typ 59-I ze wzmocnionym pancerzem kadłuba i wieży oraz nowymi przyrządami celowniczymi, w tym celownikiem działonowego.

Typ 59-I ze wzmocnionym pancerzem.

Na Typ 59 w Chinach zamontowano gładkolufową armatę MG253 kal. 120 mm bazującą na niemieckim modelu Rheinmetall Rh 120-L44, dokumentacja działa została przekazana z Izraela, prawdopodobnie z dwuosiowym stabilizatorem elektromechanicznym.

Czołg Typ 59Gai

Działo zamontowano w wieży czołgu Typ 59-II, a pojazd oznaczono Typ 59Gai  lub Typ 59-120 (WZ-120K). Zapas amunicji zmniejszył się do 28 nabojów. Masa czołgu pozostała na poziomie 36,5 tony.

Po opanowaniu produkcji armaty gładkolufowej Typ 98 (ZPT-98) kal. 125 mm stanowiącej kopię radzieckiego działa czołgowego 2A46, zamontowano ją eksperymentalnie w wieży czołgu Typ 59.  Pojazd otrzymał także panele dodatkowego pancerza kadłuba i wieży.

Eksperymentalna odmiana czołgu Typ 59 z armatą kal. 125 mm.

Zmodernizowany pojazd, oznaczony Typ 59-125, a w wersji eksportowej VT-3, występuje w kilku podwersjach. Pierwsza odmiana miała armatę umieszczoną w standardowej wieży ze wzmocnionym pancerzem i moduły opancerzenia dodatkowego na przedniej części kadłuba.

Type 59-125Jedna z odmian czołgu Typ 59-125.

W kolejnej wersji Typ 59-125 (VT-3), na podwoziu Typ 59 zamontowano wieżę znacznie nowszego pojazdu Typ 96 z armatą Typ 98 kal. 125 mm.

Czołg VT-3 z wieżą Typ 96.

Z kolei pojazd z wieżą czołgu Typ 99 z armatą Typ 98 kal. 125 mm jest oznaczany jako Typ 59T (Typ 59-125).

Type 59T VT-3W najnowszej wersji VT-3 zastosowano wieżę czołgu Typ 99.

Copyright © Redakcja Militarium

Posterunki radiolokacyjne w Polsce w 2015 r.

W skład jedynej w Siłach Powietrznych RP 3. Brygady Radiotechnicznej wchodzą cztery bataliony radiotechniczne z kompaniami radiotechnicznymi (krt) oraz posterunkami radiolokacyjnymi dalekiego zasięgu (prdz).

Ugrupowanie WRt składa się z dwóch zasadniczych komponentów – stacjonarnego i manewrowego. Komponent stacjonarny stanowi 17 krt wystawiających posterunki radiolokacyjne (pr) i sześć prdz z radarami sieci szkieletowej NATO Backbone, a komponent mobilny – 17 wysuniętych posterunków radiolokacyjnych (WRLP) wystawianych przez kompanie radiotechniczne.

Radary wojskowe w Polsce 2015

Lokalizacje posterunków radiolokacyjnych (PR/ASOC) i posterunków radiolokacyjnych dalekiego zasięgu (BACKBONE) Sił Powietrznych RP.

Polskie wojska radiotechniczne SP mają na wyposażeniu stacje radiolokacyjne kilku typów: RAT-31DL (prdz), NUR-12M (prdz), NUR-12ME (pr), NUR-15/M (pr, WLRP), NUR-31/M/MK (pr, WLRP) i NUR-41 (pr, WLRP).

Copyright © Redakcja Militarium/Rys. Militarium

Fińskie siły zbrojne – analiza wybranych aspektów funkcjonowania. Część I

Siły zbrojne Finlandii, Puolustusvoimat, przechodzą obecnie proces głębokiej restrukturyzacji. W wyniku poszukiwania oszczędności budżetowych w ostatnich latach i zmiany warunków funkcjonowania armii w ostatnich latach, rozpoczęto poważną reformę fińskiej armii.

Zgodnie z zatwierdzonym w 2012 roku planem zmniejszono liczbę żołnierzy i pracowników cywilnych z 14400 do 12300 oraz zredukowano liczebność rozwiniętych SZ z 350000 do 230000 żołnierzy.

Zmiany dotknęły w dużym stopniu struktury jednostek operacyjnych. Rozformowano sześć dużych oddziałów, kolejne cztery zostały włączone do pozostałych. Dokonano komasacji jednostek logistyki oraz szkolnictwa wojskowego. Zmiany organizacyjne dotknęły także wojska regionalne (terytorialne) – pozostawiono jedynie 12 regionalnych biur wojskowych w największych miejscowościach Finlandii. Łączenie pododdziałów pozwoliło na redukcje jednostek administracyjnych z 51 (w 2011 roku) do 26 (w 2015 roku).

SZ Finalndii 1

Fińskie siły zbrojnie opierają się na trzech filarach: wojskach operacyjnych, na co dzień zajmujących się szkoleniem poborowych, wojskach regionalnych, które są niczym innym jak obroną terytorialną, stanowiącą zasadniczy potencjał obronny kraju oraz sił lokalnych – niewielkich pododdziałów złożonych z rezerwistów-ochotników, przewidziane do wzmacniania ochrony wytypowanych obiektów i instytucji, także w czasie pokoju. Liczby z gwiazdką nie są wartościami stałymi – przedstawiają założenia na 2015 rok. Przykładowo, planiści zakładają, że w 2022 roku, ze względów demograficznych „dostępnych” poborowych będzie tylko 22 tysiące, podczas gdy w 2010 roku było to 27 tysięcy.

SZ Finlandii zachowują charakter armii częściowo z poboru. Obecnie poborowi odbywają służbę w trzech wymiarach czasowych. Pierwszy wymiar, wynoszący 167 dni, przeznaczony jest dla szeregowych na stanowiskach nie wymagających długotrwałego szkolenia, drugi, 255-dniowy, na potrzeby szkolenia służb medycznych i trzeci, 347-dniowy, dla oficerów, podoficerów, oraz żołnierzy na stanowiskach wymagających specjalistycznego przeszkolenia. Co ciekawe około 42% poborowych odbywa najdłuższą – 347-dniową służbę, a najkrótszą – 44% wcielanych.

SZ Finalndii 2

Struktura SZ Finlandii po reformie. Dowódcy sił zbrojnych podlega szef obrony ze sztabem, któremu z kolei podlegają także jednostki i instytucje wspierające: centrum zarządzania, usług, wydział wywiadu, instytut badawczy oraz wpięta w jedną większą strukturę logistyka. Na zielono wyszczególnione są jednostki wojsk lądowych, kolorem ciemnoniebieskim jednostki marynarki wojennej, jasnoniebieskie to siły powietrzne.

Maavoimat

Maavoimat, czyli wojska lądowe, są największym i najważniejszym komponentem fińskich sil zbrojnych. To w ich strukturach szkoli się najwięcej poborowych – około 20000 – i to one podejmą największy wysiłek w toku rozwinięcia mobilizacyjnego. Po reformach część operacyjna składa się z ośmiu jednostek szczebla „brygady” o odmiennych specjalnościach.

Jääkäriprikaati – brygada jegrów. Jednostka piechoty wyspecjalizowanej w działaniach w rejonie okołobiegunowym. Stacjonuje w Rovaniemi. Ma aktywny jeden batalion piechoty składający się z kompanii dowodzenia, kompanii rozpoznawczej, dwóch lekkich kompanii piechoty, kompanii moździerzy kal. 120 mm i kompanii zabezpieczenia. Oprócz tego brygadzie podlega dywizjon przeciwlotniczy – dawny pułk przeciwlotniczy – wyposażony w baterie zestawów przeciwlotniczych ItO 90M, czyli Crotale NG oraz armaty ItK 95, czyli zestawy ZU-23-2 kal. 23 mm i co ciekawe mający w swej strukturze dodatkową kompanię piechoty.

Kaartin jääkärirykmentti – gwardyjski pułk jegrów. Jednostka stacjonująca w Helsinkach, przewidziana do obrony prowincji Uusimaa – najludniejszego obszaru kraju. Wyspecjalizowania w działaniach w terenie zurbanizowanym, oprócz tego pułk pełni funkcje reprezentacyjne. Składa się z  dwóch batalionów: UudJP z aktywną jedną kompanią piechoty i kompanią wsparcia oraz KAARTP składającego się z kompanii piechoty, kompanii żandarmerii oraz kompanii transportowej. Oprócz tego w strukturze jednostki funkcjonuje szkoła sportowa, w które służbę odbywają sportowcy.

Utin Jääkärirykmentti – pułk jegrów Utti. Jednostka specjalna, podlegająca bezpośrednio dowództwu sił specjalnych SZ Finalndii. Zasadniczą częścią pułku jest batalion sił specjalnych – jednostka składająca się z kompanii spadochroniarzy wyspecjalizowanej w dalekim rozpoznaniu oraz kompanii specjalnej, w której służą wyłącznie żołnierze zawodowi. Oprócz tego pułk dysponuje m.in. dywizjonem śmigłowców NH90 oraz kompanią wsparcia zabezpieczającą bieżące potrzeby funkcjonowania jednostki. Pułk jegrów stacjonuje w Utti, znanej bazie lotniczej i ośrodku szkolenia jednostek specjalnych – nie tylko wojskowych.

Maasotakoulu – Akademia Wojsk Lądowych. Uczelnia wyższa, kształcąca kadrę oficerską na potrzeby wojsk lądowych, prowadząca kursy zarówno dla poborowych, jak i oficerów rezerwy we wszystkich sześciu podstawowych specjalnościach – piechoty (w Finlandii broń pancerna wchodzi w skład piechoty), artylerii, wojsk inżynieryjnych, obrony przeciwlotniczej, łączności i logistyki.

W ramach reformy „Brygada 2005”, w ramach wojsk operacyjnych trzy jednostki uzyskały status brygad szybkiego reagowania. Brygady te mają ujednolicone struktury, jednak podobnie jak w przypadku pozostałych jednostek, różnice sprzętowe determinują ich odmienny charakter.

Karjalan prikaati – Brygada Karelia. Stacjonuje w Kouvola i jest najciężej uzbrojoną brygadą piechoty, faktycznie jednostką zmechanizowaną. Składa się z trzech batalionów zmechanizowanych o jednolitej strukturze, z czego, w czasie pokoju, aktywny jest tylko jeden batalion – KymJP. Batalion ma dwie kompanie zmechanizowane po 14 bwp CV9030FIN, kompanię czołgów z 14 Leopardami 2A4 oraz kompanię moździerzy wyposażoną w cztery samobieżne moździerze AMOS kal. 120 mm. Brygada posiada także pułk artylerii z holowanymi haubicami 155 K98 kal. 155 mm, 122 H63 kal. 122 mm i artyleryjskimi wyrzutniami rakietowymi 122 RAKH 89M1 kal. 122 mm oraz dywizjon przeciwlotniczy z trzema bateriami ogniowymi, wyposażonymi w zestawy rakietowe: samobieżne ASRAD-R oraz przenośne RBS-70 (oznaczenie lokalne odpowiednio ItO 05 i ItO 05M). W skład Brygady Karelia wchodzi również batalion saperów z dwoma kompaniami saperów i kompanią rozminowania, batalion rozpoznania i batalion zabezpieczenia.

XA-185_1

Partia XA-185 – najliczniejszy kołowy transporter opancerzony fińskich sił lądowych.

Kainuun prikaatiin – Brygada Kainuu. Jedna z najliczniejszych jednostek (szkoli około 3800 poborowych rocznie), stacjonuje w Kajaani, w centralnej części kraju. Ma aktywny tylko jeden z trzech batalionów piechoty, składajacy się z trzech kompanii piechoty i kompanii rozpoznawczej. Oprócz piechoty poruszajacej się na przegubowych wszędołazach rodziny Sisu NA-110 i Hagglunds Bv 206, brygada ma też pułk artylerii z bateriami haubic 155 K68 i 122 H63 oraz baterią moździerzy kal. 120 mm, batalion saperów z jedną aktywną kompanią saperów mającą do dyspozycji m.in. zestaw pontonowy P-15, batalion rozpoznania i batalion zabezpieczenia.

Porin prikaati – Brygada Pori. Jest to jednostka przygotowana do brania udziału w zagranicznych operacjach międzynarodowych. Z tego względu jest największym użytkownikiem kołowych transporterów opancerzonych, w tym najnowszych XA-360 (AMV 8×8), oraz ma najbardziej zmienną strukturę. Stacjonuje w garnizonach Niinisalo i Säkylä. Na co dzień aktywne ma dwa bataliony: SatJP – batalion piechoty zmotoryzowanej z dwoma kompaniami piechoty na transporterach opancerzonych i kompanią wsparcia oraz PohmJP, który oprócz kompanii piechoty, ma także kompanię rozpoznawczą na quadach, motocyklach i skuterach śnieżnych oraz pododdział bezzałogowców rozpoznawczych z zestawami Orbiter 2B. Brygada posiada także mieszany batalion rozpoznawczo-saperski, mający w swoim składzie kompanię rozpoznawczą i kompanię saperów, batalion zabezpieczenia oraz pułk artylerii (dawna Brygada Artylerii) z dwoma bateriami haubic 155 K98 i 122 H63, baterią 122 RAKH 89M1 i baterią moździerzy AMOS. Charakter jednostki jest podkreślany przez występujące w jej strukturach centrum zarządzania kryzysowego – instytucję, która w zamierzeniu ma być ośrodkiem prowadzącym szkolenia m.in. z zakresu dowodzenia jednostkami wojskowymi w strukturach międzynarodowych.

Panssariprikaati – Brygada Pancerna. Sztab jednostki znajduję się w Parolannummi, gdzie od 1923 roku stacjonują i szkolą się fińskie wojska pancerne. Obecnie brygada na swoje potrzeby wykorzystuje kilka obiektów – najstarszy i najbardziej związany z broną pancerną Hätilä (powierzchnia 2011,44 ha), nadmorski obiekt Lohtaja (1200 ha), na którym przeciwlotnicy wykonują strzelania, obiekt Räyskälä (70 ha), obiekt Hälvälä (682 ha) i poligon Padasjoki (170 ha).

W skład Brygady Pancernej wchodzą: batalion pancerny Häme (HÄMPSP), pułk artylerii (JTR), pułk przeciwlotniczy Helsinki (HELITR), batalion zabezpieczenia Parola (PARHP) i centrum szkolenia walki elektronicznej (ELSOK).

Batalion pancerny Häme w obecnej formie funkcjonuje od w 2003 roku, gdy połączono bataliony Häme i Jaeger. HÄMPSP składa się z kompanii czołgów PSVK, kompanii piechoty zmechanizowanej PSJK, kompanii saperów PSPIONK i kompanii żandarmerii SPOLK.

Pułk artylerii składa się z PSHPTR – baterii samobieżnych armatohaubic, wyposażonej w 122 PsHaup 74, czyli haubice 2S1 Goździk, KRHK – baterii moździerzy szkolącej obsługi moździerzy kal. 81 i kal. 120 mm i PSVIESTIK – kompanii rozpoznania artyleryjskiego szkolącej specjalistów z dziedziny rozpoznawania oraz kierowania ogniem, a także obsługi systemów dowodzenia.

NASAMS 2 FIN_1

Pojazd MSP 500 z systemem optoelektronicznym – element systemu przeciwlotniczego NASAMS 2.

W ramach reform pod skrzydła brygady trafił także pułk przeciwlotniczy Helsinki (HELITR) Pułk ma w strukturze: PSITPTRI – baterię działek przeciwlotniczych, szkolącą obsługi armat ItK 88 (holowane Oerlikon GDF kal. 35 mm) i ItK 95 kal. 23 mm, 2 OITPRI – baterię rakiet przeciwlotniczych, szkolącą obsługi zestawów ItO 12 (systemy NASAMS 2 FIN), JOKEPTRI – pododdział obsługi systemów dowodzenia, m.in. zautomatyzowanego systemu dowodzenia pododdziału OPL JOKE06 i radiolokatorów oraz szkoły podoficerskiej.

Batalion zabezpieczenia Parola ma w swoich strukturach: AutoK – kompanię samochodową, która szkoli kierowców i HK/PSPR – pododdział zajmujący się szkoleniem specjalistów z zakresu obsługi sprzętu i uzbrojenia. Poborowi w ciągu 16 tygodni przechodzą specjalistyczny kurs mechanika (obsługi sprzętu pancernego), bądź krótszy: rusznikarza, ratownika medycznego, a nawet kucharza. Ponadto w strukturach batalionu znajduje się centralny magazyn oraz centrum transportu – zabezpieczający potrzeby całych sił zbrojnych – oraz centrum obsługowe w Riihimäki. Pododdziałem wchodzącym także w skład batalionu jest orkiestra wojskowa. Zespół składa się wyłącznie z poborowych, którzy zadeklarowali chęć połączenia służby wojskowe, z muzyczna pasją.

Centrum szkolenia walki elektronicznej to powstały po likwidacji w 2014 roku pułku łączności (Viestirykmentti), stacjonujący w Parola i częściowo w dawnej siedzibie pułku – Riihimäki – ośrodek zajmujący się szerokim spektrum zagadnień wojny elektronicznej i cyberwojny.

Oprócz wyżej wymienionych jednostek pod pieczą brygady znajdują się trzy biura regionalne – Hämeen, Pirkanmaan i Keski-suomen.

Jak widać brygada pancerna jest nie tyle związkiem taktycznym co wszechstronnym ośrodkiem szkoleniowym. W jednej strukturze szkolą się żołnierze niemalże we wszystkich specjalnościach jakie występują w wojskach lądowych. To samo można powiedzieć o pozostałych jednostkach – ich stopień rozwinięcia, struktury i wewnętrzne rozwiązania organizacyjne są bezpośrednim odzwierciedleniem nadrzędnego zadania – szkolenia rezerw osobowych. Wartym podkreślenia jest fakt, iż w celu redukcji kosztów, podczas szkolenia szeroko stosowane są różnego rodzaju symulatory i trenażery, takie jak m.in. systemy KASI, BT46M TASI, BT46T+G, Steel Beasts Pro, czy VBS 2.

Koncepcja batalionowych grup bojowych

Przy okazji reformy SZ Finalndii, zaprezentowano też publicznie koncepcje rozwinięcia brygady. Zgodnie z planem, w toku mobilizacji jednostka miałaby swoimi siłami wystawić cztery batalionowe grupy bojowe – dwie zmechanizowane i dwie zmotoryzowane o składzie zaprezentowanym na rysunku.

Grupa bojowa zmechanizowana - armia Finlandii

Według założeń zmechanizowana grupa bojowa ma m.in. 29 czołgów Leopard 2, 48 bojowych wozów piechoty BMP-2M, 10 wozów rozpoznania artyleryjskiego BMP-1TJ/TJJ, 77 transporterów MT-LBV, 17 transporterów MT-LBU, 6 wozów zabezpieczenia technicznego, 3 czołgi przeciwlotnicze ItPsv 90 Marksman, 9 armat przeciwlotniczych 23 ItK 95, 4 mosty szturmowe, 2 czołgi torujące, 18 armatohaubic 122 PsHaup 74, 9 moździerzy kal. 120 mm, 4 moździerze kal. 81 mm, 4 wyrzutnie PstOhj 2000, czyli wyrzutnie ppk Spike LR oraz 350 pojazdów kołowych – samochodów terenowych, motocykli i ciężarówek.

Grupa bojowa zmotoryzowana - armia Finlandii

Zmotoryzowana grupa bojowa ma na wyposażeniu m.in. 80 transporterów MT-LBV, 18 MT-LBU, 9 pojazdów rozpoznania artyleryjskiego BMP-1TJ/TJJ, 7 wozów zabezpieczenia technicznego, 2 wozy ewakuacji medycznej, 38, 9 armat przeciwlotniczych 23 ItK 95, 4 mosty szturmowe, 2 czołgi torujące, 18 haubic 122 PsHaup 74, 9 moździerzy kal. 120 mm, 6 moździerzy kal. 81 mm, 4 granatniki NLAW, 4 wyrzutnie wyrzutnie PstOhj 2000 i 380 pojazdów kołowych – samochodów terenowych, motocykli i ciężarówek.

Oczywiście ujawnione schematy mogą prezentować wyłącznie jeden z kilku rozważanych wariantów rozwinięcia. Niemniej są dość unikalną okazją do zapoznania się jakże odmiennym podejściem do tematu struktur czasu „P” i „W” oraz gotowości bojowej. Przy okazji jest to ciekawy przykład możliwości mobilizacyjnych jednostki, która w czasie pokoju liczy mniej niż 1000 żołnierzy.

Sprzęt

Ograniczenia finansowe sprawiają, że Finowie nie maja oporów przed szerokim wykorzystaniem sprzętu starszej generacji. Tak jak leciwe BTR-50, które są używane jako nośniki polowego systemy łączności  Yvi-1 (Yhtymän viestijärjestelmä-1).

BTR-50 Yvi-1

BTR-50 Yvi-1 to przykład kreatywnego podejścia do sprzętu starej generacji.

Podobny przypadek to czołgi T-55. Mimo, że w pododdziałach czołgów zostały zastąpione przez wozy T-72M1, a te przez czołgi Leopard 2, to nadal są aktywnie eksploatowane w pododdziałach inżynieryjnych, które wykorzystują wozy inżynieryjne bazujące na T-54/T-55.

T-55 - Finlandia

T-55M wykorzystywane są przede wszystkim jako czołgi torujące, tak jak pokazany na zdjęciu wóz z trałem naciskowym KMT-5M.

W 2015 roku do Finlandii trafiło pierwsze 20 Leopardów 2A6 odkupionych od Holandii. Wozy te zastąpią kupione ponad dekadę temu eks-niemieckie wozy wersji A4. Bardzo prawdopodobne jest, że część wycofanych wozów zostanie przebudowana na pojazdy inżynieryjne. Finlandia już wcześniej przebudowała 20 Leopardów 2A4, z tego 10 na mosty szturmowe Leopard L i 10 na czołgi saperskie Leopard R.

Marksman 35 mm

Być może Leopardy 2A4 wyprą z jednostek szeroko stosowane wozy na bazie T-55. Na zdjęciu ItPsv 90 w nowej – na pierwszym planie – i starej odsłonie.

Według zapowiedzi, 18 wycofanych w 2010 roku do rezerwy zestawów przeciwlotniczych ItPsv 90 Marksman ma zostać zmodernizowanych poprzez wymianę starych podwozi (eks-polskie T-55AM) na podwozia wycofanych czołgów Leopard 2A4.

Copyright © Redakcja Militarium/Fot. Ministerstwo Obrony Finlandii/Rys. Militarium

Ostatnie działania NATO w Europie według Rosji

Na “Moscow Conference of International Security”, która odbyła się w maju 2015 r., zaprezentowano informacje dotyczące możliwości Sojuszu Północnoatlantyckiego oraz ostatnie działania NATO w Europie, w tym związane z ograniczoną wojną rosyjsko-ukraińską, która według oficjalnego stanowiska rządu rosyjskiego jest jedynie konfliktem pomiędzy władzą w Kijowie a separatystami we wschodniej części Ukrainy.

Poniżej zaprezentowano kilka slajdów z prezentacji przedstawionej na wspomnianej “Moscow Conference of International Security”.

Poniższy slajd prezentuje stan i ilość uzbrojenia sił zbrojnych państw NATO oraz instalacje wojskowe Sojuszu w pobliżu granic Rosji, takie jak: lotniska, bazy morskie, składy zaopatrzenia i stanowiska dowodzenia.

NATO 2015_1

Poniższy slajd prezentuje możliwości defensywne NATO, tj. w zakresie obrony przeciwrakietowej (bazy w Polsce i Rumunii), oraz zdolności ofensywne, tj. zasięg uderzeń pociskami manewrującymi Tomahawk.

NATO 2015_2

Kolejny slajd prezentuje działania “bojowe” NATO przy granicach z Rosją, wskazywane są na przykład loty samolotów E-3 AWACS i RC-135 oraz bezzałogowców rozpoznania strategicznego Global Hawk, czy rozmieszczenie żołnierzy Sojuszu w państwach bałtyckich i Rumunii oraz Bułgarii.

NATO 2015_3

Inny slajd prezentuje ćwiczenia realizowane w latach 2014-2015 przez siły Sojuszu, w tym międzynarodowe, jak na przykład “Tracian Star”, “Sabre Strike”, “Baltops”, jak i w dużej mierze narodowe, jak prezentowane na grafice ćwiczenia SZ RP “Anakonda-2014”.

NATO 2015_4

Copyright © Redakcja Militarium

Wojna NATO-Układ Warszawski – polskie dokumenty wywiadowcze (V)

Schematy i rysunki Sztabu Generalnego WP z lat osiemdziesiątych ub. wieku dotyczące różnych aspektów funkcjonowania sił NATO w czasie ewentualnego konfliktu.

Część piąta zawiera schematy obejmujące strukturę dowodzenia oraz organizację jednostek sił rozpoznawczych i walki elektronicznej sił lądowych Sojuszu Północnoatlantyckiego, a także schematy systemów łączności TRITAC, MSE, SIGNCARS – według informacji znanych polskiemu SG WP.

System rozpoznania i WRE KA USA - wojna NATO-Układ WarszawskiGrupa rozpoznania i WRE KA USA - wojna NATO-Układ Warszawski

Batalion rozpoznania i WRE DZ-DPanc USA - wojna NATO-Układ Warszawski

Batalion rozpoznania i WRE KA RFN - wojna NATO-Układ Warszawski

Kompania rozpoznania i WRE DZ RFN - wojna NATO-Układ Warszawski

Pułk rozpoznania i WRE KA UK - wojna NATO-Układ Warszawski

Środki rozpoznania NATO - wojna NATO-Układ Warszawski

System łączności TRITAC KA USA - wojna NATO-Układ Warszawski

System MSE - TRITAC KA USA - wojna NATO-Układ Warszawski

System MSE KA USA - wojna NATO-Układ Warszawski

Wojna NATO-Układ Warszawski – polskie dokumenty wywiadowcze (IV)

Schematy i rysunki Sztabu Generalnego WP z lat osiemdziesiątych ub. wieku dotyczące różnych aspektów funkcjonowania sił NATO w czasie ewentualnego konfliktu.

Część czwarta zawiera schematy obejmujące strukturę dowodzenia, organizację oraz zasady działania jednostek sił specjalnych Sojuszu Północnoatlantyckiego – według informacji znanych polskiemu SG WP.

Wojska specjalnego przeznaczenia USA - wojna NATO-Układ Warszawski

Wojska specjalnego przeznaczenia sił lądowych USA - wojna NATO-Układ Warszawski

Grupa wojsk specjalnego przeznaczenia sił lądowych USA - wojna NATO-Układ Warszawski

Kompania dowodzenia wojsk specjalnego przeznaczenia - wojna NATO-Układ Warszawski

Kompania obsługi wojsk specjalnego przeznaczenia - wojna NATO-Układ Warszawski

Wojska specjalnego przeznaczenia sił morskich USA - wojna NATO-Układ Warszawski

Lotnictwo specjalnego przeznaczenia - wojna NATO-Układ Warszawski

Pułk operacji specjalnych SAS UK - wojna NATO-Układ Warszawski

Jednostka GSG-9 RFN - wojna NATO-Układ Warszawski

Wojska specjalnego przeznaczenia Francji - wojna NATO-Układ Warszawski

Wojska specjalnego przeznaczenia sił morskich Francji - wojna NATO-Układ Warszawski

Wojna NATO-Układ Warszawski – polskie dokumenty wywiadowcze (III)

Schematy i rysunki Sztabu Generalnego WP z lat osiemdziesiątych ub. wieku dotyczące różnych aspektów funkcjonowania sił NATO w czasie ewentualnego konfliktu.

Część trzecia zawiera schematy obejmujące strukturę dowodzenia, organizację oraz zasady działania jednostek zaopatrzenia Sojuszu Północnoatlantyckiego – według informacji znanych polskiemu SG WP.

Teatr działań wojennych NATO - zaopatrzenie NATO

Kierowanie tyłami NATO - zaopatrzenie NATO

Dowództwo tyłów TDW - zaopatrzenie NATO

Dowództwo tyłów KA NATO - zaopatrzenie NATO

Zaopatrzenie w amunicję konwencjonalną NATO - zaopatrzenie NATO

Zaopatrzenie w MPS NATO - zaopatrzenie NATO

Ewakuacja medyczna NATO - zaopatrzenie NATO

Zabezpieczenie lotnictwa NATO - zaopatrzenie NATO